پێغهمبهرێ ئیسلامێ موحهممهد صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن
پهرتووكا "پێغهمبهرێ ئیسلامێ موحهممهد صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن" ژیانا پێغهمبهر موحهممهدی (صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن) بهرچاڤ دکەت، ژ نهسهب و مهزنبوونا وی ههتا ههڤژینییا وی یا پیرۆز و دهستپێكا وهحییێ و دهستپێكرنا پهیاما وی یا دووماهییێ، و نیشانێن پێغهمبهرینییا وی و نیشانێن ڕاستگۆیییا وی دیار دكهت، و وی شهریعهتی شرۆڤه دكهت یێ كو ئەو پێ هاتی، د گهل ڕۆلێ وی د پاراستنا ماف و کەرامەتا مرۆڤیدا، ههروهسا ههلویستێ ههڤڕكێن وی ل بهرامبهری وی و شاهدەییێن وان بۆ وی بهرچاڤ دكهت، د گهل ڕوناهی ئێخستنێ ل سهر ڕهوشتێن وی یێن بلند ئهوێن كو ئهو كرییه پێشهنگ بۆ…
These files are generated automatically from the book's text; their layout may differ from the printed edition.
پێغهمبهرێ ئیسلامێ موحهممهد صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن
لژنا زانستی یا سهرۆكاتییا كاروبارێن ئایینی یێن مزگهفتا حهرام و مزگهفتا پێغەمبهری
بسم الله الرحمن الرحيم كۆرتییهك ل دۆر پێغهمبهرێ ئیسلامێ موحهممهد (صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن) كو تێدا دێ ناڤ و نهسهب و باژێر و ههڤژینێن وی دیار كهین، زێدهباری وێ پهیاما وی گازی بۆ كری و نیشانێن پێغهمبهرینییا وی و شهریعهتێ وی و ههلویستێ ههڤڕكێن وی ل بهرامبهری وی.
1- ناڤێ وی و نهسهبا وی و ئهو باژێرێ لێ ژ دایك بووی و مهزن بووی
پێغهمبهرێ ئیسلامێ: موحهممهدێ كوڕێ عهبدولڵاهێ كوڕێ عهبدولموطهلیبێ كوڕێ هاشمییه ژ دویندهها ئیسماعیلێ كوڕێ ئیبراهیمی سلاڤ ل سهر ههمییان بن.
بابهت یێ ب ڤی ڕهنگییه: پێغهمبهرێ خودێ ئیبراهیم ژ شامێ هاته مهكههێ و ههڤژینا وی هاجهر و كوڕێ وی ئیسماعیل كو هێشتا یێ ب شیر بوو د گهل وی بوون، ڤێجا ئیبراهیم پێغهمبهر ب فهرمانا خودایێ مهزن ئهو ههڤژینا خۆ و كوڕێ خۆ ل مهكههێ هێلان و ل وێرێ ئاكنجی كرن، پشتی كوڕێ وی مهزن بووی و بوویه گهنج، ئیبراهیم پێغهمبهر (سلاڤ لێ بن) هاته مهكههێ و د گهل كوڕێ خۆ ئیسماعیلی (سلاڤ ل سهر ههردووكان بن) مالا خودێ یا حهرام كهعبه ئاڤاكر، پشتی هنگی خهلك گهلهك ل دۆرێن كهعبێ كۆم بوون و مهكهھ بوو ڕۆگهھ و ئارمانجا وان كهسێن دڤیان عیبادهتێ خودایێ ههمی جیهانان بكهن و حهزا ئهنجامدانا حهجێ ههبیت، ڤێجا خهلك بۆ چهندین چهرخان ههر ل سهر عیبادهتێ خودێ و ئێكتاپهرستییا وی و ل سهر دین وڕێبازا ئیبراهیمی (سلاڤ لێ بن) مان.
پشتی هنگی سهرداچوون و لادان پهیدا بوو، گزیرتەیا عهرهبان ژی ڕهوشا وێ وهكی ڕهوشا ههمی دهڤهرێن دی یێن جیهانێ بوو و چهندین بابهتێن صهنهم پهرێسییێ د ناڤدا پهیدا بوون: وهكی عیبادهتێ صهنهمان و بنئاخكرنا كچان و زۆڕداریكرنا ل ژنان و ئاخڤتنا ژ درهو و بێبهختی و ڤهخوارنا عهرهقێ و كرنا زینایێ و خوارنا مالێ ئێتیمی و خوارنا ڕیبایێ...
ل ڤی جهی و د ڤێ ژینگههێدا ل سالا (571 ز) پێغهمبهرێ ئیسلامێ موحهممهدێ كوڕێ عهبدولڵاهی ژ دایك بوو كو ژ دویندهها ئیسماعیلێ كوڕێ ئیبراهیمی بوو (سلاڤ ل سهر ههمییان بن)، بهری بهێته سهر دونیایێ بابێ وی مر و پشتی ژییێ وی بوویه شهش سال دایكا وی ژی مر و مامێ وی ئهبو طالبی ئهركێ ب خۆدانكرنا وی ب ملێ خۆڤه گرت، ب ئێتیمی و ههژاری ژییا و خوارن و ڤهخوارن و جلكێن وی ژ كهدا دهستێ وی بوون.
2- ههڤژینییهكا بهرهكهتدار د گهل خاتینهكا بهرهكهتدار
دهمێ ژییێ وی بوویه بیست و پێنج (25) سال، ههڤژینی د گهل خاتینهكێ ژ خاتینێن مهكههێ پێكئینا كو ئهو ژی خهدیجهیا كچا خوهیلیدی بوو (خودێ ژێ ڕازی بیت) و خودێ چار كچ و دوو كوڕ ژێ دانه وی، کوڕێن وی د زارۆكینییا خۆدا مرن و سهرهدهرییا وی د گهل ههڤژینا وی و د گهل خێزانا وی گهلهك یا جوان و تازه و ب ڤیان بوو، ژ بهر ڤێ چهندێ ژی ههڤژینا وی خهدیجایێ گهلهك حهز ژ وی كر، ل بهرامبهری ڤێ ئهوی ژی گهلهك حهز ژ وێ كر و خۆ پشتی مرنا وێ ب چهندین سالێن درێژ ژی وی ئهو ژبیر نهكر و دهمێ پهز ڤهدكوشت؛ دا ل سهر ههڤالێن خهدیجایێ (خودێ ژێ ڕازی بیت) بهلاڤ كهت وهك ڕێزگرتنهك بۆ وان و باشییهك د گهل وێ و دهربرینا ڤیان و حهزژێكرنێ بۆ وێ.
3- دهستپێكرنا وهحییێ
موحهممهد پێغهمبهر صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن، ههر ژ وی دهمێ خودێ ئهو ئافراندی؛ خۆدان ڕهوشتهكێ مهزن بوو و مللهتێ وی ئهو ب ڕاستگۆیێ دهستپاك ناڤكربوو و وی پشكداری د گهل مللهتێ خۆ دكر د كاروبارێن گهلهك مهزندا، بهلێ كهربێن وی ژ بابهتێن صهنهم پهرێسییێ ڤهدبوون یێن د ناڤ واندا د بهربهلاڤ و د ڤێ چهندێدا پشكداری د گهل وان نهدكر.
دهمێ ژییێ وی بوویه چل (40) سالی و وی دهمی ئهو ل مهكههێ بوو؛ خودێ ئهو ههلبژارت كو ببیته پێغهمبهر، ڤێجا مهلائیكهتێ وهحییێ جبریل (سلاڤ لێ بن) هاته دهڤ وی و دهستپێكا ئێكهم سووڕهت ژ قورئانێ هاتییه خوار د گهل خۆ بۆ وی ئینا، كو ئهو ژی گۆتنا خودێیه دهمێ دبێژیت:
ئەو خودایێ مرۆڤ ژ خوینپارەیی چێكری (2)
مرۆڤ فێری وی تشتی كرییە، یێ مرۆڤ ژێ بێ ئاگەهـ (5)))
پاشی هاتە دەڤ هەڤژینا خۆ خەدیجایێ (خودێ ژێ ڕازی بیت) و دلێ وی یێ د لەرزیت، چیڕۆکا خۆ بۆ ڤەگێڕا، ئەوێ ژی ئەو ئارام و پشتڕاست کر و برە دەڤ پسمامێ خۆ وەڕەقەیێ کوڕێ نەوفەلی - ببوو نەسڕانی و تەوڕات و ئنجیل هەردووک خاندبوون -، خەدیجایێ گۆتێ: پسمام؛ کا گوهێ خۆ بدە بڕازایێ خۆ کا چ دبێژیت! ئینا وەڕەقەی گۆت: تە خێرە بڕازا تۆ چ دبینی؟ پێغەمبەرێ خودێ ژی صەلات و سەلامێن خودێ ل سەر بن ئەو تشتێ دیتی بۆ بەحسکر و ڤەگێڕا، ئینا وەرەقەی گۆتە وی:
(ئەڤە ئەو وەحییە یا خودێ بۆ مووسای ئینایە خوار، خۆزی وێ ڕۆژێ ئەز گەنجەکێ ب هێز بام، خۆزی وێ ڕۆژێ ئەز یێ ساخ بام یا مللەتێ تە؛ ته ژ ناڤ خۆ دەردئێخیت. ئینا پێغەمبەرێ خودێ صەلات و سەلامێن خودێ ل سەر بن گۆت: ((ئەرێ ما ئەو دێ من دەرئێخن؟!))، گۆت: بەلێ، هەر زەلامەکێ ب وێ هاتی یا تۆ پێ هاتی؛ دۆژمناهییا وی یا هاتییە کرن و ئەگەر ئەز بگەهمە وێ ڕۆژێ؛ دێ ب هەمی ڕەنگان تە ب سەر ئێخم)).
ل مەکەهێ قورئان ب دویڤ ئێک بۆ وی دهاتە خوار، جبریل (سلاڤ لێ بن) ئەو ژ دەڤ خودایێ هەمی جیهانان دئینا و بەرفرەهییێن پەیامێ بۆ وی دئینان.
بەردەوام گازی مللەتێ خۆ دکر بۆ ئیسلامێ، مللەتێ وی ژی ئەو پشتگوهڤە هاڤێژت و هەڤڕکییا وی کر و بەرامبەری دەستبەردانێ ژ ڤێ گازییێ؛ مال و دەستهەلات پێشکێشی وی کرن، بەلێ پێغەمبەری صەلات و سەلامێن خودێ ل سەر بن هەمی ڕەدکرن، مللەتێ وی ژی ئەو تشت گۆتنە وی یێن مللەتێن پێغەمبەرێن بەرێ گۆتینە پێغەمبەرێن خۆ: سێربەند، درەوین و بێبەختکار و ڕەوش ل بەر وی بەڕتەنگ کر و زێدەگاڤی و دەستدرێژی کرنە سەر وی ب خۆ و دویکەڤتی و هەڤالێن وی ژی تەپەسەرکرن،
پێغەمبەر صەلات و سەلامێن خودێ ل سەر بن هەر ل مەکەهێ ما و گازی بۆ ئایینێ خودێ کر و دەمێ وەرزێ حەجێ دهات دچوو دەڤ خەلکی و دچوو د ناڤ بازارێن عەرەبان یێن وەرزی و ل وێری خەلک ددیت و ئیسلام پێشکێشی وان دکر، وی چ جاران دونیا و دەستهەلات و ڕێبەری نەڤیا و چ جاران ب ڕێکا شیری خەلک نەترساند، وی نە چ دەستهەلات هەبوو و نە شاهـ و مەلک بوو، هەر ل دەستپێکا گازییا خۆ قەبێ خەلکی خواست و هەڤڕکی د گەل وان کر کو ئەو پەڕتووکەکا وەکی قورئانا مەزن بینن و بەردەوام قەبێ هەڤڕکێن خۆ دخواست، ڤێجا ئەوێن باوەری پێ ئینای باوەری پێ ئینا ژ صەحابییێن وی یێن قەدرگران (خودێ ژ هەمییان ڕازی بیت).
ل مەکەهێ خودایێ مەزن قەدر و بهایێ وی مەزن کر ب دانا نیشان و موعجیزەیا مەزن، ئەو ژی برنا وی بوو بۆ بەیتول مەقدیسێ و پاشی بلندکرنا وی ژ وێرێ بۆ ئەسمانی و تشتەکێ دیار و ئاشکەرایە کو خودی هەردوو پێغەمبەرێن خۆ ئیلیاس و عیسا (سلاڤ ل سەر هەردووکان بن) یێن برینە ئەسمانی، هەروەکی د ئایینێ موسلمان و نەسڕانییاندا ئەڤ چەندە هاتییە بەحسکرن.
پێغەمبەری صەلات و سەلامێن خودێ ل سەر بن ل ئەسمانی فەرمان ب کرنا نڤێژێ ژ خودێ وەرگرت کو ئەڤ نڤێژەیە یا ئەڤرۆکە موسلمان ڕۆژانە پێنج جاران دکەن، دیسان ل مەکەهێ ژی نیشان و موعجیزەیەکا دی یا مەزن پەیدا بوو، ئەو ژی ئەڤە بوو دەمێ هەیڤ بوویە دوو کەر هەتا موشرکان هەمییان ب چاڤێ خۆ دیتی.
كافرێن قورهیشییان ههمی ڕێك بكار ئینان بۆ ڕێگریكرنا ژ وی، ب ڤێ چهندێ ژی زێدهتر كاركر كو پیلانان بۆ بدانن و خهلكى ژێ ب ڕهڤینن ، و ڕكداری د داخوازكرنا نیشان و موعجیزهیاندا كر، دیسان هاریكاری ژ جوهییان خواست دا هندهك بهڵگهیان بدهنه وان كو بشێن ب ڕێكا وان بهڵگهیان گهنگهشه و دانوستاندنێ د گهل وی بكهن و خهلكی ژێ بدهنه پاش.
پشتی تهپهسهركرن و زۆڕدارییا قورهیشییان ل دژی موسلمانان بهردهوام بووی؛ پێغهمبهری صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن دهستویری دا باوهرداران ئهو بهرهڤ حهبهشهیێ مشهخت ببن و گۆته وان: شاههكێ دادپهروهر یێ ل وێرێ ههی و ل دهڤ وی زۆڕداری ل كهسهكێ ناهێته كرن، ئهو شاھ ژی كهسهكێ نهسڕانی بوو، ڤێجا دوو كۆمێن باوهرداران بهرهڤ حهبهشهیێ مشهخت بوون، پشتی مشهختی گههشتینه حهبهشهیێ؛ ئهو ئایینێ موحهممهد پێغهمبهری صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن د گهل خۆ ئینای پێشكێشی شاھ نهجاشی كر، ڤێجا پشتی وی گوھ ل پهیاما ئیسلامێ بووی؛ موسلمان بوو و گۆت: ئهز ب خودێ كهمه ئهڤه و ئهوا مووسا سلاڤ لێ بن پێ هاتی ژ ئێك چرا دهردكهڤیت، پشتی هنگی مللهتێ پێغهمبهری صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن بهردهوامی ب ئهزیهتدانا وی و صهحابییێن وی دا.
و هندهك ژ وان كهسێن د وهرزێ حهجێدا باوهری ب پێغهمبهری صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن ئینای؛ هندهك كهس بوون كو ژ مهدینێ هاتبوون و بهیعهت ب پێغهمبهری صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن دا ل سهر ئیسلامێ و سهرئێخستنا وێ ئهگهر پێغهمبهر صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن چوو باژێرێ وان و وی دهمی باژێرێ مهدینێ دهاته ناڤكرن ب (یثرب)، پێغهمبهری صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن دهستویری ب وان صهحابییێن خۆ دا یێن هێشتا ل مهكههێ ماین كو بهرهڤ مهدینا مونهوهر مشهخت بن، ئهو ژی مشهختبوونه وێرێ و ئیسلام ل مهدینێ بهلاڤ بوو، ههتا وی ڕادهی مالهك ل مهدینێ نهما ئیسلام نهچووبیته تێدا.
پشتی پێغهمبهری صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن سێزده سال ل مهكههێ دهڕبازكرین و تێدا گازی خهلكی كری بۆ ڕێكا خودێ، خودێ دهستویری دا وی ئهو بهرهڤ مهدینا مونهوهر مشهخت بیت، لهوا پێغهمبهر صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن بهرهڤ وی باژێریڤه مشهخت بوو و بهردهوامی ب گازییا خۆ بۆ ڕێكا خودێ دا و ل وێرێ ژی بهردهوام شهریعهتێ خودێ پارچه پارچه دهاته خوار، پاشی پێغهمبهری صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن دهست ب هنارتنا هنارتییێن خۆ كر بۆ دهڤ سهركێشێن عهشیرهتان و شاھ و مهلكان و گازی وان كر بۆ هاتنا د ناڤ ئایینێ ئیسلامێدا، و ژ وان كهسێن پێغهمبهری صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن هنارتی فڕێكرییه دهڤ: شاهێ ڕومێ و شاهێ فوڕسێ و شاهێ مصڕێ بوون.
ل مهدینێ ڕویدانا غهیرینا ڕۆژێ پهیدا بوو و ب دیتنا وێ خهلك ترسیا و ئهڤ ڕویدانه كهڤته د وێ ڕۆژێدا یا ئیبراهیمێ كوڕێ پێغهمبهری صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن تێدا مری، لهوا خهلكی گۆت: ڕۆژ ژ بهر مرنا ئیبراهیمی غهیری، ئینا پێغهمبهری صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن گۆت:
ئانكو: ((باش بزانن كو ڕۆژ و ههیڤ ژ بهر مرنا كهسێ و ژ بهر ژیانا كهسێ ناغهیرن، بهلكی ئهو ههردوو ژ نیشانێن خودێنه و خودێ ب ڕێكا وان عهبدێن خۆ دترسینیت)) [1]،
ڤێجا ئهگهر پێغهمبهر صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن كهسهكێ درهوین با و ژ قهستا گۆتبا ئهز پێغهمبهرم؛ دا لهزێ كهت و خهلكی ژ درهو دهرئێخستنا خۆ ترسینیت و دا بێژیت: ئهڤه ههوه دیت ڕۆژ ژ بهر مرنا كوڕێ من غەیری، پا ئهگهر هوین من درهوین دهربێخن دێ چ ب سهرێ ههوه هێت؟!
[1] صحيح مسلم (901)
خودایێ مەزن پێغەمبەرێ خۆ صەلات و سەلامێن خودێ ل سەر بن ب ڕەوشتێن تەمام جوانکر و خەملاند و ئەو ب ڤێ گۆتنا خۆ سالۆخەتکر:
ب ههمی ڕهوشتێن جوان دهاته سالۆخهتكرن، وهكی ڕاستگۆی و دلسۆزی و وێرهكی و دادی و مهردينيێ و وهفاداراییێ ههتا د گهل دوژمن و ههڤڕكان، دیسان حهز ژ هندێ دكر خێر و صهدهقهیان د گهل ههژار و بهلهنگاز و بیژن و كهسێن پێدڤی و دهستكورتدا بكهت، یێ ڕژدبوو ل سهر هیدایهتا خهلكی و یێ دلۆڤان بوو د گهل وان و خۆ ل بهرامبهری وان كێم دكر و خۆمهزنكرن ل دهڤ نهبوو، ههتا وی ڕادهی كهسێ بیانی دا هێت و دا ل پێغهمبهری صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن گهڕییێت و ئهو د ناڤ صهحابییێن خۆ دابوو، بهلێ وی ئهو نهدنیاسی، لهوا دا پرسیارا صهحابییێن وی كهت و بێژیت: كیژ ژ ههوه موحهممهده؟
ژیاننامهیا وی نیشانهك بۆ ل دۆر كهمال و تهمامهتی و جوانییێ د سهرەدهریكرنا د گهل ههمياندا: دوست و نهیاران، نێزیك و دویران، مهزن و بچویكان، زهلام و ژنان، گیانهوهر و بالندهیان.
پشتی خودێ ئایینێ خۆ بۆ وی تهمام كری و پێغهمبهری صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن ب باشترین شێوه پهیاما خودێ گههاندی، پێغهمبهر صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن د ژییێ شێست و سێ سالییێدا وهغهرا دویماهییێ كر، ژ ڤان شێست و سێ سالان؛ چل سال بهری پێغهمبهرینییێ بوون و بیست و سێ سال پشتی پێغهمبهرینییێ بوون.
و پێغهمبهر (صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن) ل باژێرێ مهدینێ هاته ڤهشارتن و وی چ مال و میرات ب دویڤ خۆدا نههیلا، ب تنێ هێسترا وی یا سپی نهبیت ئهوا لێ سویار دبوو د گهل ئهردهكی كو كره خێر و صهدهقه بۆ ڕێڤینگان. [2]
[2] صحيح البخاري (4461) 6/15.
و هژمارا وان كهسێن موسلمان بووین و باوهری ب وی ئینای و ئهو ڕاست دهرئێخستی و دویڤچوونا وی كری گهلهك و گهلهك بوو و ل حهجا خاترخواستنێ پتری سهد هزار صهحابییێن وی حهج د گهل وی كر، ئهڤ حهجه ژی ب نێزیكی سێ ههیڤان بهری مرنا وی بوو، و بهلكی ئهڤه ئێك ژ نهێنییێن پاراستن و بهلاڤبوونا ئایینێ وی بیت، ب ڕاستی صهحابییێن وی یێن كو پێغهمبهری صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن ل سهر بهایێن ئیسلامێ و بنیاتێن وێ پهروهرده كرین؛ باشترین صهحابی بوون ژ لایێ دادی و زوهد و وهرهع و وهفاداری و بهخشینێ بۆ ڤی ئایینێ مهزن یێ باوهری پێ ئینای.
مەزنترین و باشترین صەحابییێن وی (خودێ ژ هەمییان ڕازی بیت) ژ لایێ باوەری و زانین و کریارانڤە و ژ لایێ دلسۆزی و ڕاست دەرئێخستن و بەخشین و ویرەکی و مەردینییێڤە: ئەبو بەکرێ ڕاستگۆ و عومەرێ کوڕێ خەطابی و عوسمانێ کوڕێ عەفانی و عەلییێ کوڕێ ئەبو طالبى بوون (خودێ ژ هەمییان ڕازی بیت)، ئەڤە ژ وان صەحابییان بوون یێن بەری هەمییان باوەری ب پێغەمبەری ئینای صەلات و سەلامێن خودێ ل سەر بن و ئەڤە خەلیفە و جێگرێن وی بوون پشتی وی، ئەوێن پشتی وی ئالایێ ئایینێ ئێسلامێ هەلگرتی، بەلێ وان چ تایبەتمەندییێن پێغەمبەرینییێ ل دەڤ نەبوون و ئەو ب چ تشتان ژ صەحابییێن دی نەدهاتنە جۆداکرن کو ل دەڤ وان هەبن و ل دەڤ یێن دی نەبن (خودێ ژ هەمییان ڕازی بیت).
و خودێ پەڕتووکا خۆ کو پێغمبەرێ وی صەلات و سەلامێن خودێ ل سەر بن پێ هاتبوو د گەل سوننەت و ژیاننامە و گۆتن و کریارێن وی ب وی زمانێ ئەو پێ ئاخڤتی پاراستن، ڤێجا - ب درێژاهییا دیرۆکێ - چ ژیاننامە وەکی ژیاننامەیا پێغمبەری صەلات و سەلامێن خودێ ل سەر بن نەهاتینە پاراستن، بگرە خۆ ئەو ژی یا هاتییە پاراستن کا چاوا دنڤست و دخوار و ڤەدخوار و دکرە کەنی؟
و د ناڤ مالدا چاوا سهرهدهری د گهل كهسوكارێن مالا خۆ دكر؟
ژیانا وی ب تهمامی ب ههمی ڕهوشێن ویڤه د ناڤ لاپهرێن ژیاننامهیا ویدا هاتییه پاراستن، ئهو ژی مرۆڤه و وی چ سالۆخهتێن خودايينييێ نینن و وی چ زیان و مفا د دهستاندا نینن، خۆ بۆ خۆ ژی.
4- پەیاما وی
خودێ موحەممەد صەلات و سەلامێن خودێ ل سەر بن فڕێکر پشتی کو شرک و کوفر و نەزانین ل هەمی جهێن ئەردی بەلاڤ بووی و کەس ل سەر ڕویێ ئەردی نەمابوون کو عیبادەتێ خودێ ب تنێ بکەن و چ شریک و هەڤالان بۆ دروست نەکەن، ب تنێ چەند کەسەکێن کێم نەبن ژ خۆدانێن پەڕتووکێ، ڤێجا خودێ پێغەمبەرێ خۆ موحەممەد صەلات و سەلامێن خودێ ل سەر بن وەک دویماهیک پێغەمبەر فڕێکر، خودێ ئەو ب هیدایەت و ئایینەکێ ڕوهن بۆ هەمی جیهانان فڕێکر دا کو ب سەر هەمی ئایینان بکەڤیت و دا کو خەلکی ژ تاڕیاتییا شرک و صەنەم پەرێسییێ و کوفر و نەزانینێ بۆ ڕوناهییا تەوحید و ئێکتاپەرێسی و باوەرییێ دەربێخیت، و پەیاما وی تەمامکەرا پەیاما پێغەمبەرێن بەری وی بوو (سلاڤ ل سەر هەمییان بن).
و گازی کر بۆ وان ههمی تشتێن پێغەمبەر و هنارتییێن خودێ (سلاڤ ل سهر ههمییان بن) گازی بۆ کری: نوح و ئیبراهیم و مووسا و سولەیمان و داوود و عیسا، ژ باوەری ئینانێ كو ئهلڵاھ خودێ و چێكهر و ڕزقدهر و ژیندهر و مرینهر و خودانێ مولك و دهستههلاتێیه، ئەوه کاران ب ڕێڤە دبەت و یێ دلوڤانه، و کو خودێ چێكهرێ هەمی تشتانە د گەردوونيدا، ژ وان تشتێن ئەم دبینین و یێن نابینین و هەمی تشت ژبلی خودێ چێكرییهكه ژ چێكرییێن وی.
هەروەسا گازی کر بۆ پەرستنا خودێ ب تنێ و هێلانا پەرستنا ژ بلی وی، و ب باشترین شێوە دیارکر کو خودێ ئێکە و وی چ شریك و ههڤال نینن، نە د پەرستنا ویدا و نە د مولک و دهستههلاتا ویدا و نە د ئافراندنا ویدا و نە د ب ڕێڤەبرنا ویدا، دیار کر کو خودایێ بلند و دویر ژ ههمی كێماسییان نە زارۆک ژێ بووینە و نە ژ دایک بوویە، و چ ههڤكویڤ و وێنە بۆ نینن و ناچيته د ناڤ چ ئافراندیێن خۆدا و د ویدا بهرجهسته نابیت.
و گازی کر بۆ باوەری ئینانێ ب پەڕتووکێن خودایی وەکی ڕووپەلێن (صوحوفێن) ئیبراهیم و مووسای (سلاڤ ل سهر وان بن) و تەورات و زەبوور و ئینجیلێ، هەروەسا گازی کر بۆ باوەری ئینانێ ب هەمی پێغەمبەران (سلاڤ ل سهر وان بن)، و وهسا دانا هەرکەسێ باوەرییێ ب پێغەمبەرەکێ ب تنێ نەئینیت، وی كوفری ب هەمی پێغەمبەران کرییە.
و مزگینییا دلۆڤانییا خودێ دا هەمی خەلکی و کو خودێ ئەوه یێ كهفالهتا وان د دونیایێدا دکەت و ژیانا وان ب ڕێڤه دبهت و کو خودێ خودایهكێ دلۆڤانە، و ئەو ب تنێیە ئەوێ دێ لێپرسینێ د گەل ئافراندییان کەت ل ڕۆژا قیامەتێ دەما ئەو هەمییان ژ گوڕێن وان ڕادكهت و ڤەدژینیت و کو ئەو ئەوه یێ پاداشتا باوەرداران ل سەر کریارێن وان یێن باش ددەت ب دەهـجاركی و خرابکاریێ ب گونهههكێ ب تنێ و دێ بۆ وان نیعمەتا بهردهوام د ئاخرەتێدا ههبيت، هەر کەسێ كوفرێ بکەت و کریارێن خراب بکەت؛ دێ جزایێ خۆ د دونیایێ و د ئاخرەتێدا بینیت.
و پێغەمبەر موحەممەد صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن د گازی و پەیاما خۆدا شانازی ب هۆزا خۆ یان وەلاتێ خۆ یان نەفسا خۆ یا پیرۆز نەکریە و ئهو مهزن نهكرینه، بەلکی د قورئانا پیرۆزدا ناڤێن پێغەمبەران نوح و ئیبراهیم و مووسا و عیسا (سلاڤ ل سهر وان بن) پتر هاتییە ژ ناڤێ وی، ههروهسا د قورئانا پیرۆزدا نه ناڤێ دایکا وی و نە ناڤێ هەڤژینێن وی نەهاتینە، بهلێ ناڤێ دایکا مووسای پتر ژ جارەکێ د قورئانێدا هاتییه،و ناڤێ مەریەمێ (سلاڤ لێ بن) سیهـ و پێنج جاران هاتییە.
ههروهسا موحەممەد پێغهمبهر صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن یێ پاراستی و (مهعصومه) ژ وان هەمی تشتێن دژی شەرع و ئەقل و خۆرستییێ (فیتڕهتێ) بن یان ڕەوشتێ ساخلەم ڕەت بکەت؛ چونکی پێغەمبەر (سلاڤ ل سهر وان بن) د وی تشتێ ژ خودێ دگەهینن د پاراستینە ژ كرنا خهلهتی و گونههێ، و چونکی ئەو د ڕاسپاردینە ب گەهاندنا فەرمانێن خودێ بۆ عهبدێن وی، و تشتهك ژ تایبەتمەندییێن خوداینییێ یان پەرستنێ ل دهڤ پێغەمبەران نینە؛ بەلکی ئەو ژی وەکی هەمی مرۆڤێن دی مرۆڤن، ب تنێ خودایێ مەزن وەحییێ بۆ وان دهنێریت ب پەیامێن خۆ.
ژ مەزنترین بەڵگەیان ل سەر هندێ کو پەیاما موحەممەد پێغەمبەری صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن وەحییەکه ژ دهڤ خودێ؛ ئهڤهیه كو هەتا ئەڤرۆكه ئهو یا بهردهوامه و یا ههی و ههروهكی وی دهمییه یێ ئهو تێدا ژیای و پتر ژ ملیارەکا موسلمانان دویڤچوونێ بۆ دكهن و جێبهجێ دکەن، ئەرکێن وێ یێن شەرعی وەکی نڤێژ و زەکات و ڕۆژی و حەج و ژ بلی وان بێی چ گوهۆڕین یان تێکدان جێبەجێ دکەن.
5- سیما و نیشان و بهڵگهیێن پێغەمبەرینییا وی
خودێ پشتهڤانییێ ل پێغهمبهرێن خۆ دكهت ب بهڵگهیێن دبنه ئاماژه و نیشان ل سهر پێغهمبهرینییا وان و هێجهت و بهڵگهیێن پێشچاڤ و ئاشكهرا ل سهر پهیاما وان دئینیت، و خودێ ههر پێغهمبهرهكی هند بهڵگه و نیشان دانێ كو تێرا هندێ ههبن مرۆڤ ب ههبوونا وان بهڵگهیان باوهرییێ بینن، مهزنتڕین بهڵگهیێ خودێ دایه پێغهمبهران؛ ئهوه یێ دایه پێغهمبهرێ مه موحهممهدی صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن، خودێ قورئانا پیرۆز بۆ وی ئینا خوار و دایێ، ئهو تاكه نیشان و بهڵگهیه ژ بهڵگهیێن پێغهمبهران كو ههتا ڕۆژا قیامهتێ ههر بمینیت و ژ ناڤ نهچیت، كا چاوا خودێ نیشان و موعجیزهیێن مهزن ژی دانه وی و ب وان پشتهڤانی ل وی كر، و نیشان و موعجیزهیێن موحهممهد پێغهمبهری صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن گهلهكن، ژ وان ژی:
ئیسراء و میعراج، كهربوونا ههیڤێ، چهندین جاران باران باری پشتی ل خهلكی بوویه هشكه سالی و باران نههاتی و دهستێن خۆ بۆ لایێ خودایێ خۆ بلندكرین و دوعا ژێ كرین بارانێ بۆ ب بارینیت.
خوارنهكا كێم و ئاڤهكا كێم ل بهردهستێن وی زێده دبوو و هژمارهكا مهزن یا مرۆڤان ژێ دخوار و ڤهدخوار.
ههروهسا دهنگوباسدانا وی ب هندهك ڕویدانێن نهپهنی و بوری كو خۆ ئێكی بهرفرههییێن وان نهدزانین، ئهڤه ژی پشتی خودێ ئهڤ چهنده بۆ وی گۆتی، وهكی چیڕۆكێن پێغهمبهران (سلاڤ ل سهر ههمییان بن) د گهل مللهتێن وان و چیڕۆكا خۆدانێن شكهفتنێ.
دهنگوباسدانا وی ب هندهك ڕویدانێن نهپهنی و داهاتی كو پشتی وی دهنگوباس پێ داین هاتنهڤه، ئهڤ چهنده ژی خودێ بۆ وی گۆتبوو، وهكی دهنگوباسێ وی ئاگرێ دێ ل ئهردێ حیجازێ دهركهڤیت كو ئاگرهكێ هندێ مهزن بوو؛ ئهو كهسێ ل شامێ ژی ئهو ئاگر دیت، دیسان دهنگوباسدان ب وێ چهندێ كو خهلك دێ ههڤڕكییێ د گهل ئێكودوو كهن ل سهر بلندكرنا ئاڤاهییان.
و كو خودێ تێرا وی ههیه و دێ وی ژ خهلكی پارێزیت.
و هاتنهجها سوز و پهیمانێن وی بۆ صهحابییێن وی، وهكی دهمێ گۆتییه وان:
ئانكو: ((دێ دهڤهرێن فارس و ڕومێ ل بهر ههوه ڤهبن، و هوین دێ خزینهیێن وان د ڕێكا خودێدا مهزێخن)).
و پشتهڤانیكرنا خودێ بۆ وی ب ڕێكا هنارتنا مهلائیكهتان.
و پێغهمبهران (سلاڤ ل سهر ههمییان بن) مزگینییا پێغهمبهرینییا موحهممهد پێغهمبهری صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن دا مللهتێن خۆ، ژ وان پێغهمبهرێن ئهڤ مزگینییه دایه مللهتێن خۆ: مووسا، داوود، سولهیمان و عیسا بوو (سلاڤ ل سهر ههمییان بن) و ژ بلی وان ژی ژ پێغهمبهرێن بهنو ئیسرائیلییان.
و ب بهڵگهیێن ئهقلی و ئینانا هندهك نموونه و مهتهلان [3] كو ئهقلێن دروست و ساخلهم بۆ سهرچهمیایی لێ دهێن.
[3] وهكی گۆتنا خودێ: ئانكو: ((ئهى گهلی مرۆڤان مهتهلهك هاته ئينان ڤێجا هوين گوهێ خۆ بدهنێ و هزرا خۆ تێدا بكهن: هندى ئهو صهنهمن يێن هوين ژ بلی خودێ پهرستنێ بۆ دكهن ئهگهر ههمى پێكڤه كۆم ببن نهشێن مێشهكا ب تنێ بئافرينن، ڤێجا چاوا دێ شێن تشتهكێ مهزنتر ئافرينن؟ و ئهو نهشێن وى تشتى ژ مێشێ بستينن يێ مێش ژ وان دستينیت، ئهرێ بێزارییهك ژ ڤێ مهزنتر ههيه؟ ڤێجا ئهو ههردوو پێكڤه دلاوازن: داخوازكهر يێ كو ژ بلی خودێ پهرستن بۆ دهێته كرن يێ لاوازه و نهشێت وى تشتى ژ مێشێ بستينیت يێ مێش دڕهڤينیت و يێ داخواز ژى ژێ دهێتهكرن كو مێشه يا لاوازه، ڤێجا چاوا ئهو ڤان صهنهمان بۆ خۆ دكهنه خوداوهند و ئهو ب ڤى ڕهنگى دڕهزيلن؟)). [سورة الحج:73]
ئهڤ نیشانه و ئهڤ ئایهت و نموونهیێن ئهقلی د قورئانا پیرۆز و سوننهتا پیغهمبهریدا صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن د بهلاڤن، و نیشانێن وی ژ هندێ زێدهترن بهێنه هژمارتن و ههر كهسێ بڤێت ل سهر وان ڕاوهستیت؛ بلا بزڤڕیته قورئانا پیرۆز و پهڕتووكێن سوننهتێ و ژیاننامهیا پێغهمبهری صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن، چونكی دهنگوباسێ پشتڕاست د ڤان ئایهت و نیشاناندا ههیه.
ئهگهر ئهڤ ئایهت و نیشانێن مهزن ڕوینهدابان؛ دا ههڤڕكێن وی ژ كافرێن قورهیشی و ژ جوهی و نهسڕانییێن ل جهزیرا عهرهبی دژیان بۆ خۆ ب دهرفهت بینن بۆ درهو دهئێخستنا وی و هشیاركرنا خهلكی ژ وی.
قورئانا پیرۆز ئهو پهڕتووكه یا خودێ بۆ پێغهمبهرێ خۆ موحهممهدی صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن وهك وهحی ئینایه خوار، ئهو ئاخڤتنا خودایێ ههمی جیهانایه، خودێ قهبێ مرۆڤ و ئهجنهیان خواست و ههڤڕكییا وان كر كو پهڕتووكهكا وهكی وێ یان سووڕهتهكا وهكی وێ بینن، ههتا ئهڤرۆكه ژی ئهڤ ههڤڕكییه یا بهردهوامه (بهلێ كهسێ نهشیایه ئێكا وهكی وێ بینیت)، و قورئانا پیرۆز بهرسڤا كۆمهكا پرسیارێن گرنگ ددهت كو ب ملیونان كهسان ژ بهر وان پرسیاران ماینه مهندههوش و بێ بهرسڤ ماینه، دیسان قورئانا پیرۆز یا هاتییه پاراستن ب زمانێ عهرهبی یێ كو پێ هاتییه خوار، خۆ پیتهكا ب تنێ ژی ژێ كێم نهبوویه و یا چاپكری و بهلاڤكرییه، ئهو پهڕتووكهكا پهردهدڕ و بێشانكهره، مهزنتڕین پهڕتووكه بۆ مرۆڤان هاتبیت، یا ژ ههژی هندێیه بهێته خواندن یان وهرگێڕانا ڕامانێن وێ بهێته خواندن، ههر كهسێ خواندنا وێ و باوهری ئینانا ب وێ ژ دهستێن وی چوو؛ ئهڤه خێر و باشی ههمی ژ دهستێن وی چوو،
كا چاوا سوننهتا موحهممهد پێغهمبهری صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن و ڕێباز و ژیانا وی ههمی یا هاتییه پاراستن و یا بۆ مه هاتییه ڤهگوهاستن ب ڕێكا زنجیرهیهكا ڤهگوهێزهرێن جهێ باوهرییێ و ب زمانێ عهرهبی ژی یا هاتییه چاپكرن ، سوننهتا وی ژی ئهو گۆتنێن پێغهمبهرینه صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن یێن ئهو پێ ئاخڤتی، دێ بێژی ئهڤرۆكه یێ د ناڤ مهدا دژیت، دیسان ئهڤ سوننهته بۆ گهلهك زمانێن دی هاتییه وهرگێڕان، و قورئانا پیرۆز و سوننهتا پێغهمبهری صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن ژێدهرێن سهرهكینه بۆ ئهحكامێن ئیسلامێ و شهریعهتێ وێ.
6- ئهو شهریعهتێ موحهممهد پێغهمبهری صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن د گهل خۆ ئینای
ئهو شهریعهتێ موحهممهد پێغهمبهری صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن د گهل خۆ ئینای؛ شهریعهتێ ئیسلامێیه كو دویماهیك شهریعهتێ خودایی و دویماهیك پهیاما ئیلاهییه، شهریعهتێ ئیسلامێ د بنیاتێن خۆدا وهكی شهریعهتێ پێغهمبهرێن بهری خۆیه، ههرچهند د چاوانییێدا یێ جۆدا بیت.
ئەو شەریعەتێ تهمامییێیه، ئەو یێ گونجاییە بۆ هەمی دەم و جهان، باشییا دین و دونیایا خەلکی تێدا ههیه، وان هەمی پەرستنێن ل سەر مرۆڤی فەڕزن بۆ خودایێ جیهانان بكهت وەک نڤێژ و زەکاتێ بخۆڤە دگریت، و مامەلەیێن دارایی و ئابووری و جڤاکی و سیاسی و شەڕکەری و ژینگەهی یێن دروست و قەدەغە و ژ بلی وان یێن ژیان و ئاخرەتا خەلکی پێدڤی پێ هەی دیار دکەت.
ئەڤ شەریعەتە دین و خوین و نامووس و مال و ئەقل و زارۆکێن خەلکی دپارێزیت، ئەو هەمی چاکی و باشییان بخۆڤە دگریت، ژ هەمی ڕەزیلی و خرابییان هشیاڕییێ ددەت، بانگەوازیێ بۆ ڕێزگرتنا مرۆڤی و ناڤەندی و دادپەروەری و دلسۆزی و پاقژی و ڕێكوپێكییا كاری و حەژێکرنێ، حەژێکرنا خێرێ بۆ خەلکی، پاراستنا خوینێ، ئاسایشا وەلاتان و حەرامکرنا ترساندن و تێکدانا خەلکی بێی حەق دکەت. موحەممەد پێغهمبهر صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن شەڕکەڕ بوو دژی زۆڕداری و گەندەلییێ ب هەمی ڕەنگ و شێوەیێن خۆڤه و دژی خورافات و خۆڤهدهركرن و ڕەهبانیەتێ بوو.
موحهممهد پێغەمبەری صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن دیاركرییه كو خودێ قهدرێ مرۆڤی گرتییه و ئهو ب بها ئێخستییه - ب ژن و زهلامڤه - و ههمی مافێن وی بۆ پاراستینه و مسۆگەر کرینە، و ئەو بەرپرسیار کریە ژ هەمی هەلبژارتن و کریار و ڕەفتارێن وی، و بەرپرسیارهتییا هەر کارەکێ زیانێ ب نەفسا وی یان ب یێن دی بگەهینیت ئێخستیە ستۆیێ وی. زەلام و ژن ژ لایێ باوەری و بەرپرسیارهتی و جزادان و پاداشتی وەک ئێک لێکرینە و د ڤی شەریعەتیدا گرنگییەکا تایبەت ب ژنێ هاتییە دان وەک دایک و هەڤژین و کچ و خوشک.
شەریعەتێ موحهممهد پێغەمبەر صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن پێ هاتی، ب پاراستنا ئەقلی و حەرامکرنا وان ههمی تشتان هاتییه یێن وی تێکددەن، وەک ڤەخوارنا عەرەقێ، ڤێجا ئیسلامێ ئایین وەک ڕوناهییهكێ هژمارتییە كو ڕێکا ئەقلی ڕوهن دکەت؛ دا مرۆڤ خودایێ خۆ ل سەر چاڤڕوهنی و زانینێ بپەرێسیت و شەریعەتێ ئیسلامێ قهدر و بهایێ ئەقلی بلند کر و ئەو کرە بنگەهێ ڕاسپاردنێ (تەکلیفێ)، و ئەو ژ زنجیرهیێن خورافات و صهنهمپەرسییێ ئازاد کر.
شەریعەتێ ئیسلامێ زانستێ دروست مەزن دکەت و هاندانێ دكهت ل سەر ڤەکۆلینا زانستی یا دویر ژ حهز و دلچوونان، و گازی دكهت بۆ نێڕین و هزرکرنێ د نەفسێ و د گەردوونیدا ،و ئەنجامێن زانستی یێن دروست نابنه دژی وی تشتێ پێغەمبەر صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن پێ هاتی .
و د شەریعەتیدا جوداهی بۆ چ ڕەگەزەکێ دیارکری یێ خەلکی ل هەمبەر ڕەگەزەکێ دی نینە، و تێدا چ مللهت ب سهر چ مللهتێن دی نههاتینه پێشخستن، بەلکی هەمی ل هەمبەر حوکمێن وى وەک ئێکن؛ چونکی هەمی خەلک د بنگەهێ خۆ دا وەک ئێکن، و چ قهدر و پێشخستن بۆ ڕەگەزەکی ل سەر ڕەگەزەکی دی نینە و بۆ مللهتهكی ل سەر مللهتهكێ دی نینه ژ بلی ب تەقوایێ، موحەممەد پێغهمبهری صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن یا گۆتی كو ههر زارۆكهكێ ژ دایك دبیت؛ ل سهر خۆرستییێ (فیتڕهتێ) ژ دایك دبیت، و چ مرۆڤ ب گونههكاری ژ دایک نابن یان میراتگرێ خەلەتییا کەسەکێ دی بیت.
د شەریعەتێ ئیسلامێدا خودێ تهوبە یا دانای، تهوبه ژی: زڤڕینا مرۆڤییە بۆ دەڤ خودایێ خۆ و هێلانا گونەهێ، و ئیسلام وی تشتێ بەری وێ ژ گونەهان هەبووی ژێ دبەت، و تهوبه وی تشتێ بەری وێ ژ گونەهان هەبووی ژێ دبەت، ڤێجا چ پێدڤی ناكهت مرۆڤ دانپێدانێ ب خەلەتییێن خۆ بكهت ل ههمبهر مرۆڤهكێ دى، چونكی د ئیسلامێدا پەیوەندی دناڤبەرا مرۆڤی و خودێدا ڕاستەوخۆیە و پێدڤی ناكهت کەسەکێ دی ببیتە ناڤبهند (واسطه) دناڤبەرا تە و خودێدا، ژ بهر هندێ ژی ئیسلام ڕێگریێ ل هندێ دکەت ئەم مرۆڤان بکەینە خودێ یان وان بكهینه هەڤپشک بۆ خودێ د خوداینیی یان پەرستنا ویدا.
ئهو شەریعەتێ موحهممهد پێغەمبەر صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن پێ هاتی هەلوەشینەرە بۆ هەمی شەریعەتێن بەری خۆ، چونکی شەریعەتێ ئیسلامێ یێ موحهممهد پێغەمبەر صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن پێ هاتی ژ دەڤ خودێ دویماهیك شەریعەتە هەتا ڕۆژا قیامەتێ و ئەو بۆ هەمی جیهانانە؛ ژبەر هندێ یێن بەری خۆ هەلوەشاندن، هەروەکی شەریعەتێن بەری وى ئێکدوو هەلوەشاندین، خودایێ مهزن ژی چ شەریعەتەکێ دی ژبلی شەریعەتێ ئیسلامێ قەبویل ناکەت و پێ ڕازی نابیت و چ دینەکێ دی ژبلی ئیسلامێ یێ كو موحهممهد پێغەمبەر صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن پێ هاتی قەبویل ناکەت و پێ ڕازی نابیت و هەرکەسێ ژبلی ئیسلامێ دینەکێ دی بۆ خۆ بگریت و باوهرییێ پێ بینیت، ژێ ناهێتە قەبویلکرن، و هەرکەسێ بڤێت زانیاریێن حوکمێن ڤی شەریعەتی بزانیت، بلا د وان پەرتووکێن باوەڕپێکریدا لێ بگەڕیێت یێن ئیسلامێ ددهنه نیاسین.
ئارمانجا شهریعهتێ ئیسلامێ - ههروهكی ئهڤه ئارمانجا ههمی پهیام و گازییێن ئیلاهییه - ئهڤهیه: ئهڤ ئایینێ دروست مرۆڤی بلند بكهت داکو ئهڤ مرۆڤه ببیته عهبدهكێ دلسۆز بۆ خودایێ ههمی جیهانان و ڤی مرۆڤی ئازاد بكهت ژ عهبدینییا مرۆڤان یان عهبدینییا تشتهكێ بێ ڕح یان خۆڕافاتهكێ.
بێگومان شەریعەتێ ئیسلامێ یێ گونجاییە بۆ هەمی دەم و جهان و چ تشتەک تێدا نینە دژی بەرژەوەندییێن دروست یێن مرۆڤی بیت، چونکی ئەو ژ دەڤ خودێ هاتییە خوارێ، ئەو خودایێ دزانیت مرۆڤ پێدڤی ب چنە و ب ڕاستی مرۆڤ پێدڤی ب شەریعەتەکینه كو د ناڤخۆییا خۆدا یێ دروست بیت، هندهك دژی هندهكێ دی نهبیت و ئێکدوو هەلنەوەشینیت، چاككهر بیت بۆ مرۆڤایەتییێ، نه چ مرۆڤ ژ دهڤ خۆ بدانن و دروست بكهن، بەلکی ژ دەڤ خودێ هاتبیتە وەرگرتن و خەلکی ڕێنمایی بکەت بۆ ڕێکا خێر و ڕاستییێ، ڤێجا ئەگەر حوکمی پێ بکەن کارێن وان دێ ڕاست بن و دێ ژ زۆڕدارییا ئێکدوو پاراستی بن.
6- ههلویستێ ههڤڕكێن وی و شاهدهییا وان بۆ وی
گۆمان تێدا نینه ههر پێغهمبهرهكی هندهك ههڤڕك و دوژمن ههنه و دوژمناهییا وی دكهن و ل سهر ڕێكا گازییا وی ڕادوهستن و دبنه ڕێگر ئهو ڤێ گازییێ بهلاڤ بكهت و خهلكی ژ باوهری ئینانا ب وێ ددهنه پاش، پێغهمبهرێ خودێ موحهممهدی ژی صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن د ژیانا خۆدا و پشتی مرنا خۆ ژی گهلهك دوژمن ههبوون، بهلێ خودێ ئهو ب سهر وان ههمییان ئێخست، و شاهدهدانا ڤان ههڤڕك و دوژمنان - د كهڤندا و ههتا نوكه - ب ڕهنگهكێ موتەواتر هاتییه كو ئهو پێغهمبهره و ئهو یێ ب وێ هاتی یا پێغهمبهرێن بهری وی (سلاڤ ل سهر ههمییان بن) پێ هاتین و كو ئهوان باش دزانی ئهو پێغهمبهره و یێ ل سهر حهقییێ، بهلێ گهلهك تشت دبوونه ڕێگر ل ههمبهری باوهری ئینانا ب وی، وهكی ڤیانا دهستههلاتێ یان ترسا ژ جڤاكی یان ژ دهستدانا وی مالێ ب ڕێكا پوست و كورسیكا خۆ ب دهست خۆڤه ئینای.
و سوپاسی بۆ خودایێ ههمی جیهانان بن.
Related books
All books
نامهیهك ل دۆر حوكمێ سێرهبهندی و فاڵگرتنێ28 languagesنامهیهك ل دۆر حوكمێ سێرهبهندی و فاڵگرتنێ
یا شێخ عبد العزيز بن عبد الله بن باز (خودێ دلوڤانییێ پێ ببهت) بسم الله الرحمن الرحيم حوكمێ سێرهبهندی و فاڵگرتنێ و ههر تشتێ پێڤه گرێدای [1] [1] پشکهك ژ ڤێ گۆتارێ د بهرگێ سێیێ یێ پهڕتووکا (مجموع فتاوى ومقالات متنوعة)ـدا بهلاڤ بوویه ب ناڤونیشانێ: (حوكمێ سێرهبهندی و فاڵگرتنێ و ههر تشتێ پێڤه گرێدای)، ههروهسا گۆتار ب تهمامی ب بهلاڤۆکهکێ ژ سهرۆکایهتییێ دهرکهڤتییه ب ناڤونیشانێ: (نامهیهك ل دۆر حوكمێ سێرهبهندی و فاڵگرتنێ)، دیسان د گۆڤارا (اليمامة) و گۆڤارا (البحوث الإسلامية) ژیدا هاتییه بهلاڤکرن. سوپاسی بۆ خودێ ب تنێ بن، صهلات و سهلام ل سهر وی پێغهمبهری بن یێ پشتی وی…
ئیسلام89 languagesئیسلام
بسم الله الرحمن الرحيم ئهرێ ته پرسیار ژ خۆ كرییه: كێ ئهرد و ئهسمان و ههر تشتهكێ د ناڤ واندا ههی ژ چێكرییێن مهزن ئافراندییه؟ و كێ ئهڤ سیستهمێ هویر و ڕێكوپێك تێدا دروستكرییه؟
الإسلام دين رب العالمين
الإسلام طريق السعادة