عربي - Arabic English Qafár af - Afar Afrikaans - Afrikanns Akan Shqip - Albanian አማርኛ - Amharic Հայերեն - Armenian অসমীয়া - Assamese Azərbaycanca - Azerbaijani Bamanankan - Bambara Bassa Bemba বাংলা - Bengali Bosanski - Bosnian Български - Bulgarian မြန်မာဘာသာ - Burmese Bisaya - Cebuano Cham Нохчий - Chechen chiCheŵa - Chewa 中文 - Chinese Адыгэбзэ - Circassian Hrvatski - Croatian Česky - Czech Dagbani Dansk - Danish فارسی دری - Dari Dendi ދިވެހި ބަސް - Dhivehi Nederlands - Dutch إستوني - Estonian Suomi - Finnish Fon Français - French Fulfulde - Fula ქართული - Georgian Deutsch - German Ελληνικά - Greek ગુજરાતી - Gujrati Kreyòl ayisyen - Haitian Creole Hausa हिन्दी - Hindi Magyar - Hungarian Igbo Indonesia - Indonesian Italiano - Italian 日本語 - Japanese Jóola - Jola ಕನ್ನಡ - Kannada Қазақша - Kazakh ភាសាខ្មែរ - Khmer Kikuyu Ikinyarwanda - Kinyarwanda Ikirundi - Kirundi 한국어 - Korean كوردی سۆرانی - kurdish كوردي kurmancî - Kurmanji Kyrgyz ລາວ - Lao latviešu - Latvian Lingala lietuvių - Lithuanian Luganda Македонски - Macedonian Maguindanaon Malagasy - Malagasy Bahasa Melayu - Malay മലയാളം - Malayalam Mandinka मराठी - Marathi Mõõré - Moore नेपाली - Nepali أنكو - NKo Norwegian ଓଡ଼ିଆ - Odia oromoo - Oromo پښتو - Pashto فارسی - Persian Polski - Polish Portuguese ਪੰਜਾਬੀ - Punjabi Română - Romanian Русский - Russian Српски - Serbian Shona සිංහල - Sinhala Slovenščina - Slovenian Soomaaliga - Somali Soninke Sesotho - Sotho Español - Spanish Kiswahili - Swahili Svenska - Swedish Tagalog Тоҷикӣ - Tajik தமிழ் - Tamil తెలుగు - Telugu ไทย - Thai ትግረኛ - Tigrinya Türkçe - Turkish Türkmen - Turkmen Ukrainian اردو - Urdu ئۇيغۇرچە - Uyghur Ўзбек - Uzbek Việt Nam - Vietnamese Wolof Yao Yorùbá - Yoruba Zarma زولو - Zulu
السؤال
س24: ما هي سنن الصلاة؟
پ٢٣: سونەتەکانى نوێژ چین؟
الجواب
ج:إحدى عشرة سنة، كما يلي:
- قوله بعد تكبيرة الإحرام: "سبحانك اللهم وبحمدك، وتبارك اسمك، وتَعَالَىٰ جدك، ولا إله غيرك" ويسمى: دعاء الاستفتاح.
- التعوذ.
- البسملة.
- قول: آمين.
- قراءة السورة بعد الفاتحة.
- الجهر بالقراءة للإمام.
- القول بعد التحميد: "ملء السَّمٰوات، وملء الأرض، وملء ما شئت من شيء بعد".
- ما زاد على المرة في تسبيح الركوع. أي: التسبيحة الثانية والثالثة، وما زاد على ذلك.
- ما زاد على المرة في تسبيح السجود.
- ما زاد على المرة في قوله بين السجدتين: «رب اغفر لي».
- الصلاة في التشهد الأخير على النبي صلى الله عليه وسلم وعلى آله عَلَيْهُم السَّلَامُ، والبركة عليه وعليهم، والدعاء بعده.
سنن الأفعال، وتسمى الهيئات:
- رفع اليدين مع تكبيرة الإحرام.
- وعند الركوع.
- وعند الرفع منه.
- وحطهما عقب ذلك.
- وضع اليمين على الشمال.
- نظره إلى موضع سجوده.
- تفرقته بين قدميه قائمًا.
- قبض ركبتيه بيديه مفرجتي الأصابع في ركوعه، ومد ظهره فيه، وجعل رأسه حياله.
- تمكين أعضاء السجود من الأرض، ومباشرتها لمحل السجود.
- مجافاة عضديه عن جنبيه، وبطنه عن فخذيه، وفخذيه عن ساقيه، وتفريقه بين ركبتيه، وإقامة قدميه، وجعل بطون أصابعهما على الأرض مفرقةً، ووضع يديه حذو منكبيه مبسوطةً مضمومةَ الأصابع.
- الافتراش في الجلوس بين السجدتين، وفي التشهد الأول، والتورك في الثاني.
- وضع اليدين على الفخذين مبسوطتين مضمومتي الأصابع بين السجدتين، وكذا في التشهد إلا أنه يقبض من اليمنى الخنصر والبنصر، ويحلق إبهامها مع الوسطى، ويشير بسبابتها عند ذكر الله.
- التفاته يمينًا وشمالًا في تسليمه.
: یازدە سونەتن، ئەوانیش بریتین لە:
- لەپاش تەکبیرەی ئیحرام وتنی: «سبحانك اللهم وبحمدك، وتبارك اسمك، وتَعَالَىٰ جدك، ولا إله غيرك»* وپێی دەووترێت: (نزای ئیستیفتاح:دعاء الاستفتاح)، *(واتە: خودایە پاک وبێگەردی وحەمد وسوپاس بۆ تۆ، ناوت بەرز وپیرۆزە، بەرز وبڵندە مەزنیت، وهیچ پەرستراوێک حەق وڕاست نییە شایەنی پەرستن بێت جگە لە تۆ).
- پەناگرتن بەخواى گەورە لەشەیتانى نەفرینلێکراو.
- وتنی بەسمەلە (بسم الله الرحمن الرحیم).
- وتنی: ئامین.
- خوێندنی سورەتێک لەپاش سورەتی -الفاتحة-.
- خوێندنی قورئان بەدەنگی بیستراو وبەرز لەلایەن ئیمامەوە، لەو نوێژانەی کەدەبێت بە دەنگی بەرز پێش نوێژ خوێن نوێژ بخوێنێت
- لەپاش تەحمید کردن -سمع الله لمن حمده- بڵێت: «ملء السَّمٰوات، وملء الأرض، وملء ما شئت من شيء بعد» واتە: « حەمد وسوپاست بۆ تۆ هێندەی ئاسمانەکان وپڕ بەزەوی وهەرچی شتێکی تر تۆ ویستت لەسەری بێت».
- زیاتر لە یەک جار وتنی زیکری تەسبیح لەڕکوع بردندا، واتا: تەسبیحی دووەم وسێیەم یان هەرچەند زیاتر بوترێت.
- زیاتر لە یەک جار وتنی زیکری تەسبیح لەسوجدە بردندا، واتا: تەسبیحی دووەم وسێیەم یان هەرچەند زیاتر بوترێت.
- زیاتر لە یەک جار وتنی زیکری نێوان سوجدەکان: «رب اغفر لي».
- سەڵاوتدان لە تەحیاتی کۆتایی لەسەر ئەهلی بەیتی -بنەماڵەى- پێغەمبەر -صلى اللە علیە وسلم-، نزاکردنی بەرەکەت بۆ سەر پێغەمبەر -صلى اللە علیە وسلم- وبنەماڵەکەى، ونزا کردن لەپاش تەواوبوونی تەحیات.
چوارەم: سوننەتە کردەوەییەکان، وە پێشیان دەووترێت هەیئات وشێوازەکان:
- بەزرکردنەوەى دەستەکان لەگەڵ ووتنی تەکبیرەی ئیحرامدا هەتاوەکو ئاستی شانەکان بەشێوەیەک ناولەپەکان بەرەو ئاراستەى قیبلە بن.
- بەزرکردنەوەى دەستەکان بەهەمان شێوازى پێشوو لەکاتی چوون بۆ ڕکوع بردن.
- بەزرکردنەوەى دەستەکان بەهەمان شێوازى پێشوو لەکاتی بەزربوونەوە لەڕکوع بردن.
- گێڕانەوەی دەستەکان بۆ شوێنی خۆیان لەپاش بەرزکردنەوەیان.
- دانانى دەستی ڕاست لەسەر دەستی چەپ.
- سەیرکردنی شوێنی سوجدە بردن لەکاتى نوێژدا.
- لەکاتی بە پێوە وەستان دەبێت بۆشایی لە نێوان پێیەکاندا هەبێت
- لە کاتی ڕکوع بردندا بە لە پی دەستەکانى ئەژنۆکانى دەگرێت وبۆشایی دەخاتە نێوان پەنجەکانیەوە، وپشتی بەڕێکی دەوەستێنێت لەکاتی ڕکوع برندا بەشێوەیەک سەری هاوئاستی پشتی دەبێت.
٩-پێویستە هەموو ئەو ئەندامانەی سوجدەیان لە سەردەبات بە جوانی شوێنی خۆیان بگرن، وپێویستە ڕاستەوخۆ بەر زەوی بکەون و لەسەر شوێنی سوجدە بردن دابنرێن.
- پێویستە باڵەکانى دوور بخاتەوە لە لاشەی، ونەی لکێنێت بە لاشەیەوە، وهەروەها سکی دوور بخاتەوە لە ڕانەکانى، وڕانەکانى دوور بخاتەوە لە قاچ وساقی -لاقی-*، وبۆشایی بخاتە نێوان ئەژنۆکانیەوە، وپێی لەسەر زەوی بوەستێنێت -بچەقێنێت-، و سەرەپەنجەی پێیەکانى لەسەر زەوی بێت بەرەو ئاراستەى قیبلە بن وبۆشایی لەنێوانیان بێت، ودەستەکانى هاوئاستی شانەکانى بن لەسەر زەوی وپەنجەکانى دەستی پێکەوە بلکێنێت بەرەو ئاراستەى قیبلە، * (ساق -لاق- : مەبەست ئەو بەشەیە -ئێسکەیە- کە گوێزنگەکان بەئەژنۆکانەوە دەبەستێت).
- بەشێوازی (ئیفتیراش)* دادەنیشێت لەنێوان سوجدە بردنەکاندا، ولە تەحیاتی یەکەم، بەڵام بەشێوازى (تەوەروک)** دادەنیشێت لە تەحیاتی دووەم، *(دانیشتنی الافتِراش -ئیفتیراش- بریتیە لەوەى سمتی لای چەپی بخاتە سەر بنی پێی چەپی و لەسەری دابنیشێت وپێی ڕاستی لەسەر زەوی بچەقێنێت -بیوەستێنێت-)،* (دانيشتنی التورك -تەوەروک- بریتیە لەوەی پێی ڕاستی بچەقێنێتە -بیوەستێنێتە- سەر زەوی وپێی چەپی لە ژێر پێی ڕاستیەوە دەربکات ولە سەر سمتی لای چەپی دابنیشێت).
- دانانى دەستەکان لەسە ڕانەکان بەڕاخراوی وپەنجەکانى پێکەوە بلکێنێت، وهەروەها لە تەحیاتدا، بەڵام لە تەحیاتدا سەبارەت بەدەستی ڕاستی ؛ پەنجە بچووکەکە وئەوەى تەنیشتی دەگرێتەوە -دەیاننوقێنێت-، و بەپەنجە گەورەکە -قامکە گەورەکە- وپەنجەی ناوەڕاست ئەڵقەیەک دروست دەکات، وپاشان پەنجەی شایەتمان -درێژ دەکاتەوە- ئاماژەی پێدەکات بەرەو ئاراستەى قیبلە هەتاوەکو تەواو دەبێت لەخوێندنی تەحیات.
- ئاوڕدانەوە بەرەو لای ڕاست وچەپ لەکاتى سەلامدانەوە.