Skip to content

السؤال

س24: ما هي سنن الصلاة؟

پ٢٣: سونەتەکانى نوێژ چین؟

الجواب

ج:إحدى عشرة سنة، كما يلي:

  1. قوله بعد تكبيرة الإحرام: "سبحانك اللهم وبحمدك، وتبارك اسمك، وتَعَالَىٰ جدك، ولا إله غيرك" ويسمى: دعاء الاستفتاح.
  2. التعوذ.
  3. البسملة.
  4. قول: آمين.
  5. قراءة السورة بعد الفاتحة.
  6. الجهر بالقراءة للإمام.
  7. القول بعد التحميد: "ملء السَّمٰوات، وملء الأرض، وملء ما شئت من شيء بعد".
  8. ما زاد على المرة في تسبيح الركوع. أي: التسبيحة الثانية والثالثة، وما زاد على ذلك.
  9. ما زاد على المرة في تسبيح السجود.
  10. ما زاد على المرة في قوله بين السجدتين: «رب اغفر لي».
  11. الصلاة في التشهد الأخير على النبي صلى الله عليه وسلم وعلى آله عَلَيْهُم السَّلَامُ، والبركة عليه وعليهم، والدعاء بعده.

سنن الأفعال، وتسمى الهيئات:

  1. رفع اليدين مع تكبيرة الإحرام.
  2. وعند الركوع.
  3. وعند الرفع منه.
  4. وحطهما عقب ذلك.
  5. وضع اليمين على الشمال.
  6. نظره إلى موضع سجوده.
  7. تفرقته بين قدميه قائمًا.
  8. قبض ركبتيه بيديه مفرجتي الأصابع في ركوعه، ومد ظهره فيه، وجعل رأسه حياله.
  9. تمكين أعضاء السجود من الأرض، ومباشرتها لمحل السجود.
  10. مجافاة عضديه عن جنبيه، وبطنه عن فخذيه، وفخذيه عن ساقيه، وتفريقه بين ركبتيه، وإقامة قدميه، وجعل بطون أصابعهما على الأرض مفرقةً، ووضع يديه حذو منكبيه مبسوطةً مضمومةَ الأصابع.
  11. الافتراش في الجلوس بين السجدتين، وفي التشهد الأول، والتورك في الثاني.
  12. وضع اليدين على الفخذين مبسوطتين مضمومتي الأصابع بين السجدتين، وكذا في التشهد إلا أنه يقبض من اليمنى الخنصر والبنصر، ويحلق إبهامها مع الوسطى، ويشير بسبابتها عند ذكر الله.
  13. التفاته يمينًا وشمالًا في تسليمه.

: یازدە سونەتن، ئەوانیش بریتین لە:

  1. لەپاش تەکبیرەی ئیحرام وتنی: «سبحانك اللهم وبحمدك، وتبارك اسمك، وتَعَالَىٰ جدك، ولا إله غيرك»* وپێی دەووترێت: (نزای ئیستیفتاح:دعاء الاستفتاح)، *(واتە: خودایە پاک وبێگەردی وحەمد وسوپاس بۆ تۆ، ناوت بەرز وپیرۆزە، بەرز وبڵندە مەزنیت، وهیچ پەرستراوێک حەق وڕاست نییە شایەنی پەرستن بێت جگە لە تۆ).
  2. پەناگرتن بەخواى گەورە لەشەیتانى نەفرینلێکراو.
  3. وتنی بەسمەلە (بسم الله الرحمن الرحیم).
  4. وتنی: ئامین.
  5. خوێندنی سورەتێک لەپاش سورەتی -الفاتحة-.
  6. خوێندنی قورئان بەدەنگی بیستراو وبەرز لەلایەن ئیمامەوە، لەو نوێژانەی کەدەبێت بە دەنگی بەرز پێش نوێژ خوێن نوێژ بخوێنێت
  7. لەپاش تەحمید کردن -سمع الله لمن حمده- بڵێت: «ملء السَّمٰوات، وملء الأرض، وملء ما شئت من شيء بعد» واتە: « حەمد وسوپاست بۆ تۆ هێندەی ئاسمانەکان وپڕ بەزەوی وهەرچی شتێکی تر تۆ ویستت لەسەری بێت».
  8. زیاتر لە یەک جار وتنی زیکری تەسبیح لەڕکوع بردندا، واتا: تەسبیحی دووەم وسێیەم یان هەرچەند زیاتر بوترێت.
  9. زیاتر لە یەک جار وتنی زیکری تەسبیح لەسوجدە بردندا، واتا: تەسبیحی دووەم وسێیەم یان هەرچەند زیاتر بوترێت.
  10. زیاتر لە یەک جار وتنی زیکری نێوان سوجدەکان: «رب اغفر لي».
  11. سەڵاوتدان لە تەحیاتی کۆتایی لەسەر ئەهلی بەیتی -بنەماڵەى- پێغەمبەر -صلى اللە علیە وسلم-، نزاکردنی بەرەکەت بۆ سەر پێغەمبەر -صلى اللە علیە وسلم- وبنەماڵەکەى، ونزا کردن لەپاش تەواوبوونی تەحیات.

چوارەم: سوننەتە کردەوەییەکان، وە پێشیان دەووترێت هەیئات وشێوازەکان:

  1. بەزرکردنەوەى دەستەکان لەگەڵ ووتنی تەکبیرەی ئیحرامدا هەتاوەکو ئاستی شانەکان بەشێوەیەک ناولەپەکان بەرەو ئاراستەى قیبلە بن.
  2. بەزرکردنەوەى دەستەکان بەهەمان شێوازى پێشوو لەکاتی چوون بۆ ڕکوع بردن.
  3. بەزرکردنەوەى دەستەکان بەهەمان شێوازى پێشوو لەکاتی بەزربوونەوە لەڕکوع بردن.
  4. گێڕانەوەی دەستەکان بۆ شوێنی خۆیان لەپاش بەرزکردنەوەیان.
  5. دانانى دەستی ڕاست لەسەر دەستی چەپ.
  6. سەیرکردنی شوێنی سوجدە بردن لەکاتى نوێژدا.
  7. لەکاتی بە پێوە وەستان دەبێت بۆشایی لە نێوان پێیەکاندا هەبێت
  8. لە کاتی ڕکوع بردندا بە لە پی دەستەکانى ئەژنۆکانى دەگرێت وبۆشایی دەخاتە نێوان پەنجەکانیەوە، وپشتی بەڕێکی دەوەستێنێت لەکاتی ڕکوع برندا بەشێوەیەک سەری هاوئاستی پشتی دەبێت.

٩-پێویستە هەموو ئەو ئەندامانەی سوجدەیان لە سەردەبات بە جوانی شوێنی خۆیان بگرن، وپێویستە ڕاستەوخۆ بەر زەوی بکەون و لەسەر شوێنی سوجدە بردن دابنرێن.

  1. پێویستە باڵەکانى دوور بخاتەوە لە لاشەی، ونەی لکێنێت بە لاشەیەوە، وهەروەها سکی دوور بخاتەوە لە ڕانەکانى، وڕانەکانى دوور بخاتەوە لە قاچ وساقی -لاقی-*، وبۆشایی بخاتە نێوان ئەژنۆکانیەوە، وپێی لەسەر زەوی بوەستێنێت -بچەقێنێت-، و سەرەپەنجەی پێیەکانى لەسەر زەوی بێت بەرەو ئاراستەى قیبلە بن وبۆشایی لەنێوانیان بێت، ودەستەکانى هاوئاستی شانەکانى بن لەسەر زەوی وپەنجەکانى دەستی پێکەوە بلکێنێت بەرەو ئاراستەى قیبلە، * (ساق -لاق- : مەبەست ئەو بەشەیە -ئێسکەیە- کە گوێزنگەکان بەئەژنۆکانەوە دەبەستێت).
  2. بەشێوازی (ئیفتیراش)* دادەنیشێت لەنێوان سوجدە بردنەکاندا، ولە تەحیاتی یەکەم، بەڵام بەشێوازى (تەوەروک)** دادەنیشێت لە تەحیاتی دووەم، *(دانیشتنی الافتِراش -ئیفتیراش‌- بریتیە لەوەى سمتی لای چەپی بخاتە سەر بنی پێی چەپی و لەسەری دابنیشێت وپێی ڕاستی لەسەر زەوی بچەقێنێت -بیوەستێنێت-)،* (دانيشتنی التورك -تەوەروک‌- بریتیە لەوەی پێی ڕاستی بچەقێنێتە -بیوەستێنێتە- سەر زەوی وپێی چەپی لە ژێر پێی ڕاستیەوە دەربکات ولە سەر سمتی لای چەپی دابنیشێت).
  3. دانانى دەستەکان لەسە ڕانەکان بەڕاخراوی وپەنجەکانى پێکەوە بلکێنێت، وهەروەها لە تەحیاتدا، بەڵام لە تەحیاتدا سەبارەت بەدەستی ڕاستی ؛ پەنجە بچووکەکە وئەوەى تەنیشتی دەگرێتەوە -دەیاننوقێنێت-، و بەپەنجە گەورەکە -قامکە گەورەکە- وپەنجەی ناوەڕاست ئەڵقەیەک دروست دەکات، وپاشان پەنجەی شایەتمان -درێژ دەکاتەوە- ئاماژەی پێدەکات بەرەو ئاراستەى قیبلە هەتاوەکو تەواو دەبێت لەخوێندنی تەحیات.
  4. ئاوڕدانەوە بەرەو لای ڕاست وچەپ لەکاتى سەلامدانەوە.