Skip to content

السؤال

س2: اشرح هذه الأحكام الخمسة.

پرسش ۲: این احکام پنج‌گانه را شرح بده.

الجواب

ج:١. الواجب: وهو على وجه اللزوم، مثل الصلوات الخمس، وصيام رمضان وبر الوالدين.

  • الواجب يثاب فاعله ويعاقب تاركه.
  1. المستحب: وهو ليس على وجه اللزوم، مثل السنن الرواتب، وقيام الليل وإطعام الطعام والسلام. ويسمى السنة والمندوب.
  • المستحب يثاب فاعله ولا يعاقب تاركه.

ملاحظة مهمة:

ينبغي للمسلم عندما يسمع أن هذا الأمر سنة أو مستحب أن يبادر إلى فعله، والاقتداء بالنبي ﷺ.

  1. المحرم: وهو ما تركه لازم، مثل شرب الخمر، وعقوق الوالدين، وقطع الأرحام.
  • المحرم يثاب تاركه ويعاقب فاعله.
  1. المكروه: تركه غير لازم، مثل الأخذ والإعطاء باليد الشمال، كف الثوب في الصلاة.
  • المكروه يثاب تاركه ولا يعاقب فاعله.
  1. المباح: وهو على التخيير بين تركه وفعله، مثل أكل التفاحة وشرب الشاي، ويسمى: الجائز والحلال.
  • المباح لا يثاب تاركه ولا يعاقب فاعله.

پاسخ: ۱. واجب: که بر وجه لزوم است (یعنی الزامی بودن آن امر را می‌رساند) مانند نمازهای پنج‌گانه و روزهٔ رمضان و نیکی در حق پدر و مادر.

  • انجام دهندهٔ واجب پاداش می‌برد و ترک کننده‌اش مجازات می‌شود.

۲- مستحب: این [امر] بر وجه الزام نیست، مانند سنت‌های راتبه و قیام شب و غذا دادن به مستمندان و سلام گفتن. مستحب را همچنین سنت و مندوب می‌گویند.

  • انجام دهندهٔ مستحب پاداش می‌برد و ترک کننده‌اش گناهکار نمی‌شود.

یک نکتهٔ مهم:

شایستهٔ مسلمان است که وقتی می‌شنود یک امر سنت یا مستحب است برای اقتدا به پیامبر ﷺ به انجام آن مبادرت ورزد.

۳- حرام: آنچه ترکش لازم است، مانند نوشیدن خمر و بدرفتاری با پدر و مادر و قطع صلهٔ رحم.

  • کسی که حرام را ترک کند اجر می‌برد و انجام دهنده‌اش گناهکار می‌شود.

۴- مکروه: ترک آن غیر لازم است مانند دادن و گرفتن با دست چپ و مانند جمع کردن لباس در نماز.

  • کسی که مکروه را ترک کند اجر می‌برد و کسی که انجامش دهد گناهکار نمی‌شود.

۵- مباح: یعنی آنکه انسان میان انجام دادن و انجام ندادنش اختیار دارد، مانند خوردن سیب و نوشیدن چای. مباح را همچنین جایز و حلال می‌نامند.

=- ترک کنندهٔ مباح ثواب نمی‌برد و انجام دهنده‌اش گناهکار نمی‌شود.