السؤال
س2: اشرح هذه الأحكام الخمسة.
S2: Wels n togs bʋ-kãensã b nu wã?
الجواب
ج:١. الواجب: وهو على وجه اللزوم، مثل الصلوات الخمس، وصيام رمضان وبر الوالدين.
- الواجب يثاب فاعله ويعاقب تاركه.
- المستحب: وهو ليس على وجه اللزوم، مثل السنن الرواتب، وقيام الليل وإطعام الطعام والسلام. ويسمى السنة والمندوب.
- المستحب يثاب فاعله ولا يعاقب تاركه.
ملاحظة مهمة:
ينبغي للمسلم عندما يسمع أن هذا الأمر سنة أو مستحب أن يبادر إلى فعله، والاقتداء بالنبي ﷺ.
- المحرم: وهو ما تركه لازم، مثل شرب الخمر، وعقوق الوالدين، وقطع الأرحام.
- المحرم يثاب تاركه ويعاقب فاعله.
- المكروه: تركه غير لازم، مثل الأخذ والإعطاء باليد الشمال، كف الثوب في الصلاة.
- المكروه يثاب تاركه ولا يعاقب فاعله.
- المباح: وهو على التخيير بين تركه وفعله، مثل أكل التفاحة وشرب الشاي، ويسمى: الجائز والحلال.
- المباح لا يثاب تاركه ولا يعاقب فاعله.
L-
1-Al-waagibu (Tɩlae): Yaa wala wakat a nu wã Pʋʋsgo, la Ramadaanã no-loeere, la roagdb a yiibã manegre.
-Al-waagibu (Tɩlae), ned sã n maan-a a paamda yel-sõmde, la a sã n bas-a, b namsd-a lame.
2-Al-mustahabbʋ (bũmb b sẽn bʋ nonglem): Yaa wala naafɩl-rãmb nins b sẽn maand Faril-rãmbã poorẽ wã, la yʋng yals n pʋʋse, la rɩɩb rɩlgre, la sallem ningri, la b boond-a lame tɩ Sunnah la manduube, (bũmb b sẽn bʋ nonglem).
-Al-mustahabbʋ (bũmb b sẽn bʋ nonglem): Ned ning sẽn maan-a a paamda yel-sõmde, la ned sã n bas-a, b ka namsd-a ye.
Gũusg sẽn pake:
Sõmba ne lɩslaam, t'a sã n wʋm tɩ yel-kãngã yaa Sunnah, bɩ yaa b sẽn bʋ nonglem, bɩ a yãg n tʋg n maan-a, la a tik Nabiyaamã, Wẽnd pʋʋsg la A tɩlgr be a yĩnga.
3-Al-muharramu (Bũmb sẽn yaa haraam): Yaa wala rãam yũubu la roagdb a yiibã namsgo, la rogem wãagre.
-Al-muharramu (Bũmb sẽn yaa haraam): ned ning sẽn bas-a, a paamda yel-somde, la ned ning sẽn maan-a, b namsd-a lame.
4-Al-makruuh (bũmb b sẽn kisi): Yaa wala fo sẽn na n reegdẽ la f kõt ne f goabg nugã, wala ned sẽn na n koond a fuug n põt Pʋʋsgẽ wã.
-Al-makruuh (bũmb b sẽn kisi): Ned sã n bas-a a paamda yel-sõmde, la ned sã n maan-a, b ka sɩbgd-a ye.
5-Al-mubaah (Bũmb b sẽn sak tɩ b maane): Yaa wala tɩ-biis rɩɩbo, la kafe yũubu, la b boond-a lame tɩ bũmb sẽn sakde, la halaale.
-Al-mubaah (Bũmb b sẽn sak tɩ b maane) :Ned sã n bas-a a ka paamd yel-sõmde, la ned sã n maan-a, b ka sɩbgd-a ye.