السؤال
س6: ما هي آداب الجار؟
پ6: ئادابێن جیرانییێ چنه؟
الجواب
ج:1. أحسن للجار بالقول والفعل، وأساعده إذا احتاج مساعدتي.
- أهنئه إذا فرح بالعيد أو الزواج أو غيرهما.
- أعوده إذا مرض وأعزيه إذا أصيب.
- أقدم له ما أصنع من الطعام ما أمكن.
- لا ألحق به أذى بقول أو فعل.
- لا أزعجه بصوت مرتفع أو أتجسس عليه، وأصبر عليه.
- قال تعالى:
﴿۞ وَٱعۡبُدُواْ ٱللَّهَ وَلَا تُشۡرِكُواْ بِهِۦ شَيۡـٔٗاۖ وَبِٱلۡوَٰلِدَيۡنِ إِحۡسَٰنٗا وَبِذِي ٱلۡقُرۡبَىٰ وَٱلۡيَتَٰمَىٰ وَٱلۡمَسَٰكِينِ وَٱلۡجَارِ ذِي ٱلۡقُرۡبَىٰ وَٱلۡجَارِ ٱلۡجُنُبِ وَٱلصَّاحِبِ بِٱلۡجَنۢبِ وَٱبۡنِ ٱلسَّبِيلِ وَمَا مَلَكَتۡ أَيۡمَٰنُكُمۡۗ إِنَّ ٱللَّهَ لَا يُحِبُّ مَن كَانَ مُخۡتَالٗا فَخُورًا﴾
[النساء: ٣٦].
- وقال رسول الله صلى الله عليه وسلم:
«يا أبا ذر، إذا طبخت مرقة فأكثر ماءها وتعاهد جيرانك»
رواه مسلم.
- في الحديث عن النبي صلى الله عليه وسلم:
«من كان يؤمن بالله واليوم الآخر فلا يؤذي جاره»
متفق عليه.
ب: 1- دێ ب گۆتن و كریاران باشییێ د گهل جیرانێ خۆ كهم، ئهگهر پێدڤی ب هاریكاریا من بوو؛ دێ هاریكارییا وی كهم.
- دهمێ كهیفهك بۆ چێدبیت ل جهژنێ یان پێكئینانا ههڤژینییێ یان كهیفهكا دی، دێ پیروزباهییێ لێ كهم.
- ئهگهر نهخۆش بوو؛ دێ سهرهدانا وی كهم، ئهگهر موسیبهتهك بۆ چێبوو؛ دێ سهرهخوشییێ لێ كهم.
- ل دویڤ شیانان ئهو خوارنێن ئهم چێدكهین دێ بۆ وی ژی بهم.
- چ نهخۆشییان ناگههینمێ، نه ب گۆتن و نه ب كریار.
- ب چ دهنگێن بلند ئارامییا وی تێك نادهم، سیخۆرییێ ل سهر ناكهم، دێ بێهنا خۆ د گهل فرههـ كهم.
خودێ كهرهم دكهت:
ئانكو: ((و هوين پهرستنا خودێ ب تنێ بكهن و خۆ ب دهست ویڤه بهردهن، و چو ههڤپشكان بۆ وى د خوداينی و پهرستنێدا چێ نهكهن، قهنجییێ د گهل دايبابێن خۆ بكهن و مافێن وان ب دروستى بدهنێ، مافێ مرۆڤێن خۆ يێن نێزيك و ئێتيم و ههژار و ئهو ههڤسوییێ مرۆڤێ ههوه يێ نێزيك بیت يان يێ دوير بیت، ههڤالێ ههوه يێ سهفهرێ، يێ ل خۆجهییێ، ڕێڤنگێ پێدڤى، ئهوێن ل بهر دهستێ ههوه ژ عهبد و جارییان، مافێن ڤان ژى بدهنێ. هندى خودێیه حهز ژ وان بهنییێن خۆ ناكهت ئهوێن خۆ مهزن دكهن، حهز ژ وان ناكهت ئهوێن مهدحێن خۆ د ناڤ خهلكیدا دكهن)).
[النساء: 80]،
دیسان پێغهمبهرێ خودێ صلی الله علیه وسلم دبێژیت:
ئانكو: ((ئهبو زهڕ، ئهگهر ته ئافكەك چێكر؛ تۆ ئاڤا وێ زێدهكه و بۆ جیرانێن خۆ ژی ببه)).
موسلم ڤێ فەرموودەیێ ڤەدگوهێزیت.
- فهرموودهیهك ژ پێغهمبهری دهێته ڤهگوهاستن كو گۆتییه:
ئانكو: ((ههر كهسێ باوهری ب خودێ و ڕۆژا دویماهیكێ ههبیت؛ بلا نهخۆشییێ بۆ جیرانێ خۆ چێنهكهت))
بۆخاری و موسلم ڤهدگوهێزن.