رسالة في الدماء الطبيعية للنساء
*
These files are generated automatically from the book's text; their layout may differ from the printed edition.
*
*
*
*
*
d sãn na n ges a Asafiya kibarẽ wã -Wẽnd yard be a yĩnga- wakat ning a sẽn wa n yã a Pekrã, a sẽn maan Tawaafã Arfa poorẽ wã n sε, Nabiyaama -Wẽnd pʋʋsg la A tɩlgr be a yĩnga- yeel-a lame: sã n mikame t'a maana rẽ «bɩ ɑ yi tɩ d looge». A Albʋhaarɩ la a Muslim n reeg-a.
*
*
*
Wã yɑɑ Tẽn-tʋmd sebre sẽn gomd zɩ-rãmb nins sẽn yaa rog-ne wã, pagbã nengẽ
Yɑɑ sẽn tũ ne mo-kẽengã gʋlsgo
A Mʋhammad ɭbn Salih Al-Ʋsaymiine
Wẽnd na yoof-a, la a rogdb a yiibã, la lɩslaambã gilli.
D na n sɩnga d koeesã ne Wẽnd Yʋʋrã Albarka, sẽn ya a Dũni yols zãng naabã, n leb yaa Sɩd-kõatbã welg n yolsg naabã
Pẽgr be ne Wẽnde, d pẽgd-A lame, lɑ d kot-A sõngre, la d kot-A zunuub yaafgo, la d tuubd n tʋgd A nengẽ, la d kot Wẽnd gũudum n yi d mensã wẽnga la d tʋʋmã wẽnga. Wẽnd sẽn kãndg a soaba, ned pa tõe n menes-a ye, la A sẽn menems a soaba, kãndagd pa be ne-a ye, la m maand kaseto, tɩ soab sɩd-sɩd ka be, tɩ sã n pa Wẽnde, A yaa A Yembre, lagm-n-taag ka be ne-A ye, la m maand kaseto t'a Mʋhammad yaa A yamba la A Tẽn-tʋʋma. Wẽnd pʋʋsg la A tɩlgr be a zugu, la a Sahaabsã, la ned ning sẽn tũ-a ne manegre, n tɩ tãag dĩinã yell rolb raare, la A tɩlg-a tɩlgr sẽn ka saabo,
Rẽ loogr poorẽ, ad zɩ-rãmb nins sẽn paamd pagbã, bãmb me la Haydã, la kaadgã, la rogmã zɩɩm. Yaa zɩ-rãmb nins sẽn yel sẽn pɑke, tɩ tʋlsem be beenẽ, n rat tɩ b vẽneg a yellã la b bãng a bʋʋd-rãmba, la b welg tudgr sẽn be a pʋgẽ ne sẽn zemsã, sẽn yaa bãngdbã goama sẽn kẽed zɩ-kãensã wεεgẽ La sẽn na n tik a pʋgẽ wã, zem tɩ yɑɑ sẽn nɑ n wili, mɑɑ yɑɑ sẽn nɑ vɑlemse, bɩ tikrã yɩ sẽn wa Alkʋrãanã pʋgẽ wã la Nabiyaamã Sunnah pʋgẽ.
1-Bala yaa bãmb b yiibã, la yẽg ɑ yiibã, Wẽnd Bʋʋdã sẽn yikd yẽg nins zugã, A sẽn maand t'A yembsã tũud-A ne yẽg ninsã, lɑ A rogl-b tʋʋmɑ ne bʋud ninsã.
2- Lɑ sẽn le mik tɩ Alkʋrãanã la Sunnah tikrã, ɑ yõgendɑ sũũri, lɑ ɑ yɑlgd yãoogo, lɑ ɑ noogd sũuri, lɑ ɑ rokd tũudmã zɩɩbã n bɑsd-fo.
3-La zẽng sẽn ka bãmbã b yiibã, f tõe n rɩk-a lame tɩ yaa goɑm sẽn yubsd nengɑ, la ad a ka bũmb sẽn tõe n rɩk tɩ yɩ gom lubdg ye.
Bala tikr zĩig ka be rẽnda Wẽnd goama pʋga -A Naam yɩ wagelle- la A Tẽn-tʋʋmã goamã pʋga -Wẽnd pʋʋsg la A Tɩlgr be a yĩnga-, yaa woto bal la bãngdbã sẽn yaa Sahaabsã koeesã, yẽ me yaa tikri, koεεg sẽn tʋg n wil n yɩɩd pʋgẽ, la yaa sart tɩ b gomdã, bũmb ra be Alkʋrãanẽ maa hadiisẽ wã sẽn yõsgd-a ye, La sahaabg a to me goam ra wa leb n yõsg-a ye, rẽnd sã n mikame tɩ bee Alkʋrãanã wã la Sunnah pʋgẽ, bũmb ning sẽn yõsgd Sahaabg gomde, lebga tɩlae tɩ b rɩk bũmb ning sẽn be Alkʋrãɑnẽ wã la Sunnah pʋga, La sã n mikame tɩ yaa Sahaabg a to gomd n kɩɩsd-a, wakat-kãngã, b baoodame n pees goam a yiibã, n rɩk gomd ning sẽn wila n yɩɩdã; Ne Wẽnd koεεg sẽn yeele, A Naam zẽkyã: { Lɑ yãmb sã n yõs tɑɑb bũmb ning pʋgẽ, bɩ y lebs-ɑ Wẽnd lɑ A Tẽn-tʋʋmã nengẽ tɩ yãmb sã n kõo sɩd ne Wẽnd lɑ yɑoolem rɑɑrã, rẽ sõmblem n yɩɩd lɑ ɑ yɩɩd ne bɑɑs neere} [Anisaa'ʋ: 59.]
La wãnde yɑɑ tẽn-tʋmde sẽn yaa koεεg-koεεga, sẽn kẽed tʋlsem sẽn be yεl nins pʋgẽ, sẽn yaa zɩ-rãmbã yell vẽnegre la b Bʋʋdo, la gafã a tigma bugs nins sẽn watã:
Pipi buka: yaa sẽn na n wilig hayd võore la a yõodã.
Buk a yiibu: Haydã wɑkɑtã la a wolgmã tεk yelle.
Buk a tãabo: yεl lingds sẽn kẽed haydã pʋga.
Buk a naase: Bʋʋd-rãmb nins sẽn kẽed ne haydã rãmbã.
Buk a nu: Kaadg zĩimã la ɑ Bʋʋdo.
Buk a yoobe: Rogmã zɩɩm yell la a Bʋʋdo.
Buk a yopoe: Bũmb ning sẽn gɩdgd hayd wɑɑngo ma a boond hayd, tɩ-bi-kãensã rɩkr Bʋʋdo, la yεl nins sẽn gɩdgd pʋga ma a yiisd pʋga.
Pipi buka: yaa sẽn na n wilg hayd võor la a Bʋʋdo.
Hayd laarabiimd goam pʋgẽ, yaa bũmb rɑlegre la a zoeebo.
La sã n yaa sãri wã pʋgẽ, yaa zɩɩm sẽn yit yãansã nengẽ, n yaa rog-ne bũmbu, a ka tar sabab ye, a yita wakat-rãmb nins b sẽn mi, rẽnd a yaa zɩɩm sẽn yaa zɩ-zaalle, a ka yit bãag yĩnga, maa sãmpogre, maa fabre, maa rogem ye, la sẽn mik tɩ yaa zɩ-zaallã, a yõsa taaba n zems ne pagã halhaalã, la zamaanã la zĩigã wεεgẽ, rẽ n kɩt t'a yõs taab wʋsg pagbã pʋgẽ, yõsb sẽn yaa vẽenega, n welg taaba.
La a yiibã võor lɑ ɑ yõodã: yaa tɩ biigã sẽn wa n be a ma wã pʋgẽ wã, a ka tõe n rɩ bũmb ning yɩng nebã sẽn rɩt-a ye, la bõn-naandsã fãa me sẽn tʋg n zoeta yẽ nimbãanegã n yɩɩdã ka tõe n taas rɩɩbo yẽ nengẽ pʋgẽ wã ye, wakat-kãnga la Wẽnd maand tɩ pag tar bõn-bunds sẽn yaa zɩɩm, tɩ biiga rɩt rẽ, a sẽn wat n be a ma wã pʋgẽ wã, t'a ka tar tʋlsem n na n wãb tɩ bɩ ye. Rẽnd rɩ-kãngã tata a yĩngẽ wã sẽn tũ ne yũugã, bala zɩɩmã tũuda a wĩ wã tɩ biigã rɩt beenẽ. rẽnd Soab ning nɑɑneg neerem sẽn yɩɩd bũmbã fãa wã Naam yɩ wagelle.
Rẽnd yaa wãndɩ la tags bedr ning sẽn be haydã pʋgẽ, rẽ n kɩt tɩ pag sã n rɩk pʋga haydã wãagdame n bas-a, rẽnd a ka yãt hayd a pʋgã wakato sã n ka bilf bala, yaa woto bal la pagbã b sẽn wat n yẽsẽmdẽ wã, paooda b pʋgẽ ned sẽn yãt pekre, sẽn tʋg n yɩɩda yẽsẽngã sẽn wat n sɩng paalma.
Buk a yiibu: Hayda wɑktã la a wolgmã tεk yelle.
D sã n na n gom buk-kãngã pʋgẽ yaa zĩis a yiibu:
Pipi zĩiga: yaa yʋʋm ning haydã sẽn sɩngd wɑɑgã.
Zĩig a yiibã: yaa haydã woglgo.
La sã n yaa pipi zĩigã: yaa yʋʋm ning haydã sẽn nong n watẽ wã, rẽ me yaa sẽn zems yʋʋm piig la a yiib n tʋg n tãag yʋʋm piig la a nu sʋka, la pag tõeeme n yã a haydã taoor tɩ ka ta rẽ ye, maa woto poorẽ, tɩ yaa sẽn zems ne yẽ me halhaale la zĩig ninga a sẽn rogã la pemesmã sẽn yaa a soaba.
La bãngdbã yõsa taaba -Wẽnd na yols-ba-: rẽ yĩnga haydã a tara toaag sẽn welg toore, tɩ pag ka tõe n yã pekre taoor tɩ yẽ na n ka ta, lɑ wɑkt me tɩ pɑ yõsgd rẽ me, tɩ zɩɩm sã n yã taoor tɩ rẽ na n ka wa, maa yaa rẽ poorẽ, bɩ b yeel tɩ yẽ yaa zɩɩm sẽn yaa zɩ-sãɑngɑ, n ka pekr zɩɩm?
Bãngdbã yõsa taab rẽ pʋgẽ, rẽnd a Addaarimi yeelame, a sẽn togs koeesã yõs taabã poorẽ, n yeele: ad wãndɩ fãa gilli yaa tudgr goama sã n yɑɑ ne mɑɑm, bala bũmb ning sẽn tõe tik wãndɩ fãa gill pʋgẽ yaa a belmã, rẽnd b sẽn wa n mik alkadr ning fãa tɩ pag tõe n yã pekre, sẽn yaa halhaal ning fãa maa yʋʋm ning fãa, yaa tɩlae tɩ b yeel tɩ yaa haydo. La Wẽnd n yɩɩd minim.
La ad a Addaarimi sẽn yeel gomd ning woto wã, yẽnd n zemse, yẽ me la Seik Islam Ibn Taymiya tũus n yãke. Rẽnd pag sẽn wa n tʋg n yã pekr wakat ning fãa, a yaa pegr soaba, baa t'a sã n ka ta yʋʋm a wae ma a bee yʋʋm pis-nu zugu. La sẽn yet woto wã, yaa tɩ haydã Bʋʋdã, Wẽnd la A Tẽn-tʋʋmã rɩk-a lame n boblg a sẽn wat n yɩ, rẽnd Wẽnd ka yãk a toaaga, A Tẽn-tʋʋmã me ka yãk a toaaga, sẽn yaa yʋʋmd sẽn welg toor ye, tɩ yaa tɩlae masa tɩ d lebg n tʋg a yãabã Sãri wã sẽn yagl-a ne bũmb ningã, la tʋg n wεlg-a ne yʋʋm sẽn yãk zallã a baoodame tɩ b wa ne tagmase sẽn yi Alkʋrãanẽ wã maa Sunnẽ wã, la daliil ka be rẽ pʋgẽ ye.
La sã n yaa zĩig a yiibã, yẽ me yaa haydã woglgo, rat n na n yeele: a wakatã wolglem.
Rẽnd bãngdbã yõsa taab wʋsgo ɑ pʋgẽ, halɩ n tʋg n tãag koees a yoobe, bɩ yaa a yopoe, à ɭbn Almunzir -Wẽnd na yols-a- a yeelame: sull n yeele, tɩ hayd sẽn tʋg n paood n yɩɩda la ɑ sẽn tʋg n waoog n yɩɩdã, a ka bũmb sẽn yãk toaag ne rasẽm-rãmb ye.
Mam yeelame: la gom-kãngã yaa wala a Addaarimi gomdã sẽn rag n loogã, yẽ me la Seik Al-Islam ɭbn Taymiya sẽn yãkã, la yẽ me la sẽn zemse, bala a tika Alkʋrãanã la Sunnah la yɑm bãngre.
Rẽnd pipi daliilã: yɑɑ Wẽnd koεεgã sẽn yeele -A Naam zẽkame-: { b sokdɑ foom Pekrã yelle, yeele: "ɑ yɑɑ rẽgdo, bɩ y bɑll n bɑs pɑgbã Pekrã pʋgẽ, lɑ y rɑ pẽneg-b hɑl t'ɑ wɑ wãag n bɑs-bɑ tɩ b yɩlge } [Albaƙara: 222] Rẽnd Wẽnd maaname tɩ gɩdgrã tεkẽ, yaa yɩlgrã, rẽnd Aka maan a tεkã tɩ yaa wala raar a yembr loogr poorẽ, ka rasem a tãabo, ka rasem piig la a nu loogr poorẽ ye, rẽnd wãndɩ wilgdame tɩ Bʋʋdã sababã yaa haydã belemã la a kaalmã, Rẽnd wakat ninga pekrã sẽn wat n zĩndi a Bʋʋdã tabendame, la wakat ning pag sẽn wat n yɩlge, pekrã Bʋʋd zẽkd n bas-a-lame.
Daliil a yiib soaba: Yaa bũmb ning sẽn tablg Limaam Muslim gaf manegdgã pʋgẽ, tɩ Nabiyaamã -Wẽnd pʋʋsg la A tɩlgr be a yĩnga- a yeela a Aɑɩsɑ la mikame t'a rag n yãa a pekrã, tɩ b ra be Ʋmra maaneg pʋgẽ, Nabiyaamã yeel-a-lame: maan bũmbã fãa, hagiimbã sẽn maandã, la f ra wa tʋg n gilg Roogã n mɑɑn Tawaafo, halɩ tɩ f wa yɩlge n yi haydã. A Aisa yeelame: Rẽnd kibsã raar la mam yɩlgyã. n tɩ tãɑg Hɑdiisã tεkɑ.
La leb n bee Al-bʋhaari la Muslim pʋgẽ, tɩ Nabiyaamã- pʋʋsg lɑ tɩlgr be ɑ yĩngɑ- yeela a Aisa: kolle halɩ tɩ f tʋg n wa yɩlge tɩ f yi n kẽng Tan-iim n yaool n lebg n wa. Rẽnd Nabiyaamã -Wẽnd pʋʋsg la A tɩlgr be a yĩnga- a maaname t'a tεkã fãa, yaa yɩlgrã, a ka maan t'a yaa bũmb sẽn yãk zamaane maa wakat ye, rẽnd wãndɩ wilgdame tɩ Bʋʋdã yaa bũmb sẽn yag ne pekrã, a belem la a kaalem.
Daliil a tãab soaba: yaa tɩ mamsg ning b sẽn mamsd rasem-rãmba la welsg ning bãngdbã sẽn togsd masaal-kãngã pʋgẽ wã, a ka be Wẽnd Gafã pʋgẽ -A Naam zẽkame- a leb n ka be Tẽn-tʋʋmã Sunnah pʋgẽ ye, sẽn lagem ne tʋlsemã pʋs n yɑɑ yɑɑ pɑkr n be be n rɑt tɩ b vẽneg-ɑ, Rẽnd sã n da mikame tɩ yaa bũmb sẽn yaa tɩlae n zao yembsã tɩ b fahm-a n leb n tũ Wẽnd ne-a, rag n na mik tɩ Wẽnd la A Tẽn-tʋʋmã rag n na n vẽneg-a lame, vẽnegr tεka, rẽnd yaa bũmb sẽn yaa vẽeneg ne ned fãa, bala Bʋʋd-rãmb nins sẽn na n kell n pʋglg rẽ wã yaa bũmb sẽn tar pãnga, wala Pʋʋsgo, la Zaka, la fur loeebo, la fur kaoobo, la faad rɩkre, la zẽng sẽn ka rẽnda sẽn be haydã (pekrã) Bʋʋd pʋgẽ, Wala Wẽnd la A Tẽn-tʋʋmã sẽn vẽneg Pʋʋsgã sõore la b wakat-rãmbã la b Suguud-rãmbã sõorã, La Zakã: a arzεgsã la a sõorã, la a waooglemã la a reegdbã, la No-loeerã: a woglmã la a wakatã, la Higiimdã la zeng sẽn ka tɑ rẽnda, Halɩ n tʋg n tãag rɩɩbã zʋgdã, la yũubã, la gõeemã, la kẽed-n-taarã, la zĩndgu, la zak kõom, la zak yiibu, la we-kεεng maaneg zʋgdo, halɩ n tʋg n tãɑg yẽesgã sõore, la zẽng sẽn ka yɩ ne rẽnda, sẽn yaa yel-bãɑnego la yel-bεda, sẽn yaa bũmb nins Wẽnd sẽn pids a dĩinã ne yεl ninsã la A pids A neemã wã n kõ muumin-rãmbã, wɑlɑ Wẽnd sẽn yeele -A Naam zẽkyã- {La Tõnd n sik Alkʋrãanã n kõ foom tɩ yaa vẽnegre ne bũmb fãa } [Anahlu: 89], Wẽnd le yeelame -A Naam zẽkame- { Ad Alkʋrãɑnɑ pa kibay sẽn wãag n rogl ye, la ad yaa bũmbã fãa welsgo } [Yuusufu : 111],
Rẽnd mams-kãensã la wels-kãensã sẽn ka be Wẽnd Gafẽ wã, la ka be A Tẽn-tʋʋmã Suunẽ wã -Wẽnd pʋʋsg la A tɩlgr be a yĩnga- vẽnegame n wilgdẽ tɩ ad ka bũmb sẽn yaa tikr ye, rẽnd bũmb ninga b sẽn tõe n tikã yaa b sẽn boond tɩ pekrã (haydã), b sẽn roglg sãri wã bʋʋd ɑ zugã, a belem lɑ ɑ kɑɑlem, La daliil-kãngã rat n yeel t'a Bʋʋdã sẽn ka togs Alkʋrãanẽ la Sunnẽ wã, wilgdame tɩ yaa bũmb sẽn ka be sʋk ye, rẽnd daliil-kãngã yaa bũmb sẽn nafd foom masaal-kãngã pʋgẽ la zẽng sẽn ka yɩ ne rẽnda, sẽn yaa bãngrã masaal-rãmba, bala sãri wã Bʋʋd ka bũmb sẽn tabεnde rẽnda ne daliil sẽn yi Wẽnd Gafã pʋgẽ, maa yaa Tẽn-tʋʋmã Sunnah pʋgẽ -Wẽnd pʋʋsg la A tɩlgr be a yĩnga- maa yaa bãngdbã no-sɩɩre tɩ b miẽ, maa yaa ne Bʋʋd a tɑɑb makr sẽn manege. Seik Al-Islam Ibn Yaymiyya yeela zeng-raoog ɑ sẽn rɩglg pʋgẽ: « sẽn be rẽ pʋgẽ, yaa Pekrã ( haydã ) yʋʋrã, Wẽnd rɩka Bʋʋd wʋsgo n roglg ne-ɑ, Alkʋrãanã la Nabiyaamã Sunnah pʋgẽ, la b ka yãk rasem-rãmbã toɑɑg ye, ka a sẽn tʋg n paood n yɩɩda, ka a sẽn tʋg waoog n yɩɩdã, leb n ka yɩlgrã hayd-rãmb a yiib ne taab sʋk ye, n lagem ne lɩslaambã zãmã wã sẽn tar tʋlsem ne-a wã fãa gilli, sãri wã ka gom a goam ye. La sã n yaa gom-biis pʋgẽ me, a ka bũmb sẽn welgd sõor la sõor ye, rẽnd ned ning sẽn wa n tʋg n kẽ beenẽ n yãk toaaga, a yõsga Alkʋrãana la Sunnah». A goma sεε woto.
Daliil sẽn paasd naase: yaa ning-sʋka, yẽ me la Mɑsɑɑl-rãmb makr ne tɑɑbɑ sẽn manege, n ka tõe n yeel tɩ ka rẽ ye, bɑlɑ Wẽnde -A Naam zẽkyã- A yeelme tɩ pekrã namsg n be beenẽ, rẽnd wakat ning pekr sẽn wat n yã fãa, wilgdame tɩ namsg n be beenẽ, la welgr ka be pipi rɑɑrã ne rasem ɑ yiib n soɑbɑ ye, welgr leb n ka be rasem a naase ma a tãab soaba ye Welgr le ka be rasem piig la a yoobe ne rasem piig la a nu wã ye, ka leb n be rasem piig la a nii ne piig la a yopoe wa sʋk ye, Rẽnd pekr yaa pekr bala, la nang ning sẽn be beenẽ wã me yaa nang-kãngɑ bala, rẽnd bila bee beenẽ, a rasem a yiibã fãa yaa bũmb a yembre, la yɩta wãna tɩ b wa tʋg n tõe n wels a Bʋʋdẽ wã, rasem a yiib ne taab sʋka, n lagem ne a sabab-rãmbã fãa gilli sẽn yaa sabab yεngã? Rẽ yĩnga woto ka yõsg makr sẽn maneg sɩda? La rẽ yĩnga makr sẽn maneg a ka sõmb n mɑɑn tɩ rasem a yiibã bʋʋd yɩ a yembre, b yiibã sababã sẽn yaa yembrã yĩnga?
Daliil a nu soaba: yaa neb nins sẽn yãk toaagã, b koeesã sẽn yõs taabã, n leb n yaa koees sẽn gĩd taaba, rẽnda fãa wilgdame tɩ masaalã pʋgẽ daliil ka be n tõe n tik tɩ yɑɑ tɩlɑe ye, la ad yaa Bʋʋd-rãmb b sẽn tõe n mɑɑn nidgd-pãng ɑ pʋgẽ, n tõe n tudgi wala b sẽn tõe n yeel tɩ zemse, rẽnd goamã yõs taabã, gomd ka be beenẽ n sõmb n tũ n bas a to ye, rẽnd tak-n-taar sẽn wa n be yell ning pʋgẽ fãa, d sõmb n lebgame n tʋg Gafẽ wã la Nabiyaamɑ Sunnẽ.
Rẽnd koεεg sẽn tar pãng sã n vẽneg n yeele: tɩ ad toaag ka be sẽn yãkde zem tɩ yaa haydã sẽn paood n yɩɩda maa sẽn waoog n yɩɩda, la b bãng tɩ yẽ me la koεεg sẽn wil n yɩɩda, bɩ f bãng tɩ ad pag sẽn yã bũmb ning fãa gilli, sẽn yaa zɩ-zaalle n ka tar sabab, wala sãmpogre la sẽn wõnd rẽ, bɩ f bãng tɩ ad yaa pekr zɩɩm, a ka bũmb sẽn kord n yãk zamaane maa yʋʋma, sã n ka wa n mikame tɩ yaa bũmb sẽn kell n be ne pagã bala, n ka sεtẽ, n ka wãagdẽ, ma a wãagda wakat bilf bala, wala raar a yembr maa rasem a yiib kiuug pʋgẽ n leb n tar tõkr bala, yẽ soaba yɩta kaadg zɩɩm. La na n wa waame, -tɩ Wẽnd sã n sake,- n wilg kaadg sẽn yaa a soaba la a Bʋʋdã.
Seik Al-islam a Ibn Taymiya yeelame: tɩ yẽgrã yaa tɩ bũmb fãa sẽn yit rogsmẽ wã yaa haydo, sã n ka tagms n wa n wilgdẽ t'a yaa kaadgo.
La a leb n yeele: rẽnd bũmb ninga sẽn wa n tʋg n yi sẽn yaa zɩɩm, bɩ y bãng tɩ yaa pekre, t'a sã n ka bãaga maa sãmpogre.
La gom-kãngã sẽn mik t'ɑ yaa gom windgã dalill wεεngẽ, leb n yaa yẽ n pẽ n yɩɩd ne nebã fahengo, yẽnda nana n yɩɩd neb nins sẽn yãk rasem-rãmb toaaga nengẽ, sã n wa mik tɩ yaa woto, yẽ n sõmb ne reegre, bala yaa bũmb sẽn tʋg n zems ne lɩslaɑngã diinã raabã la a zeng-raoogã, yẽ me lɑ yol-yolã la nɑnã wã. Wẽnd yeelame -A Naam zẽkyã-: { A pa maan diinã pʋgẽ weoogr ne yãmb ye} [Alhag: 78] Tɩ Nabiyaamã -Wẽnd pʋʋsg la A tɩlgr be a yĩnga- yeelɑme "dĩinã a yaa yol-yole, ned ka be sẽn na n keng dĩinã, rẽndame t'a wil-a, sã n yaa woto, bɩ y remse, la y yẽrse, la y noog y sũur ne arzãnã". A Albʋhaari n reeg-a.
La Tẽn-tʋʋmã -Wẽnd pʋʋsg la A tɩlgr be a yĩngɑ- ɑ zʋgdã rag n yɩɩme, tɩ b ka yeend-ɑ t'ɑ tũus n yãk yεl a yiib sʋka, rẽndame t'a yãk sẽn yɑɑ yol-yol n yɩɩdã, sã n mikame tɩ zunuub ka na n zind beenẽ.
Pʋg soab pekr (hayd) yãabo:
Noor wʋsgo, yaa tɩ paga, a sã n rɩk pʋga, zɩɩmã wãagd n bas-a lame, Limaam Ahmad yeelame -Wẽnd yard be a yĩnga- "ad pagbã bãngda b pʋsã ne zɩɩmã wãagre, rẽnd pʋg soab sã n wa yã zɩɩm, sã n mikame tɩ yaa taoor t'a na n ka roge ne wakat bilf bala, wala rasem a yiibu maa rasem a tãabo, tɩ pʋ-zabrã naage, rẽnd yẽnda yaa rogem zɩɩm,
la sã n mikame tɩ yaa taoor t'a na ka roge, ne wakat sẽn wogme, maa yaa taoor t'a na n ka roge ne wakat sẽn yaa bilfu, la mikame tɩ pʋ-zabr ka lagem ne-a ye, rẽnd yẽnda ka rogem zɩɩm ye, la rẽ yĩnga a yɩta hayd bɩ, tɩ haydã Bʋʋd be ne-a, bɩ yɩta zɩ-sãangã, tɩ b ka na n rɩk hayd Bʋʋd n rogl-a?
Yõs taaba n be yel-kãngã zug bãngdbã ne taab sʋka, la sẽn manege yaa t'a yaa pekre, sã n mikame t'a yii yalẽ ning yẽ sẽn minime n yãt a haydã, bala yẽgra yaa tɩ bũmb ning sẽn paam pag tɩ yaa zɩɩm, yaa t'ɑ yɑɑ haydo, t'ɑ sã n ka tar sabab sẽn gɩdgd t'a ra yɩ hayd ye, la bũmb ka be Alkʋrãanã maa Sunnah pʋga, sẽn gɩgdg tɩ pʋg soaba yã pekr ye.
La wãndɩ yaa limaam ɑ Maalik la a Saafi'i sorã, la Seik Al-islam Ibn Taymiya sẽn yãk gomd ningã, a yeela ɑ gɑfẽ wã sẽn boond tɩ ɭhtɩyaaraatã (tũus-rãmbã) pʋgẽ (karasaag neng 30): T'ɑ Albayhaki n togs yel-kãngã, tɩ yaa reegr sẽn yi Limaam Ahmad nengẽ, la a pʋs n togsame tɩ Limaam Ahmad lebgame n wa koe-kãngã zugu:
wãndɩ n kɩte tɩ tabend ne pʋg soab pekre, bũmb ning sẽn tabend ne pɑg sẽn ka tar a pʋgã pekrã, sã n ka masaal a yiib pʋgẽ bala:
Pipi masaallã: yaa fur kaoobo, rẽnd pɑg nig ɭdda (zĩnd-n-kolle) sẽn zao a soab zugu, a fur kaoob yaa haraam, a haydã sasa, lɑ pɑ gɩdgd t'ɑ sã n yɑɑ pʋg soab ye; bala pag sẽn pɑ pʋgɑ fur kaoob pekrã ɑ pʋgẽ, a yõsga ne Wẽnd koεεgã sẽn yeelã, A Naam zẽkyã: {bɩ y kao b furã b yɩlgrã wakato} [Attallaaƙ: 1] La sã n yaa pʋg soab fur kaoobo, haydã sasa, a ka yõsgd Alkʋrãanã ye, bɑlɑ sẽn kɑoɑ pʋg soɑb furi, a bas-a-lɑ ɑ Iddã wã pʋgẽ, zem t'a yaa hayd soaba ma yɑɑ yɩlgemde, bala a Iddã wã (kolgã) yaa pʋga sɑɑbo, rẽ n kɩt tɩ ka haraam t'a kao a furi, a sẽn kẽ ne-ɑ poorẽ ye, la rẽ yõsga ne zeng sẽn ka pʋg soaba.
Masaal a yuub soaba: yaa tɩ pʋg soab haydã, a ka bũmb sẽn sɑɑsd Idda wã ye, lɑ woto yõsga ne sẽn pɑ ɑ pʋg soɑb haydã; bala pʋg soab Idda a ka sɑte sã n ka a wa n rogame, zem t'a yãta haydã maa a ka yãt-a, ne Wẽnd koεεg sẽn yeele, A Naam zẽkame: {La pʋsã rãmba, bãmb rasem rãmbã tεkɑ yaa b sã n roge} [Attalaaƙ: 4]
Buk a tãabo: yεl lingds sẽn kẽed haydã pʋga
Yεl lingds sẽn kẽed haydã pʋga. b yaa kõbg toor-toore:
Pipi kõbgã: yaa wakatã sẽn na n paase, maa a boog n ka ta b sẽn minime n yãt-a wã, a bilgri: yaa wala pag rasemã sẽn yaa yoobe, t'a zɩɩmã kell n paas n keng rasem a yopoe, ma a rasmã yaa yopoe, t'a yɩlg rasem a yoobã raare.
Kõbg a yiib soaba: yaa a sẽn reng n wa, tɩ wakatã ka ta, maa wakatã wa ta t'a yaool n ka watẽ ye, a bilgri: yaa wala a rasmã sẽn yaa kiuugã baasgo, t'a wa tʋg n yãnd haydã a sɩngrẽ wã, maa a sẽn da minime n yãt-a wã yaa kiuugã sɩngrẽ, t'a wa tʋg n yãnd-a kiuugã baasgẽ.
La bãngdbã yõsa taaba kõbg a yiibã woto wã Bʋʋdã pʋgẽ, la gomd sẽn zems n yɩɩda, yaa tɩ pag sẽn yã a zɩɩmã wakat ning fãa, a lebga pekr soaba, la a sẽn wa n yɩlg wakat ning fãa me, a yaa yɩlgemde, zem t'a paasa a rasem minimidsã ma a boogame, zem t'a reng n waame, maa a yaool n waame, La renga taoore, d sẽn da togs rẽnda daliil buk ning sẽn loogɑ wã pʋgẽ, d sẽn yeel zĩig ning tɩ sãri wã rɩka haydã Bʋʋdo n yaglg ne haydã belemã.
La wãndɩ yaa a Imaam Ass'Saafi'i sorã la woto, lɑ Seik Al-Islamm, Ibn Taymiyya sẽn tũus n yãkã, a ɭbn Kʋdaamã me kenga gom-kãngã la a sõng-a, a yeelame: La sã n da mikame tɩ yaa sẽn minime n yãtã la b kell n geendẽ bala, tõnd sẽn togs neng ning sẽn loogã, Nabiyaamã -Wẽnd pʋʋsg la A tɩlgr be a yĩnga- rag na n vẽnega yel-kãngã, n wĩnig a poorẽ dãmbã, rag n ka na n sakẽ t'a yaoolg a vẽnegrã n ka togs-b ye, Bɑlɑ ka sakd tɩ b wa yaoolg yell sẽn tʋll vẽnegre t'a wakatã loog ye,la Nabiyaamã pagbã la zẽms sẽn ka bãmbã, b tara tʋlsem tɩ b vẽneg rẽ n wilig-ba wakat fãa gilli, rẽnd Nabiyaamã ra ka na n yɩ n maan yam-kaalgo ɑ vẽnegrẽ wã ye, tɩ sã n da ka woto ye, La toagsd me ka wa sẽn yi a nengẽ -Wẽnd pʋʋsg la A tɩlgr be a yinga- t'a togs pagbã sẽn minime n yãt b rasem-rãmbã ma a vẽnegr ye, sã n ka wala pag ning sẽn yaa kaad poak bala. ɑ goɑmɑ sɑɑme
Kõbg a tãab soaba: yaa ko-rõodã maa ko-bendã, yẽ me yaa b sẽn wat n yãt zɩɩmã t'a yaa rõodo wala sãmpogr koom, maa a bendgame n be rõod ne sablem sʋka, rẽnd wãndɩ sã n mikame t'a bee haydã wakatã, maa yaa sẽn kell n tõk ne haydã taoor t'a na n ka yɩlge, b naagd-a lame t'a yaa hayd, tɩ haydã Bʋʋd fãa tab ne-a, la sã n mikame tɩ yaa yɩlgrã poorẽ la a wa, rẽnd a ka hayd ye, la yaa sẽn tũ ne a Ummu Attiya, -Wẽnd yarde be a yĩnga- a koεεg sẽn yeele: tõnd rag n ka geend rõodã la bendã, pekrã sẽn yɩlg poorẽ, t'a yaa baa fʋɩ ye». A Abʋʋ Daawʋʋd n togs-a ne tikr sẽn manege (yaa Sahɩɩhe), a Albʋhaari me leb n togsa hadiisã, la yẽnda ka lagem ɑ koεεgã sẽn yeel tɩ: ( yɩlgrã loogr poorẽ wã ye), la mikame tɩ Limaam Al-bʋhaari reng n gʋlsame n yeele: tɩ woto yaa ragnoor sẽn na n gom ko-rõodã la ko-bendã yelle, ɑ sẽn na n wa, tɩ ka haydã rasem-rãmb pʋgẽ.
t'a ɭbn Hagεr yeel ɑ Gɑfã sẽn boond tɩ: (Fath Albaari) wã pʋgẽ: «Limaam Albʋkaari sẽn gom woto wã yaa sẽn na n tigim a Aɩsa hadiisã, sẽn reng n loogã ɑ sẽn yeele: (halɩ t'a tʋg n yã gĩs pεεla. la a Ʋmmu Attɩyya hadiisã sʋka a sẽn togs baabã pʋgẽ woto wã, tɩ rat n na n wilgi t'a Aɩsa hadiisã, yaa sẽn na n mik tɩ kõodrã la bendã, a yãa-a la haydã rasem-rãmb pʋga, la sã n yaa sẽn ka haydã rasem-dãmb pʋgẽ, rẽnd yaa a Ʋmmu Attiyya sẽn yeel bũmb ningã n be». ɑ gomdã sɑɑme
La a Aɩsa hadiisã, a sẽn togs hadiis ningã, yẽ la a Al-bʋhaari sẽn togs-a, taoor tɩ baab (ragnoor) -kãngã na n ka wa wã, tɩ pagbã rag n yɩɩme n tʋmsd kʋɩdsã tɩ kẽngd a nengẽ (yaa bũmbu, pagbã sẽn rɩkd n yẽesdẽ, sẽn na yɩl n bãnge, rẽ yĩnga haydã zɩɩm ketame bɩ ka kete) rẽnd wa lamdo, tɩ rõodã ket n be beenẽ, tɩ ɑ Aɑɩsɑ yetẽ: Ra yãg-y halɩ tɩ y wa tʋg n yã gĩs pεεlã".
La gĩs pεεlã maa zõr-zõr sẽn yɑɑ pεεlã: yaa ko-peelle, tɩ rogsmã tusd-a n yiisdẽ, pekrã sẽn wat n wãagã.
Kõbg a naas soaba: yẽ yaa wãagr sẽn na n zĩnd haydã pʋgẽ, wala a sẽn na n yãt raare zɩɩm, tɩ raar a to wã yaa yɩlgemde, la sẽn wõnd rẽndɑ, rẽnd bãmbɑ b yiibã yaa halhaal a yiibu:
Pipi halhaala: yaa sẽn na n mik tɩ yãwã kellame n duumd ne paga, a wakatã fãa pʋgẽ, rẽnd wãndɩ yaa kaadg zɩɩm, tɩ ned ning sẽn yãt-a, yɑɑ kaadg soɑb bʋʋd n be ne-a.
Halhaal a yiib soaba: yaa ɑ sẽn na n ka duumd ne paga, la a wata wakat sãnda, t'a tar yɩlgr wakat sẽn welg toore tɩ mɑnege, rẽnd yẽ soabã, bãngdbã -Wẽnd na yols-ba- b yõsa taaba yɩlgr ningã a sẽn yãt yãwã pʋgẽ wã, rẽ yĩnga, yɩta yɩlgr bɩ yaa haydã bʋʋd n kell n be a zugu?
La sã n yaa limaam Safi'i sorã, a koees a yiibã sẽn manegɑ n yɩɩdã wã, yaa tɩ haydã bʋʋd n zao a zugu, rẽnd a yaa pekr soaba, yẽ me yaa a Seik Alɭslɑɑm ɭbn Taymiyya sẽn tũus koεεg ninga, Abuu Haniifa sorã me lɑ rẽ, La rẽnda, yaa tɩ zur-zur pεεlã, a ka yãt-a a pʋgẽ ye, sẽn paasde, yaa tɩ tõnd sã n rɩk-a t'a yaa yɩlgre, yaa tɩ bũmb ning sẽn renga taoorã, a na n yɩɩ hayd toor sẽn welge, tɩ bũmb ning sẽn wata a poorẽ wã me yɩ hayd toor sẽn welge, la ned ka be n yeel woto ye, sã n dɑ yɑɑ boto, na n mikame tɩ kolgã (Iddɑ wã) sẽn tũudɑ ne yɩlgmdã rɑsem-dãmb geelgã, rag n nɑ n wãɑgɑ rɑsem-rãmb a nu pʋgẽ; b sã n le maan-a t'a yaa Yɩlgre, na n lebga pɑkre la musaka ne a sẽn na n soodẽ lɑ zẽng sẽn kɑ rẽ, rasem a yiib pʋgẽ fãɑ, la pɑkr pɑ be Sãri-kãngã pʋgẽ ye, rẽnd d pẽgd Wẽnd yel-kãngã pʋgẽ.
La koεεg sẽn piuug n yɩɩd, Hanaabilã wã sor pʋgẽ, yaa tɩ zɩɩmã yaa pekre, tɩ koεεngã sẽn zĩndid beenẽ wã yaa yɩlgre, sã n ka wa n mikame tɩ b yiibã fãa sã n lagem taaba, a yɩɩda hayd rasem-rãmbã sẽn tʋg n yaɑ ɑ wog n yɩɩdã, wakat-kãngã, zɩɩm ning sẽn tʋg n zʋʋg ɑ toɑɑgã yẽndɑ yɩta kaadgo.
A le yeela gɑf sẽn boond tɩ (Mugni) wã pʋgẽ: «yãwã wilgdame tɩ zɩɩmã wãagrã, a sã n ka pid raare, yẽ ka yɩlgr nand ye, rẽ me yaa sẽn tik toagsg ning tõnd sẽn togs rogmã zɩɩmẽ wã, tɩ pɑg kɑ geend wãɑgrã t'a sã n ka ta raar tõr ye, yẽ me la gomd sẽn manege -tɩ Wẽnd sã n sake-, bala zɩɩmã a yita wakɑt ningɑ la a yalsd wakat a taaba, la maan tɩ koom soob yaa tɩlae n rog ned ning sẽn yɩlgda (pekr sẽn wãagde) wakat la wakat fãa, yaa bũmb sẽn mɑɑnd pɑkre, tɩ b sõmb n bas-ɑ; Ne A koεεgã sẽn yeele, A Naam zẽkyã: {A pa maan diinã pʋgẽ weoogr ne yãmb ye} [Alhaj: 78], Mugni wã soɑb yeelame: Rẽnd d sã n na n ges woto, zɩɩmã sã n wãag tɩ ka ta raare, a ka yɩt yɩlgr ye, sã n ka wa n mikame t'a yãa bũmb ning sẽn wilgd t'a sɩd wãagame, wala sẽn na n mik t'ɑ wãagrã yɩɩ yẽ sẽn da minim n yãt rasem-rãmb ninsã baasgẽ, maa a yãa zur-zurd bεεlã»
Rẽnd gaf ning b sẽn boond tɩ (Mugnii) wã soabã goamdã masa, a yɩta tẽng-n-sʋgre, goam a yiibã pʋgẽ, la Wẽnd n yɩɩd minim ne sɩdã.
Kõbg a nu soaba: yaa zɩɩmã sẽn na n kʋɩ, ne pag sẽn na n yã maasr bala, rẽnd sã n mikame tɩ yel-kãngã yaa pekrã wakato, maa a kell n tõka ne pekrã taoor t'a na n ka yɩlge, maasr-kãngã fãa kell n boondame tɩ Haydo, la a sã n yaa yɩlgrã poorẽ, yẽnda ka Hayd ye, bala halhaal-kãngã sẽn wɑ n yaa a soab fãa, yɑɑ b lagem-a ne Rõodã maa Bendã, a bʋʋdã yaa woto.
Buk a naa soaba: Yɑɑ Haydã Bʋʋd-rãmb yelle
Haydã tara Bʋʋd-rãmb wʋsgo, sẽn yɩɩd pisi, la tõnd na n togsa d sẽn ne bũmb ning tɩ tʋlsem wʋsg be a zugã. Rẽnd sẽn yi rẽ pʋgẽ:
Rẽenem: yaa Pʋʋsgã: rẽnd b gɩdg Hayd soab ne Pʋʋsgo, a faril la a naafɩl fãa, a sã n pʋʋs me, ka manegde, yaa woto bala, Pʋʋsgã ka tɩlae ne-a, sã n ka mikame tɩ yẽ paamɑ Pʋʋsgã wakato, a yɩlgrã poorẽ, n zems wala Rakaar tεk la wɑkatã yi, wakat-kãngã, Pʋʋsgã yaa tɩlae ne-a, zem tɩ yaa wakatɑ sɩngrẽ la yẽ paam woto, maa wakatã baasgẽ, a sẽn paam yẽ t'a yaa yɩlgem bala, a yaa tɩlae ne-a.
A sẽn na n paam Pʋʋsgã a sɩngrẽ wã bilgri, yaa pag sẽn na n yã pekre, wĩndgã sẽn lʋɩ poorẽ, sẽn zems Rakaar bala, rẽnd yaa tɩlae ne yẽnda t'a sã n wa yɩlge, bɩ a rol Magribã, bala a paama Magribã wakat sẽn sek Rakaar maanego taoor t'a na n ka yã ɑ Haydɑ ye,
La a sẽn na n paam Pʋʋsgã a baasgẽ bilgri: yaa pag Pekrã sẽn na n yɩlge, taoor tɩ wĩndgã nã n ka puk ye, n zems wala Rakaare, rẽnd yaa tɩlae ne yẽnda t'a sã n wa yɩlge, t'a rol Fagirã Pʋʋsgo, bala yẽ taa Fagirã wakato t'a yaa yɩlenga, sẽn sekd Fagirã pʋʋsgo.
La Hayd soab sã n paam Pʋʋsgã wakat t'a yaa yɩlenga, la wakatã ka segd Rakaar maanego, wala rẽenem bilgrã d sẽn rɩkã, a sẽn na n yã a Pekrã wĩndg sẽn lʋɩ poorẽ ne nif kamsg bala, maa a Pekrã wãagame, wala bilgr a yiibã tõnd sẽn rɩkã, taoor tɩ wĩndgã na n ka puki ne nif kamsg pʋgẽ bala, ka sekd bũmb maanego, wakat-kãngã Pʋʋsgã rolb ka tɩlae a zug ye, rẽnd Pʋʋsgã rolb ka tɩlae n zɑo ɑ zug ye; ne Nebiyaamã -Wẽnd pʋʋsg la A tɩlgr be a yĩnga- sẽn yeele: «ned ning sẽn paama rakaar pʋʋsgẽ, a soab paama Pʋʋsgã». a Albʋhaarɩ la a Muslim n reeg-a, Rẽnd Hadiisã fasẽngã rat n na n yeelame, tɩ ned ning sẽn paama, sẽn paaod n ka ta Rakaare, yẽ soab ka paam Pʋʋsgã ye.
La Pekr soab sã n paam Rakkare, wala Laansarã Pʋʋsgẽ, rẽ yĩnga Zafarã me Pʋʋsg yaa tɩlae a zugu n lagem ne Laasarã bɩ? Ma a paama Rakaare Sãanfã Pʋʋsgẽ, rẽ yĩngã Magribã me Pʋʋsg yaa tɩlae n lagem ne Sãanfã bɩ?
Yõs taab n be yãwã pʋgẽ, bãngdbã ne taab sʋka, la gomd sẽn maneg n yɩɩdɑ, yaa tɩ ka tɩlae n zao a zug ye, sã n ka Pʋʋsg ning yẽ sẽn paam a wakatã, d sã n na n rɩk yẽ bilgri, yaa Laansarã ne Sãanfã Pʋʋsg bal la a sẽn paamã, ne Nebiyaamã -Wẽnd pʋʋsg la A tɩlgr be a yĩnga- sẽn yeele: "ned ning sẽn paama Laansar rakaar ɑ yembre, taoor tɩ wĩndgã na n ka lʋɩ, a soab paama Laansarã" a Albʋhaarɩ la a Muslim n reeg-a, Nebiyaamã, Wẽnd pʋʋsg la A tɩlgr be a yĩnga, ka yeele: t'a soab paamɑ Zafarã ne Laansarã ye,
a leb n ka togs tɩ Zafarã yaa tɩlae n rog a zug ye, rẽnd yẽgrã yaa tɩ bũmb ka be a zug ye, la woto yaa a Abuu Haniifa la a Limaam Maalik fasẽngo, tɩ yaa a Limaam Annawawii n togse koe-kãngã b zugu, ɑ gɑf ning b sẽn boond tɩ (Al-muhazzabã, sɑrhã, (welsgã) pʋgẽ.
La sã n yaa Wẽnd yʋʋrã yõkre, la takbɩɩr la sʋbhaanallaah la Alhamdʋ lɩllaah la bismillaah yeelgo rɩɩbã wɑktã la sẽn wõnd rẽnda, la hadiis-rãmb karengo, la fighu la doos karengo la Aaamiin-rãmb reegre, la Alkʋrãan kelgre, yẽnda ka gɩdg ne Hayd soab ye, bala tabla Albʋhaari la Muslim la zẽng sẽn ka b yiibã pʋgẽ, «tɩ Nabiyaamã -Wẽnd pʋʋsg la A tɩlgr be a yĩnga- a ra yɩɩme n kɩlld d ma a Aisa nao wã, Wẽnd yard be a yĩnga, tɩ d ma a Aisa tar Pekre, tɩ Nabiyaamã karem Alkʋrãana».
La waa gaf manegsds a yiibã pʋgẽ yεsa (Albʋhaari la Muslim) pʋgẽ yεsa, t'a Ummu Attiya, Wẽnd yard be a yĩnga, a wʋma Nabiyaama, Wẽnd pʋʋsg la A tɩlgr be a yĩnga, t'a yetẽ: «Pʋg sɑd bãanegã la pʋg bãanegã la Haydã-rãmbã yitame -rat n na n yeele: n kẽng Pʋʋs zεεgẽ wã, b tʋg n seede sõmblemã la muumin-rãmbã kosgã, la Haydã-rãmb bakdɑme n bas Pʋʋs zεεgã».
La sã n yaa Hayd soab mengã karem Alkʋrãanã, sã n mikame tɩ yaa sẽn na n get ne nifu maa a karemda a sũurẽ, tɩ ka tũ ne karem ne zelemde, yẽ ka tar yell ye, wala b sẽn na n rɩgl Alkʋrãanã maa walgã, n get Aayae-rãmbã n karemd ne a sũurã... Limaam Annawawi yeela Al-muhazzabã welsg pʋga: yẽ yaa bũmb sẽn sakde tɩ ka tũ ne yõs taab ye". La sã n mikame t'a karengã yaa sẽn yet ne zelemde, bãngdbã wʋsg yeelame tɩ yẽnda gɩdgame, a ka sakd ye,
Lɑ a Albʋhaari la a Tabary la a ɭbn Al-munzir yeelame: Tɩ sakdame.
La togsame sẽn yi a Limaam Maalik nengẽ la Limaam Asafɩ'ɩ gom kʋdr pʋgẽ, a Limaam ɭbn Hagεr n togs gom-kãngã ɑ gɑf ning sẽn boond tɩ (Fath Albaary) wã pʋgẽ, Limaam Albʋhaary togsme tɩ yii a ɭbraahiim Annɑhaiy nengẽ: yell ka be t'a karem wɑ Aayar ye.
tɩ Seih Al-islam ɭbn Taymiya yeele, Fataawa-rãmb nins a ɭbn Ƙaasim sẽn tigmã pʋgẽ: «B gɩdg-a t'a rɑ karm Alkʋrãɑnɑ, a ka bũmb sẽn yaa Sunn ye, bala Nabiyaam koεεg sẽn yeel tɩ «Hayd soaba, maa gεnaab soaba ka karem Alkʋrãanã baa fʋɩ wã» yaa hadiis sẽn yaa valenga, tɩ hadiisã bãngdbã fãa zems taab ne rẽ, la pagbã rag n yɩɩme, n yãt Pekr Nabiyaama wakatã -Wẽnd pʋʋsg la A tɩlgr be a yĩnga- rẽnd karengã sã n da yaa haraam b zug wala Pʋʋsgã, Nabiyaama -Wẽnd pʋʋsg la A tɩlgr be a yĩnga- rag n na vẽneg-a n wilg a poorẽ dãmbã, muumim-rãmbã ma-rãmba me rag n na n wilga nebã yell-kãngã, a rag n na n yɩɩ bũmb me b sẽn tar-a n togsdẽ tɩ nabã fãa paamd a kibar wakat la wakat fãa,
La ned baa a yembr sẽn pɑ reeg n yi Nabiyaamã -Wẽnd pʋʋsg la A tɩlgr be a yĩng- nengẽ, t'a gɩdgame wã, ka sõmbe tɩ b rɩk-a n maan t'a yaa haraam ye, n lagem ne d sẽn mi t'a ka gɩgd yel-kãngã wã. La sã n mikame t'a ka gɩdg-a, sẽn lagem ne Haydã-rãmb sẽn rag n yaa wʋsg Nabiyaam wakatẽ wã, d bãngdame tɩ yaa bũmb sẽn ka haraam».
La bũmb ning sẽn sõmbe, tõnd sẽn bãng bãngdbã yõs taabã poorẽ, yaa d yeele: sẽn sõmb ne Pekr soaba, yaa t'a ra karem Alkʋrãanã ne zelemd ye, sã n ka mikame tɩ tʋlsem n be, wala a sẽn na n yaa karen-saamb poaka, n rat n na n karem pagbã, ma a bee wɑgs-tɑɑb pʋgẽ, rẽnd wakat-kãnga, a tara tʋlsem ne Alkʋrãanã karengo, ɑ wɑgs-tɑɑbɑ lɑ yĩnga mɑɑ sẽn wõnd rẽnda.
Yiibu: yaa no-loeerã, rẽnd gɩdga ne Hayd soaba t'a loe noore, faril la naafɩl fãa, a sã n loe me ka manegde, la yaa tɩlae n zao ne-a t'a rol farilã, ne a Aiisa hadiisã, Wẽnd yard be a yĩnga, a sẽn yeele: «ad yel-kãngã rag n paamda tõndo -ɑ rat n nɑ n yeelɑm tɩ Haydã- tɩ b sagend tõnd tɩ d rol no-loeerã la b ka sagend tõnd tɩ d rol Pʋʋsgã ye». a Albʋhaarɩ la a Muslim n reeg-a.
La a sã n yã a Pekrã n mik tɩ yẽ yaa no-loεta, rẽnd no-loeerã sãamame, baa tɩ Haydã sã n yaa taoor tɩ wĩndgã na n ka lʋɩ ne nif kamsg pʋgẽ bala, la yaa tɩlae t'a rol raarã, sã n mik tɩ yaa farila. La sã n mikame t'a mengã yãame tɩ yaa wala Pekrã watame, taoor tɩ wĩndgã na n ka lʋɩ, la baa fʋɩ ka yi beenẽ, sã n ka wĩndgã lʋɩɩs poorẽ, wakat-kãngɑ, no-loeerã pidame, a ka sãam ye, gomd sẽn maneg pʋgẽ, bala zɩɩm ning sẽn be a pʋgẽ n nɑ pɑ yi wã, a ka tar Bʋʋd ye;
N le pɑɑse Nabiyaama -Wẽnd pʋʋsg la A tɩlgr be a yĩnga- b sẽn wa n sok-a, pag sẽn na n zamse, n maan kẽed-n-taare, rẽ yĩnga koom soob n zao pagã bɩ? T'a yeele: " n-ye, t'a sã n yã koom" rẽnd b rɩka a Bʋʋdã n yaglg ne mani wã yãab bala, ka a rãmbgã ye. Yaa woto bal la Haydã, a Bʋʋdã ka tabεnde, rẽndame tɩ b sã n yã-a t'a yii yɩnga.
La Fagirã sã n puk tɩ yẽnda tar Pekre, ka manegd ne yẽnda t'a loe raarã ye, baa t'a sã n wãag Fagirã poorẽ nif kamsg pʋgẽ bala.
la a sã n yɩlg taoor tɩ Fagirã na n ka ta, t'a loe noorã, a no-loeerã manegame, baa t'a sã n ka so koom rẽnda Fagirã poorẽ, yaa wala Gεnaab soab sẽn na n maan Anniy ne no-loeere tɩ yẽ yaool n ket n tar gεnaabo, la a ka paam n so tɩ sã n ka Fagirã poorẽ, a no-loeerã manegame; «sẽn tũ ne a Aisa hadiisã -Wẽnd yard be a yĩnga- a sẽn yeele: Nabiyaama -Wẽnd pʋʋsg la A tɩlgr be a yĩnga- ra yɩɩme, n vẽegd beoogo n yaa gεnaab soaba, sẽn tũ ne lagem-n-taare, ka zamsd ye, la a kelld n loe Ramadaanɑ». A Albʋhaarɩ la a Muslim n reeg-a.
Bʋʋd a tãab soaba: yaa Tawaaf maaneg (Mak) Roogẽ wã, rẽnd b gɩdgame tɩ Hayd soab maand Tawaaf, a naafɩl la a farila, baa fʋɩ ka manegd a nengẽ me ye; la sã n yaa hagiimdã tʋʋm nins sẽn kelleã, wala Kẽna Safaa la Marwaa sʋka, la Arfa yalsgã, la Muzdalifa la Mina gãagã, la sʋɩtãanã lobrã la sẽn wõnd rẽnda, sẽn yaa Hagimmdã la Ʋmrã wã tʋʋmã, b ka gɩdg-ɑ ne rẽ ye, ne Nabiyaama, Wẽnd pʋʋsg la A tɩlgr be a yĩnga, koεεg sẽn yeel a Aisa, a sẽn wa n yã a Pekrã: «Maand hagiimbã sẽn maandã fãa, la f ra wa saag n gilg Roogã ye, halɩ tɩ Haydã wãage».
woto n kɩte, tɩ pag sã n maan Tawaaf a yɩlgr wakato, rẽ poorẽ t'a Haydã yi a Tawaafã poorẽ, maa a sẽn wat n zoetẽ wã pʋgẽ, yell ka ne-a rẽ pʋgẽ ye,
Bʋʋd a naas soaba: Tawaafʋ-Alwadaa'ɩ (Wẽnd na wat-ne gilgrã) lʋɩtame n bas-a, rẽnd pag sã n pids Hagiimdã la Ʋmrã wã tʋʋma, rẽ poorẽ t'a pekrã wa taoor t'a na n ka kẽng a tẽngẽ wã, tɩ zɩɩmã kell n tong ne-a, n tɩ tãag a bobrã, rẽnd a yitame n kẽng a tẽngẽ wã, tɩ ka tũ ne Tawaafʋ-Alwadaa'ɩ maaneg ye; ne a ɭbn Abbaas hadiisã, Wẽnd yard be b yiibã yĩnga, sẽn yeele: tɩ b sagla nebã tɩ b modg tɩ b yel-bɑɑsdg yɩ Roogã gilgri, la ad b yolsa yel-kãngã ne Pekr soaba. [A Albʋhaarɩ la a Muslim n reeg-a.]
La b ka bʋ nonglem ne pag sẽn tar Pekre, Wadaa'ʋ ( Wẽnd na wat ne) wã sasa, t'a wa Lohorem miisrã ragnoorẽ, n wa kotẽ ye, bala yel-kãngɑ, ka yi Nabiyaama -Wẽnd pʋʋsg la A tɩlgr be a yĩnga- nengẽ ye, tũud-rãmbã me yaa bũmb sẽn tik ne sẽn yi Nabiyaamã nengẽ n wa, la sẽn pʋɩs n yi Nabiyaama -Wẽnd pʋʋsg la A tɩlgr be a yĩnga- nengẽ wã, yaa bũmb sẽn yõsg ne rẽnda, rẽnd ned sã n kao a pag furi, n mik t'a tara Pekre, a soab tara zunuuba, sõmbame t'a tuub n kẽng Wẽnd nengẽ -A Naam zẽk yã- la a lebs pagã a furã pʋgẽ, n wɑ kao ɑ furã sari wã sẽn sagl to-to ningã, la a zems ne Wẽnd la A Tẽn-tʋʋmã Bʋʋdo, rẽnd a basd-a la a nengẽ, a sẽn lebs-a wã poorẽ, halɩ t'a wa tʋg n yɩlge, n yi pekr ning yẽ sẽn rag n kao a furã a pʋgẽ wã, rẽ poorẽ n leb n yã Pekr a to, a sã n yɩlg n yi Pek-kãng masa, a sã n tʋlla, a kelld n bas-a lame tɩ ya a paga, la a sã n tʋlla t'a kao furã taoor t'a na n ka kẽ ne-a ye.
la a ka sagl-a t'a wa miisrã noore n kos ye, sã n da mikame tɩ yẽ yaa bũmb sẽn sɑkd sãri wã pʋgẽ, Nabiyaamã rag n na n vẽnga yel-kãngã. la sã n yaa hagiimdã la Ʋmra wã Tawaafã sẽn ya a tɩlae wã, bãmb ka lʋɩt n bas Pekr soab ye, a kolldame t'a sã n wa yɩlg bɩ a Gilgi.
Bʋʋd a nu soaba: yaa zĩnd n kaoos misr pʋga, rẽnd gɩdgame, tɩ yaa haraam ne Hayd soaba, t'a tʋg n kaoosd misr pʋgẽ, halɩ n tʋg n tãa Tigrã Pʋʋs zεεgẽ wã, yaa haraam ne-a t'a kaoos beene, ne a Ummu Atɩyya hadiisã sẽn yeele- Wẽnd yɑrd be ɑ yĩngɑ-: t'a wʋma Nabiyaama -Wẽnd pʋʋsg la A tɩlgr be a yĩnga- t'a yeele: «Pʋg sɑd bãanegã la pʋg bãanegã la Haydã-rãmbã yitame n kẽng Pʋʋs zεεgẽ wã». la waa a pʋgẽ, sẽn yeele: «la Haydã-rãmb bak n bas Pʋʋs zεεgã». A Albʋhaarɩ la a Muslim n reeg-a.
Bʋʋd a yoob soaba: yaa kẽed-n-taare, rẽnd yaa haraam ne pag sẽn tar Pekre, t'a sɩdã maan kẽed-n-taar ne-a, la leb n yaa haraam ne pagã t'a bas tɩ rẽ yɩ; ne Wẽnd sẽn yeele, A Naam zẽkame: {b sokdɑ foom Pekrã yelle, yeele: "ɑ yɑɑ rẽgdo, bɩ y bɑll n bɑs pɑgbã Pekrã pʋgẽ, lɑ y rɑ pẽneg-bɑ hɑl tɩ b pekrã wɑ wãage} [ Albaƙara: 222] La b raabã ne (Mahɩɩdã) pekrã zĩigã, yaa a wakatã, la a zĩigẽ wã, yẽ me la taoorã; la sẽn leb n tũ ne Nabiyaama -Wẽnd pʋʋsg la A tɩlgr be a yĩnga- koεεg sẽn yeele: «maan-y bũmbã fãa gilli, sã n ka kẽed-n-taarã bala». a Muslim nreeg-a, la sẽn leb n paas yaa tɩ Lɩslaambã sɩɩga taab noore, tɩ pag sẽn tar Pekr kẽed-n-taare, a taoorẽ wã, yaa haraam.
rẽnd ka sõmb ne ned sẽn kõt sɩd ne Wẽnde, la Yaoolem raarã, t'a wa tʋg n maan yel-kãngã sẽn kisã ye, yell ning Alkʋrãanã la Wẽnd Tẽn-tʋʋma -Wẽnd pʋʋsg la A tɩlgr be a yĩnga- Sunnah, la Lɩslaambã no-sɩɩrã sẽn wilgd t'a kisame wã, rẽnd d sã n maan woto, d kɩɩsa Wẽnde, la A Tẽn-tʋʋmã, n tũ sor sẽn ka sɩd-kõtbã sore, Limaam Annawawi yeela a gafã, b sẽn boond tɩ Magmuu'a pʋgẽ, seb neng 374, bεk a yiibã pʋgẽ t'a Assafɩ'ɩ yeelame -Wẽnd na yols-a-: «ned ning sẽn wa n maana rẽ, a maana zunuub bedre». Bãngdbã yeelame «ad ned ning sẽn wa n yeel tɩ Pekr soab kẽed-n-taar yaa halaale, b bʋʋdame t'a kɩflame». Limaam Annawawi goama sεεme.
La b kõo pʋg sɩdã sore- Tɩ pẽgr be ne Wẽnde- bũmb ninga a sẽn tõe n maan n yiis a yamleoogã tɩ ka kẽed-n-taar ye, sẽn yaa wala mokre, la mõbgre, la saagre, tɩ ka tũ ne taoorã ye, la sõma sẽn tʋg n yɩɩde, a ra wa tʋg n ruugd bũmb ning sẽn be yũuga ne rũmã sʋka, sã n ka a luda ne bũmbu, ne a Aisa koεεga, Wẽnd yard be a yĩnga, sẽn yeele «Nabiyaama, Wẽnd pʋʋsg la A tɩlgr be a yĩnga, ra yɩɩme n sagend maam tɩ m sẽbge, t'a ruug maam, tɩ m yaa sẽn tar Pekre». A Albʋhaarɩ la a Muslim n reeg-a.
Bʋʋd a yopoe soaba: yaa fur kaoobo, rẽnd yaa haraam ne pag sɩda t'a kao a pagã furi, t'ɑ sã n tar Pekre, a Pekrã wakato, ne A koεεg sẽn yeele, A Naam zẽkame: {yaa foo Nabiyamã! Yãmb sã n na n wa kao pagbã furi, bɩ y kao b furã b yɩlgrã wakato} [Attalaaƙʋ : 1] Rat n na n yeelame, tɩ y basb-ɑ, tɩ mik tɩ b bee halhaal ninga, b sẽn toẽ n kẽ idda(zĩnd-n-kol) pʋgẽ, furã kaoob sasa, la rẽnd yɩta a sẽn na n kao a pagã furi t'a tar pʋga, maa a kao a furã t'a yaa sẽn yɩlg n yi Pekre, tɩ kẽed-n-taar ka zĩnd ɑ yɩlgrã poorẽ ye; bala a sã n kao a furã Haydã sasa, a ka tõe n kell n yek Idda kolleg ye, bala yẽ sẽn kao a furã Hayd ning pʋgẽ wã, yẽ ka sõt n lagem a Idda (Kollegã) wã rasem-rãmb ye, a sã n leb n kao a furã t'a yaa yɩlgemde, n maan kẽed-n-taar ne-a ɑ pʋgẽ, Idda ning pagã sẽn na n kẽ wã ned ka mi a sẽn yaa a soab ye, bala b ka mi rẽ yĩnga a rɩka pʋg ne kẽed-n-ta-kãng bɩ? T'a na n zĩnd pʋg kollego, bɩ a ka rɩk pʋga, t'a na n sõd Pekrã sõore, rẽnd bãng-n-wãagã sẽn ka paamɑ yingã, n bãng kollegã sẽn na n yɩ kõbg ningã, gɩdgame t'a kao a pagã furi, hal tɩ yellã wa tʋg n vẽnege.
rẽnd Pekr soab fur kaoobo, a Pekrã sasa wã yaa haraam, sẽn tũ ne Aayar ning sẽn loogã wã, sẽn leb n paasde yɑɑ sẽn tablge, Gaf manegds a yiibu (Albʋhaari la Muslim) pʋgẽ, la zẽng sẽn ka rẽ, n yi a ɭbn Ʋmar hadiisẽ, t'a kao a pag furi, n mik t'a tara Pekre, tɩ d zu-soab a Ʋmar togs yellã Wẽnd Tẽn-tʋʋma, Wẽnd pʋʋsg la A tɩlgr be a yĩnga, tɩ Tẽn-tʋʋm sũurã yik a pʋgẽ, n yeele: «tʋg n yeel-a t'a lebs-a, rẽ poorẽ t'a gãd-a, hal t'a tʋg n yɩlge, rẽ poorẽ n yã pekre, rẽ poorẽ n yɩlge, rẽ poorẽ t'ɑ sã n rata bɩ ɑ tall-a, lɑ ɑ sã n ratɑ, ɑ tõe n kao a furi taoor t'ɑ ka sɩɩs-a ye, rẽnd yaa woto la zĩnd-n-koll ningɑ Wẽnd sẽn sagl tɩ b kao pagbã furã a zugã».
La b yiisa masaal a tãabo n bɑs, b sẽn yeel tɩ yɑɑ hɑrɑɑm tɩ b kɑoo pɑg fur ɑ Haydã sɑsã wã:
Rẽenem: yaa sẽn na n mik tɩ furã kaoob yɩɩme taoor t'a na n ka lak ne pagã ye, maa a na n ka sɩɩs-a ye, wakat-kãngã yell ka be t'a kao a furi t'a tar Pekre ye; bala wakat-kãngã, yẽ ka tar zĩnd-n-koll ye, a basg-a ka na n yɩ bũmb sẽn yõsg ne sãri wã ye ne A koεεg sẽn yeele, A Naam zẽkame: { bɩ y kao b furã b yɩlgrã wakato} [Attalaaƙʋ :1].
Yiib soaba: sã n mik tɩ Pekrã waame tɩ pagã tar pʋga, la d rɑ vẽnega rẽ sɑbɑbã.
Tãab soaba: yaa sẽn na n mik tɩ furã kaoob tũu ne pɑgã n yɑo tɩ b bɑs-ɑ, (Hʋl'ʋ) rẽnd yell ka be t'a kao furã t'a tar Pekr ye.
a bilgri, yaa wala tak-n-taar la vɩɩms-n-ta wẽnga sẽn be yi-kãadb a yiibã sʋka, tɩ raoã (sɩdã) reeg keoor pagã nengẽ, n na n kao ɑ furã, wakat-kãngã sakdame t'a kao furã baa tɩ pagã tara Pekre, la yẽ yaa sẽn tũ ne a ɭbn Abbaas hadiisã, Wẽnd yard be b yiibã yĩnga, t'a Saabit ɭbn Ƙays ɭbn Simaas pagã waa Nabiyaama nengẽ, Wẽnd pʋʋsg la A tɩlgr be a yĩnga, n yeele: Wẽnd Tẽn-tʋʋma, ad mam ka zang m sɩdã a zugdẽ, ka a dĩinẽ, la mam kisga m na maan kɩfẽndo lɩslaoong poorẽ". Tɩ Nabiyaama, Wẽnd pʋʋsg la A tɩlgr be a yinga, yeel-a: " fo na n lebs-a la a pʋʋgã a sẽn kõ foomã? " Tɩ pagã yeele: " n-yee". Tɩ Wẽnd Tẽn-tʋʋma, Wẽnd pʋʋsg la A tɩlgr be a yinga yeel ɑ sɩdã «Sak n reeg pʋʋgã la f kao furã» [Albʋhaari n reeg-a].
La Nabiyaama, Wẽnd pʋʋsg la A tɩlgr be a yĩnga ka soke, rẽ yĩnga a rag n tara Pekre? A yaa yɩlgemde? Bala furã kaoob wakat-kãngã wã, a yaa pagã n na n yao n fãag a menga, rẽnd a yaa bũmb sẽn sakde, tɩ tʋlsem sã n wa be a pʋgẽ, pag sẽn wa n be halhaal ning fãa.
ɭbn Ƙʋdaamaa yeela a gafã sẽn boond tɩ Mugnii wã pʋgẽ, n togsd bũmb ning sẽn kɩt tɩ pag tõe n yao n fãag a meng a sɩd nugẽ wã, baa t'a bee Hayd pʋgẽ, seb neng 52, bεk a 7 zĩigẽ: «bala gɩdg tɩ b ra kao pag furi Pekr sasa wã, a sababã yaa namsg ning sẽn na n paam paga, t'a Idda (kollegã) na n woglã, la pag yao n fãag a meng a sɩdã nugẽ wã, yẽ yaa bũmb sẽn na n yẽes lɑ ɑ zẽk namsg ning sẽn paam pagã, zem tɩ yaa vɩɩm-n-ta wẽng ning sẽn be b yiibã sʋka, n leb n paas a sẽn na n zĩnd ne ned a sẽn kisi, la a ka noang-a wã, la nɑng-kãng meng sẽn namsd pagã yɩɩda b sẽn na n kao furã ne Haydã t'a na n zĩnd n koll n woglgã, rẽ n kɩt tɩ sɑkdẽ tɩ b rɩk namsg ning sẽn pɑoodã lɑ b zãɑg nɑng ning sẽn yɑɑ bedrã; rẽ n kɩt tɩ Nabiyaamã, Wẽnd pʋʋsg la A tɩlgr be a yĩnga, ka sok pag ning sẽn rat n na n yao n fãag a meng a sɩdã nugẽ wã, a halhaal sẽn yaa a soab ye».
La sã n yaa loe pag furi t'a tar Pekrã, yẽ ka tar yell ye, bala bũmbã fãa yẽgrã yaa t'a yaa halaale, la daliil ka be n wilgd t'a gɩdgame ye, la kẽes pagã a sɩdã nengẽ t'a ket n tar Pekrã, rẽndame tɩ b ges yel-kãngã, sã n mikame tɩ yaa ned sẽn tar bas-m-yam n ka na n kẽ ne-a a Pekrã sasa, yell ka be ye, la a sã n ka tar bas-m-yam, bɩ b ra sak t'a kẽng pagã nengẽ halɩ t'a yɩlge n yi a Pekrã, yεεsg yĩnga t'a nɑ n wa lʋɩ sãri sẽn gɩdg-a wã pʋgẽ.
Bʋʋd a nii soaba: yaa furã kaoob zĩnd-n-kollã sẽn geend ne-a wã: rat n yeele: ne Haydã-: rẽnd raoa sã n kao a pag furi, a sẽn sɩɩs-a, maa a sẽn lak ne-a poorẽ, yaa tɩlae ne pagã t'a zĩnd Hayd-rãmb a tãabo, yãabo sẽn pidi, tɩ sã n mikame tɩ yaa pag sẽn yãt Pekre, n leb ka pʋg soaba; ne Wẽnd koεεg sẽn yeele A nɑɑm zẽkame: {lɑ pɑgb nins fur sẽn kɑobã, b zĩndidɑ b mens yĩngɑ kiuugɑ a nɑɑse} [Albaƙara: 228] Rat n yeele: Hayd-rãmb a tãabo. La sã n mikame tɩ yaa pʋg soaba, yẽnda kollegã yaa sẽn tʋg n na n tãag rogmã, zem tɩ wakatã woglame maa ka koeegame; ne Wẽnd koεεg sẽn yeele, A Naam zẽkame: {La pʋsã rãmba, bãmb rasem rãmbã tεkɑ yaa b sã n roge} [Attalaaƙ: 4], La sã n mikame tɩ yaa pag sẽn ka tar Haydo, a paoolem yinga, n na n ka sɩng Pekr yãabo, n leb n paas (pag) sẽn ka le yãt Hayd, a kãseng yĩnga, maa mikame tɩ yaa operasõ la a maan tɩ b yãk a rogsã, maa zẽng sẽn ka rẽ, b sẽn ka tẽed ne pag ning na leb n yã a Pegrã, yẽ soaba kollgã yaa kiuug a tãabo; ne Wẽnd koεεg sẽn yeele, A Naam zẽkame: {la pagb nins sẽn wãag b tẽeb n yi Pekrã, sẽn yi yãmb pagbẽ wã, yãmb sã n maan sik ne pʋga, bãmb rãmbã kollgã yaa kuiig a tãabo la pagb nins sẽn pa yãt b Pekrã me yɑɑ boto} [Attalaaƙ: 4] La sã n mikame tɩ yaa pagb sẽn yãt Hayd, tɩ Pekrã zẽk n bas-b lame ne sabab b sẽn mi, wala bãaga maa yẽsengo, yẽ kelld n paa a Idda wã pʋgẽ bala,, baa t'a wakatã sã n wogle, a paada woto halɩ t'a Haydã lebg n wa, t'a zĩnd n kolle Hayd a tãabã. Rẽnd sababã sã n looge, tɩ Haydã ka wa, wala a bãagã sẽn na n sigi, maa yẽsengã sεεme, tɩ Haydã kell n zẽk n ka watẽ ye, yẽnda na n zĩnda yʋʋm tõre, sẽn sɩng Haydã zẽkr raare, la wãndɩ la koεεg sẽn manege, n zems ne sãri wã zeng raadã, Rẽnd sababã sã n loog n sε, tɩ Haydã ka leb n wa, yẽ soab Bʋʋd lebga wala pag ning Haydã sẽn zẽk n bas-a tɩ ka tũ ne sabab sẽn mi wã, la Pekrã sã n zẽk n bas-a tɩ ka tũ ne sabab b sẽn mi, yẽnda zĩndidame n koll yʋʋm tõre, kiuug a wae tɩ pʋg na n wa be beenẽ yĩngɑ, bala pʋsã waooglem sẽn yɩɩd fãa yaa kiuug a wae, la kiuug a tãabã sẽn kellã yaa a rasem-rãmb nins a sẽn na n zĩnd n kollã (Iddã).
La sã n mikame tɩ furã kaoob yaa loeesã poorẽ, lɑ yɑɑ taoor tɩ b na n ka kẽ ne-a t'ɑ sɩdã me ka lak ne-ɑ me, rẽnd Idda (zind-n-koll) ka be a pʋgẽ ye, a ka kolled Hayd-rãmbã sõore, ka bũmb a to me; ne A koεεg sẽn yeele, A Naam zẽkame: {Sẽn kõb sɩdɑ, yãmb sã n kẽ kãɑdem ne sɩd-kõt-pogsã, rẽ poorẽ n bɑs-b tɑoor tɩ yãmb nɑ kɑ kẽ ne-bɑ, bɩ y bãng tɩ yãmb pɑ tɑr pʋɩr b nengẽ tɩ b zĩnd n koll ye} [Al-ahzaab: 49]
Bʋʋd a wae soaba: yaa b sẽn bʋʋd tɩ bũmb ka be rogsẽ wã sẽn tũ ne Haydã sababo, rat n na n yeele, tɩ pʋg ka be ye, la yã wã yaa bũmb b sẽn tar tʋlsem ne-a, b sẽn wat n rat n bãng tɩ rogsã bũmb ka be ye, la masaal-rãmb n be beenẽ:
sẽn be a pʋgẽ: yaa wala ned sẽn na n maan kaalem n bas pagɑ, t'a tar pʋga, tɩ pʋgã rɩkd ɑ faado, la pagã yaool n furɑ sɩda ɑ to, rẽnd sɩd-kãngɑ, ka kẽed ne-a halɩ t'a wa tʋg n yã Pekre, maa halɩ t'a pʋgã wa vẽnege, rẽnd a pʋgã sã n vẽnege, tõnd bʋʋdame tɩ biigã rɩta kiidã faado, bala b bãngame tɩ pʋgã ra beeme a kũuma sasa, la a sã n yã pekre, d na n bʋʋme tɩ faad rɩɩb ka be ne biigã ye, bala tõnd bãngame tɩ rogsã bũmb ka be beenẽ ye, a sẽn yã Haydã sababo.
Bʋʋd piig soaba: yaa koomã soob sẽn yaa tɩlae wã, rẽnd sõmba ne Pekr soaba, t'a sã n wa yɩlg bɩ a so koom, n yɩlg yĩnga gilli; ne Nabiyaamã, Wẽnd pʋʋsg la A tɩlgr be a yĩnga, sẽn yeel a Faatɩma Bintu Abɩɩ Hʋbɑys: " Rẽnd fo Pekrã sã n wa, bɩf bas Pʋʋsgã, la a sã n looge, bɩ f so la f pʋʋse [a Albʋhaari n reeg-a].
La koomã soobo, sẽn ya ɑ tɩlae wã, a sẽn paood n yɩɩd fãa, yaa pag gũbg a yĩngã gill fãa ne koomã, halɩ n tʋg n tãag bũmb ning sẽn tʋg n be zoobdã tẽngrã, la a sõma sẽn tʋg n yɩɩda, yaa a yɩ wala bilgr ning sẽn wa hadiisã pʋgẽ wã « yii Nabiyaamã nengẽ, Wẽnd pʋʋsg la A tɩlgr be a yĩnga, pag a Asmaa Bintu Sakl sẽn wa n sok-a, Hayd koom soob sẽn yaa to-to ninga, tɩ Nabiyaamã, Wẽnd pʋʋsg la A tɩlgr be a yĩnga, yeele: yãmb ned fãa rɩkd a koom la a mugungɑ, n maneg n yɩlg ne-ɑ sõmɑ, rẽ poorẽ t'a kiig koomã a zugẽ wã, n sẽdg sẽdgr tεkẽ, halɩ tɩ wa tʋg n ta a zugã yẽgã fãa, rẽ poorẽ t'a kiig koomã, a zugu, rẽ poorẽ t'a rɩk fu maa peende, tɩ pɑrfẽ (misk) be beenẽ, n rɩk yẽ n bole, n yɩlg ne-a», la a Asmaa sok Nabiyaamã: a na n yɩlga ne miskã wãn-wãnɑ? tɩ Nabiyaam yeele: "Soubhaanallaah", la d ma a Aisa yeel-a: rɩkda yẽnda n tũnug zɩɩmã vũun-rãmba, n bole. [a Muslim n reeg-a].
la zugã zoobd lodgr ka tɩlae ye, sã n ka mikame tɩ loee kegemde, tɩ b yεεsd tɩ koomã ka na n ta zoobdã yẽgẽ; ne sẽn be Sahɩɩh Muslim pʋgẽ, sẽn yaa a Ummu salama, Wẽnd yard be a yĩnga, t'a soka Nabiyaamã, Wẽnd pʋʋsg la A tɩlgr be a yĩnga, n yeele: mam yaa pag sẽn sẽbgd m zugã zoobdo, rẽ yĩnga, m yidgd-a lame tɩ m sã n na n so gεnaab bɩ? La toagsg a to pʋgẽ: a yeelame: m yidgd-a lame tɩ m sã n na n so Hayd maa gεnaab koom bɩ? Tɩ Nabiyaamã yeele: «a-yo, sekda foom bala, tɩ f yãk koomã n kiig f zugã, kiigr a tãabo, rẽ poorẽ tɩ f kiig koomã f mengã, n yɩlge».
La Hayd soab sã n yɩlg Pʋʋsgã wakato, yaa tɩlae ne-a t'a yãg n so, sẽn na yɩl n paam Pʋʋsgã, a wakatẽ wã, la sã n mikame t'a bee sorẽ, n ka tar koom, maa a tara koom la a yεεsame t'a sã n rɩk-a n so bũmb n mɑɑnd-ɑ, maa mikame t'a yaa bãada, tɩ koomã na n nams-a, wakat-kãngã, yẽ wẽeda tεεma la a bas soobã, halɩ tɩ bũmb ning sẽn gɩdg-a wã, wa tʋg n zẽk n bas-a t'a yaool n so koom.
La ad pagbã sãnda, b Haydã sεta Pʋʋsgã wakato, t'a yaoolg koomã soobo halɩ n tʋg n tãag Pʋʋsg a to, n yetẽ: tɩ yɩlgrã ka tõe n pid sõma wakat-kãng ye, la ad wãndɩ ka padanga, a leb n ka tikri; bala yẽ tõeeme n kʋʋg koεεga, n maan tɩlae wã sẽn paood n tʋg n yɩɩd koomã soobẽ wã, la a pʋʋs wakatã pʋgẽ, rẽ poorẽ, a sã n paam wakat yalengo, a manegdame n maan yɩlgr sẽn pid zãngã.
Buk a nu: Kaadgã la ɑ Bʋʋdo.
Kaadgã: yɑɑ zɩɩmã sẽn na n kell n tongdẽ pag zugu, n ka wãagd lae ye, maa a wãagda bilf bala, wala raar a yembr, maa rasem a yiibu kiuug pʋgẽ.
Rẽnd rẽenem halhaalã daliili, zɩɩmã sẽn ka wãagd lae wã, yaa sẽn tablg Albʋhaari gaf manegdgã pʋgẽ, sẽn yi a Aisa nengẽ, Wẽnd yard be a yĩnga, a yeelame: T'ɑ «Faatima bintu Abɩɩ Hubays yeela Wẽnd Tẽn-tʋʋma -Wẽnd pʋʋsg la A tɩlgr be a yĩnga- Wẽnd Tẽn-tʋʋmã, ad mam zɩɩmã ka tol n wãagdẽ lae. La toagsg a to pʋgẽ, yeelame: ad mam yẽta Pekrã, n ka tol n yɩlgdẽ ye».
La halhaal a yiib soabã daliili, zɩɩm sẽn pɑ wãagd ɑ pʋgẽ rẽndɑ bilfã, yaa a Hɩmna Bintu Gεhs hadiisã, a waa Nabiyaamã nengẽ, Wẽnd Pʋʋsg la A tɩlgr be a yĩnga, n yeele: «Wẽnd Tẽn-tʋʋma, ad mam yãta Hayd wʋsgo, tɩ yaa kεgεnga». [ hadiisã..a Ahmad la a Abʋʋ Daawʋʋd la a Attirmiizi n togs-a, tɩ Attirmiizi yeel tɩ hadiisã manegame, la a leb n togs tɩ limaam Ahmad manega hadiisã, la limaam Albʋhaari me leb n pẽg-a lame].
Kaadgã soab Alhaal-rãmbã:
Kaadg soab tara yɑlẽ-rãmb a tãabo:
Rẽenem yɑlẽ wã: yaa a sẽn na n tar Haydo, n mi a võorẽ, taoor tɩ kaadgã na n ka paam-a ye, rẽnd pʋg-kãngã kelld n n tũuda yẽnda Pekrã rasem-rãmb nins a sẽn da mi tɩ loogã, n kell n zĩnd rasem-kãens sõorã, tɩ yaa Hayd Bʋʋd n be ne-a, la zẽng sẽn ka yɩ rasem-kãensã yɩta kaadgo, tɩ yaa Kaad poag bʋʋdo n be ne-a.
Rẽnda bilgri yaa pag sẽn rag n yãt a Haydã rasem a yoobe, kiuug fãa sɩngrẽ, rẽ poorẽ tɩ kaadgã wa ling n wa a zugu, tɩ zɩɩmã wat wakat fãa, rẽnd wakat-kãngã yẽnda Pekrã yɩta rasem a yoobe kiuug fãa sɩngr pʋgẽ, lɑ zẽng sẽn ka rasem-kãnsã, a yaa kaad poaka; ne a Aisa hadiisã, Wẽnd yard be a yĩnga, t'a Faatɩma Bintu Hʋbays yeelame: Wẽnd Tẽn-tʋʋma, ad mam yãta Hayd sẽn ka yɩlgdẽ ye, rẽ yĩnga mam basda Pʋʋsgã bɩ? Tɩ Nabiyaamã yeele: «a yo, ad yẽnda yaa bãaga, la bas Pʋʋsgã n zems rasem-rãmb nins fo sẽn da yãt Haydã, rẽ poorẽ, bɩ f so koom, la f pʋʋse». A Albʋhaari n reeg-a,
Leb n waa a Muslim gaf manegdgã pʋgẽ, tɩ Nabiyaamã, Wẽnd pʋʋsg la A tɩlgr be a yĩnga, yeela a Ummu Habiiba Bintu Gεhs, «zĩnd alkadr ning fo Pekrã sẽn da gɩd foomã, rẽ poorẽ bɩ f so la f pʋʋse».
Rẽnd woto n kɩt tɩ Kaadg soaba, sẽn rag n tar Hayd rasem-rãmb n miẽ wã, yẽ zĩndida a Pekrã rasem-rãmb alkadre, rẽ poorẽ bɩ a so la a pʋʋse, la a toog ka be ne zɩɩm ning sẽn wate rẽ poorẽ wã ye.
yɑlẽ a yiib soaba: yaa a sẽn na n ka tar Hayd rasem-rãmb tɩ b mĩ ye, taoor tɩ kaadgã ka wa, wala kaadgã sẽn na n yɩ n yaa bũmb sẽn tong ne yẽ bala, yẽ sẽn sɩng Pekr yãab tεka yaa woto, rẽnd yãwã soaba, a na n tʋma ne bãng-n-welge, rẽnd yẽ na n gesa a zɩɩmã, t'ɑ Haydã yɩtɑ zɩɩm ning sẽn welg ne sablem, maa taglem, maa yũugu, tɩ Hayd Bʋʋd n be ne-a, la zẽng sẽn ka zɩ-kãngã yaa kaadgo, tɩ yaa kaadg Bʋʋd n be ne-a.
Yẽ bilgri, yaa pag sẽn na n yã zɩɩmã, ɑ pipi yãɑbã, tɩ zɩɩmã kell n duum ne-a, la mikame tɩ yẽ yãt-a la rasem piig tɩ ya sabelle, tɩ kiuugã sẽn ketã tɩ yaa miuugu, maa mikame t'a yãt-a la rasem piig tɩ yaa taoko, tɩ kiuugã sẽn ketã t'ɑ yaa faaga. Ma a yãt-a la rasem piiga t'a tara Hayd yũugu, tɩ rasem-rãmb nins sẽn kellã yũug ka be ye, rẽnd yẽ Haydã la sabellã, rẽenem bilgrẽ wã. La taokã bilgr a yiib soaba, la yũugã bilgr a tãab soaba, la zẽng sẽn ka rẽnda, yẽnda yaa kaadg soaba; ne Nabiyaamã, Wẽnd pʋʋsg la A tɩlgr be a yĩnga, koεεg sẽn yeel a Faatɩma Bintu Abɩɩ Hʋbays: «sã n mik tɩ yaa Pekr zɩɩm a na n yɩɩ sabelle, n tar yũugu, rẽnd a sã n yaa woto, bɩ f yõk f menga n bas Pʋʋsgã, la sã n wa yaa zɩɩm a to wã bɩ f yõk koom la f pʋʋse, tɩ ad yẽnda yaa bãaga». [ A Aʋʋ Dawʋʋd lɑ ɑ Nɑsɑɑɩ n togs-a, t'a ɭbn Hɩbaan la a Haakɩm yeel t'a manegame].
La hadiis-kãngã baa sã n mikame t'a tikrã la a nas biisã pʋgẽ, gesg n be beenẽ, mikame tɩ bãngdbã tʋma ne-a, Wẽnd na yols-ba, la yẽ n sõmb tɩ b tʋm ne-ɑ n yɩɩd b sẽn nɑ n bɑs-ɑ n lebg n tʋg pagbã wʋsg fãa Al-aadã (sẽn minmã).
Halhaal a tãab soaba: yaa sẽn na n mik t'a ka tar wakat a Haydẽ wã tɩ b miẽ ye, ɑ kɑ mi-ɑ n welg me ye, ne zɩɩmã sẽn na n kell n duum ne-a, a sẽn sɩng zɩɩmã yãab bala, t'a zɩɩmã me kõbg yaa sɩfɑ yembr tãa, maa zɩɩmã tara sɩf-rãmba, sẽn ka yãs zĩ-yεng ye, tɩ ka tõe n yeel tɩ yaa Pekr ye, rẽnd pog-kãngã soabã tʋmda pagbã wʋsg fãa sẽn nong n yãt rasem-rãmb ninsã, rẽnd yẽnda Haydã na n yɩɩ rasem a yoobe, maa rasem a yopoe kiuug fãa sɩngrẽ, a na n sɩnga yẽ sẽn yãt Pekrã sɩngrẽ bala, n tʋg n tãag rasem a yoobe maa rasem a yopoe, tɩ zẽng sẽn ka yɩ rẽ wã lebg kaadg zɩɩm.
Yẽ bilgr yaa a sẽn na n yã zɩɩmã, yẽ sẽn na n yã-a wã yaa kiuukã rasem a nu, tɩ zɩɩmã kell n duum yẽ zugu, la yẽ ka tar sẽn tõe n welg zɩɩmã, tɩ yaa Hayd la sẽn ka Hayd ye, ka kõbg la a tõe n welg n bãnge, ka zẽng sẽn ka rẽnda, wakat-kãngã, yẽ soaba Haydã, a yɩta rasem a yoob kiuug fãa, maa rasem a yopoe kiuug fãa, rasem-kãensã sɩngda kiuugã rasem a nu, kiuug fãa pʋgẽ; Sẽn tũ ne ɑ Hɩmna Bintu Gεsh hadiisã, Wẽnd yard be a yĩnga, t'a yeelame: " Wẽnd Tẽn-tʋʋma, ad mam yaa paga, sẽn yãt Hayd sẽn yaa kεgεnga, yaa bõe koεεg la f na n yeel-ma a pʋgẽ? A gɩdga maam tɩ m ka tõe n pʋʋse, m ka tõe n loe noore," tɩ Nabiyaama, Wẽnd pʋʋsg la A tɩlgr be a yĩnga, «yeele; m na n sɩfame n wilg foom, f sẽn na n tʋm ne lamdã, rɩkda lamdã n ning f taoorã wã, tɩ ad yẽnda loogda ne zɩɩmã», la pagã yeel yã: ad a yɩɩda rẽnda. Lɑ hadiis-kãng pʋgẽ Nabiyaam yeelɑme: «ad yãwã yaa tãoob sẽn yaa a sʋɩtãan tãabã pʋgẽ, sã n yaa woto bɩ f zĩnd Haydã rasem a yoobe, maa rasem a yopoe, Wẽnd minim pʋgẽ, rẽ poorẽ bɩ f so, halɩ tɩ fo sã n wa ne tɩ fo yɩlgame, bɩ f pʋʋs rasem pisi la a naase, maa rasem pisi la tãabo, sẽn kellã, la f loe f noore». Hadiisã. [ A Ahmad la a Abʋʋ Daawʋʋd la a Attirmiizi n togs-a, tɩ Attirmiizi yeel tɩ hadiisã manegame, la a leb ntogs tɩ limaam Ahmad manega hadiisã, la limaam Albʋhaari me leb n pẽg-a lame].
La Nabiyaamã, Wẽnd pʋʋsg la A tɩlgr be a yĩnga, a koεεgã sẽn yeel tɩ: «rasem a yoob bɩ rasem a yopoe wã», a ka bũmb sẽn yet tɩ b tũus n yãk ye, a yaa nigd pãnga, rẽnd ɑ getɑ rasem-kãensã sʋkã sẽn pẽe yẽ halhaalã, wɑ pãgb nins sẽn pẽ yẽnda b yɑhrẽ wã, lɑ b leb n pẽ yẽ b yʋʋmẽ la rogmẽ, n ges bãmb rasem-rãmbã yaa a wãn-wãnɑ, la a leb n ges yẽ zɩ-rãmbã bũmb ning sẽn pẽ ne Pekre n yɩɩdɑ, la sẽn wõnd rẽnda sẽn yaa yεl nins sẽn sõmb n ges n mamsã. tɩ sã n mikame tɩ sẽn pẽ ne yẽ n yɩɩdã yaa rasem a yoobe, a maand-a la rasem a yoobe, la sã n mikame tɩ yaa rasem a yopoe, a maand-a la rasem a yopoe.
Pag ning halhaal sẽn wõnd kaadg poakã:
Sabab ning tõe n paama paga, t'a zɩɩmã yit a taoorã, wala b sẽn na n maan oparasõ a rogsẽ wã, mɑɑ sẽn pɑ tɑ be. la yel-kãngɑ yaa kõbg a yiibu:
Rẽenem kõbgã: yaa b sẽn na n bãng tɩ yẽ ka tõe n yã Pekr operasõ wã maaneg poorẽ ye, wala b sẽn na n mik tɩ operasõ wã yãka rogsã zãnga, maa b sẽbga rogsã tɩ zɩɩm ka leb n tõe n yi beenẽ ye, rẽnd kaad poak Bʋʋd pɑ rog pʋg-kãngɑ ye, ad pʋg-kãngã Bʋʋdo yaa wala pag sẽn yãt rõodo maa bendo, maa sẽn yãtɑ maasre a sẽn wat n yɩlg a Pekrã n sε wã poorẽ, rẽnd a ka basd Pʋʋsgo, a ka basd no-loeere, b leb n ka gɩdgd-a tɩ b maan kẽed-n-taar ne-a ye, leb n ka tɩlae ne-a t'a so koom zɩ-kãngã yiibã yĩng ye, lɑ yaa tɩlae ne-a t'a sã n wa rat n pʋʋs bɑlɑ, bɩ a pek zɩɩma la a sẽbg a taoorã ne peende la sẽn wõnd rẽ, sẽn na yɩl tɩ zɩɩmã ra yit Pʋʋsgã sasa ye, rẽ poorẽ t'a yõk koom n pʋʋse, la a ka yõkd koomã sã n ka Pʋʋsgã wakat sẽn wat n kẽ zãnga, tɩ sã n mik tɩ Pʋʋsgã yaa sẽn tar wakato, wala wakat a nu wã, sã n ka rẽ yaa a sẽn wat n rɑt n na n pʋʋsã la a yõkd koomɑ, wala naafɩl-rãmb nins sẽn ka yãk wakatã.
Kõgb a yiib soaba: yaa a sẽn na n ka mi a sẽn maan operasõ wẽ poorẽ, Haydã na n na n wɑɑ me bɩ ɑ nɑ n tõdgɑ wɑngo? Wɑ ɑ sẽn pʋs n tõeeme n legb n wa wã, yẽ soaba yaa kaad poak Bʋʋdo, la a daliili yaa Nabiyaama, Wẽnd pʋʋsg la A tɩlgr be a yĩnga, sẽn yeel a Faɑtɩma Bintu Abɩɩ Hʋbays: «Ad rẽnda yaa bãaga, ka Hayd ye, la fo Pekrã sã n wɑ bɩ f bas Pʋʋsgã».
Rẽnd a koεεgã sẽn yeel tɩ :« Pekrã sã n togl n wa wã» wilgdame tɩ kaad poak Bʋʋdã yaa wala sẽn tara Hayd bala, tɩ Haydã watẽ la a loogdẽ, la sã n yaa ne ned ning sẽn pɑ tara Haydo, tɩ tõe n wa, yẽ soaba zɩɩmã yaa bãaga, a sẽn wɑ n yɑɑ ɑ soɑb fãa.
Kaad poak Bʋʋd-rãmba!
Tõnd da bãnga sẽn da loogã, wakat ning zɩɩmã sẽn yɩt Haydo la wakat ning a sẽn yɩt kaadgo, rẽnd a sẽn wat n yɩt Haydo yaa Pekr Bʋʋd n be ne-a, la a sẽn wat n yɩt kaadgo, yaa kaadgã Bʋʋd n na n be ne-a.
La d togsa zu-raad sẽn be Haydã Bʋʋd-rãmb pʋsẽ tɩ looge.
La sã n yaa Kaad poaka, yẽ yaa wala pag sẽn yɩlg n ka tar Hayd Bʋʋdo, rẽnd welgr ka be ne Kaad poaka la pagb nins sẽn ka tar Pekrã sʋk ye, sã n ka sẽn watã:
Rẽenem: yaa koomã yõgb sẽn yaa tɩlae Pʋʋsg fãa wakatã, ne Nabiyaamã koεεgã, Wẽnd pʋʋsg la A tɩlgr be a yĩnga, sẽn yeel a Faatɩma Bintu Abɩɩ Hʋbays: " rẽ poorẽ bɩ f yõk koom Pʋʋsg wakat fãa" A Albʋhaari n togs-a, baab ning sẽn gomd zɩɩmã pekr yellã. Woto rat n yeelame t'a ka yõkd koom n na n pʋʋs wɑkɑ-rãmb nins sẽn yãk toɑɑgã, rẽndame tɩ yaa wakatã sẽn kẽ poorẽ. la sã n mikame tɩ Pʋʋsgã ka tar wakato, a tõe n yõka koomã, a sẽn wat n rat n na n pʋʋsã.
Yiib soaba: yaa t'a sã n rat n yõk koom, a rengd n peka zɩɩmã vũuna la a ning lamd a taoorẽ n sẽbge, sẽn na yɩl t'a gãd zɩɩmã; ne Nabiyaamã koεεgã, Wẽnd pʋʋsg la A tɩlgr be a yĩnga, sẽn yeel a Hamna: «m na n sɩfame n wilg-f lamdã sẽn yɩlgd to-to, ti bɑlɑ a loogda ne zɩɩmã»., t'a yeele, a yɩɩda rẽnda, zɩɩmã yɩɩda lamdã gãdbo, t'a yeele: " bɩ f loe fuugu n sẽbge, t'a yeel t'a yɩɩda rẽ, tɩ Nabiyaamã yeel-a: «bɩ f sẽbg-a gilli». Hadiisã, la f sã n maan woto, bũmb ning sẽn yi rẽ poorẽ ka le namsd-ɑ ye; ne Nabiyaama, Wẽnd pʋʋsg la A tɩlgr sẽn yeel a Faatɩma Bintu Abɩɩ Hʋbays: «Zãag Pʋʋsgã f Pekrã rasem-rãmbẽ, rẽ poorẽ bɩ f so la yõk koom Pʋʋsg fãa gill pʋgẽ, rẽ poorẽ bɩ f pʋʋse, baa tɩ fo sã n yã zɩɩm tokr pĩirã zugu». [ A Ahamd la ɭbn Maaga n reeg-a n togse].
Tãab soaba: yaa kẽed-n-taare, rẽnd bãngdbã yõsa taaba, tɩ rẽ yĩnga sakdame, tɩ sã n mikame tɩ sɩdã pɑ yεεsɩd t'ɑ na n yoome, t'a sã n ka kẽ ne-a, la gomd sẽn zemse, yaa tɩ sakdame sẽn wa n yaa yalε ning fãa, zem t'a yεεsdame, maa t'a ka yεεsd yoobo, bala pagb wʋsgo, sẽn na ta piiga bɩ sẽn yɩɩd woto, n rag yãt kaadgã zɩɩm, Nabiyaamã wakatã, Wẽnd pʋʋsg la A tɩlgr be a yĩnga, la Wẽnd ka gɩdge, A Tẽn-tʋʋmã me ka gɩdge, tɩ b ra maan kẽed-n-taar ne-b ye, Pʋs n bee Wẽnd koεεg pʋgẽ, A sẽn yeele, A Naam zẽkame {Bɩ y lak-y n bas pagbã b Pekrã zĩigẽ} [Albaƙara: 222] yaa daliil sẽn wilgdi tɩ ka tɩlae tɩ b bas-ba, sẽn ka Haydã wakat ye, sẽn leb n paasdẽ yaa tɩ Pʋʋsgã sakda ne pag sẽn tar kaadgo, rẽnd kẽed-n-taarã n yɩɩde, la rɩk kaad poak kẽed-n-tɑɑr n mak ne pag sẽn tar Hayd kẽed-n-taarã, a ka bũmb sẽn maneg ye, bala b yiibã Bʋʋdã ka yembr ye, halɩ n tʋg tãag ne neb nins sẽn yeel tɩ kaad poak kẽed-n-taar yaa haraamã, b ka yeel tɩ b yiibã yell yaa yembr ye, rẽnd b yiibã mak ne tɑɑb ka manegde, tɩ sã n mikame tɩ welgr n be b yiibã ne taab sʋka.
Buk a yoobe: Rogmã zɩɩm yell goɑmɑ la a Bʋʋdo.
Rogmã zɩɩmã: yẽ yaa zɩɩm tɩ rogsã yiisd-a, tɩ yaa rogmã sababo, maa t'a lagem rogmã n yi, maa tɩ rogmã poor t'a yi, maa taoor tɩ rogmã na n pɑ yɩ ne rasem a yiibu, maa rasem a tãabo, n tũnug ne rogmã pʋ-zabrã.
La Seik Al-ɩslam ɭbn Taymiyya yeelame: «bũmb ning pag sẽn yãte a sẽn wat n sɩng rogmã kũnkũmã, a yaa rogm zɩɩm». La ad a ka za ne rasem a yiibu maa rasem a tãab ye, la sẽn rat n yeel tɩ pʋ-zabrã, yaa pʋ-zabr ning rogmã sẽn pʋgdã, la sã n ka pʋ-zab-kãnga, rẽnd yẽ ka rogm zɩɩm ye, la bãngdbã yõsa taaba, rẽ yĩnga rogmã zɩɩmã a tara toaaga, a paoodlem maa a waooglem wεεgẽ? Seik taƙɩyɩ Addiin yeelame, a gaf ning sẽn poond tɩ: (yʋɩ nins sãri wã sẽn rɩk Bʋʋd-rãmb n yɑglg ne-bã) pʋgẽ ( seb neng:37): tɩ«ad rogmã zɩɩm a ka tar toaaga, zem tɩ yaa waooglem maa paoodlem pʋgẽ ye, la ned sã n na n mak tɩ pag n yã zɩɩmã, tɩ yɩɩd rasem pis-naase, maa rasem pis-yoobe, maa pis-yopoe, n wa wãage, rẽnd yẽnda yaa rogm zɩɩm, la zɩɩmã sã n kell n tõk bala rẽ poorẽ, yẽ yaa zɩ-sãamdga, rẽnd wakat-kãngã, yẽnda toaaga yaa rasem pis-naase, bala yẽnda la pagbã wʋsgã fãa rogmã zɩɩm tεka, tɩ vũun-rãmb wa a zugu n wiligdẽ tɩ yaa woto».
La mam yeelame: sã n yaa woto, rẽnd a zɩɩmã sã n paas rasem pis-naasã zugu, la mikame tɩ yẽ rag n tara rasem-rãmb yẽ sẽn minim tɩ zɩɩmã wãagdẽ, maa mikame tɩ tagmas-rãmb n yi n wilgd tɩ zɩɩmã wãagr kolgame, a zĩndidame tɩ zɩɩmã wa wãage, sã n ka rẽ, a kolledame tɩ rasem pis-naasã pidi, bala rasem pis-naasã la a wʋsgɑ fãa gill tεka, sã n ka mikame t'a tʋg n teega ne yẽ Haydã rasem wakato, rẽnd woto a kelled n zĩndame halɩ tɩ Haydã rasem-rãmbã sε, t'a sã n wãage rẽ poorẽ masa, a sõmb n rɩkame n tik tɩ yaa yẽ rasem-rãmb la woto, t'a tik rẽ n tʋmd sẽn wate, la a sã n kell n tong bal n watẽ yẽnda yaa kaad poaka, a Bʋʋdã lebgdame n kẽng kaag poaka bʋʋdo, wala d sẽn gom tɩ loogã. La a sã n yɩlge, zɩɩmã sẽn yɩlg n bas-a yĩnga, rẽnd yẽ yaa yɩlgemde, baa tɩ rasem pis-naasã ka ta, a soodame, n pʋʋse, la a loe noore, a sɩd me tõeeme n lagm-a, sã n ka mikame tɩ wãagrã yaa sẽn paood n ka ta raare, wakat-kãngɑ yẽ ka tar Bʋʋd ye, Limaam ɭbn Ƙʋddaama yeela a gafã b sẽn boond tɩ Mugnii wã pʋgẽ.
La rogmã zɩɩm ka tabende, rẽndame t'a roga bũmb ninga sẽn vẽneg tɩ yaa ninsaal naande, rẽnd a sã n fabe, tɩ ka vẽneg tɩ wõnd ninsaal naanego, wakat-kãngɑ zɩɩmã sẽn yitã ka rogem zɩɩm ye, yẽ yaa bãag zɩɩm, rẽnd wakat-kãngɑ a Bʋʋdã yɩta wala kaad poak Bʋʋdo, la wakat sẽn tʋg n paood n yɩɩda tɩ ninsaal naanegã tõe n vẽneg a pʋgẽ, yaa rasem pis-nii sẽn na n sɩng pʋgã rɩkr sɩngrẽ, la a sẽn n wɑoog n yɩɩd yaa rasem pis-wae wã poorẽ lɑ ɑ vẽnegdɑ.
A Magd ɭbn taymiyya yeelame: rẽnd wakat ning pag sẽn wat n yãnd zɩɩm raar a yembre, tɩ yaa pʋ-zabr n reng a taoore, a ka wẽnemd n ges zɩ-kãng ye, la sã n yaa rogmã poorẽ, a yõkda a menga n yi Pʋʋsg la no-loeere, rẽ poorẽ yellã sã n wa vẽneg rogmã poorẽ, tɩ ka wala yẽ sẽn tẽedã, a lebgdame n maan sẽn sõmb n maanɑ, la yellã sã n ka vẽnege, a kelled n tongame bala, ne yẽ sẽn ne bũmb ningã Bʋʋdo, rẽnd lebg n maan ka be wakat-kãng ye. A Hɩgεeɯɩ n togs-ɑ ɭknɑɑ'ɑ welsg pʋgẽ.
Rogmã zɩɩm Bʋʋdo:
Rogmã zɩɩm Bʋʋd yɑɑ wala Pekrã zɩɩm bala, fãa yaa a yembre, sã n ka yεl nins sẽn watã la b welgd taaba:
Rẽenem: yaa pagã Idda (zĩnd-n-kollã) rẽnd b geend-a-lɑ ne Haydã, tɩ fur sã n kao, pɑ geend ne rogem zɩɩm ye; bɑlɑ sã n mikame tɩ furã kaoob yɩɩme taoor tɩ pʋgã na n ka roge, Idda wã wãagda ne pagã rogem, ka rogmã zɩɩm la a wãagd ne ye, lɑ sã n mikame tɩ furã kaoob yaa rogmã poorẽ, pagã kolledame tɩ Haydã lebg n sɩnge, t'a sɩng geelg wala sẽn da togs tɩ loogã.
Yiib soaba: yaa ɭɩlaa'ʋ (ned sẽn na n wẽen t'a ka na n kẽ ne a paga), b geenda a pʋgẽ ne Haydã zɩɩm, b ka geend a pʋgẽ ne rogem zɩɩm ye.
Lɑ ɭɩlaa'ã: yaa ned sẽn na n wẽen t'a ka na n kẽ ne a pag lae, maa wakat woglem sẽn yɩɩd kiuug a naase, rẽnd a sã n wẽend woto, tɩ pagã bao-a t'a maan lagem-n-taar ne-a, b yãkda wakat n kõ a sɩdã, kiuug a naase, sẽn sɩng a wẽenegã raare, rẽnd wakat-kãngɑ sã n pid kiuug a naase, b modgda sɩdã t'a maan kẽed-n-taare, maa a welgre, rẽ yaa pagã n baood rẽnda, rẽnd rasem-kãensã pʋgẽ rogem zɩɩm sã n paam pagã, b ka rɩkd rasem-kãens n sõd n lɑgem sɩdɑ rɑsem-rãmbẽ wã ye, la b geenda kiuug a naasã n rogleg rogmã zɩɩm, sẽn zemsd ne rogmã zɩɩm sẽn rɩ rasem-rãmb ninsã, la yẽ yaa sẽn yõsg ne Haydã, bala a rasem-rãmbã kelled n sõdame n rogl raoã tɩ kẽ kiuug a naasã pʋgẽ.
Tãab soaba: kasengã b bãngd-a lame ne Haydo la b ka tõe n bãng-a ne rogmã zɩɩm ye, bala pag ka tõe n roge, rẽndame t'a tara mani, rẽnd wakat-kãnga mikdame tɩ kasengã paoongã yaa ne mani wã sẽn dɑ reng n yi tɩ pʋgã yɩ wã.
Naas soaba: yaa tɩ Haydã zɩɩm sã n wãage, n legb n wa pagã nengẽ, t'a ket n be a rasem minimisdã pʋgẽ, yẽ ket n yaa Haydo, wala a rasem minimisdã sẽn na n yaa rasem a nii, t'a yã Pekrã rasem a naase, rẽ poorẽ tɩ lebg n wãag rasem a yiibu, rẽ poorẽ t'a lebg n wa rasem a yopoe wã raare la rasem a nii wã raare, rẽnd zɩɩm ning sẽn lebg n wa wã yaa Haydo, vẽenega, tɩ yaa Hayd rãmb Bʋʋd n zɑo yẽnda, la sã n yaa rogmã zɩɩmã, yẽ sã n wãage, taoor tɩ rasem pis-naas na n ka ta, rẽ poorẽ t'a leb n wa rasem pis-naasã pʋgẽ, rẽnd yẽ tara sika, tɩ yaa tɩlae ne pagã t'a pʋʋse la a maan no-loeer sẽn yaa waagibã, sẽn yãk wakatã, a wakatẽ wã, la b gɩdgd-a lame ne bũmb ning b sẽn gɩdgd Hayd soaba, sã n ka waagib-rãmbã, yẽ ket n zao a zugu, la a rond-b lame a sẽn wat n yɩlge bũmb ning yẽ sẽn maan zɩɩmã wakatẽ, yεl nins sẽn yaa tɩlae n rog ne Hayd soab t'a rolã, woto la gomd sẽn sẽeg n yɩɩdɑ, limaam Hambal Sorã bãngdbẽ.
La gomd sẽn maneg n yɩɩda yaa tɩ zɩɩmã sã n lebg n wa, wakat pʋgẽ, sẽn tõe n yɩ rogem zɩɩm, rẽnd a yaa rogem zɩɩm, la sã n ka tõe, rẽnd yaa Haydo, sã n ka wa n kell n duumda a zugu, wakat-kãngã a yɩta kaadgo.
La woto pẽe gomd ningã a ɭbn Ƙʋdaama sẽn togs a Mugnii wã pʋgẽ, sẽn yi Limaam Maalik nengẽ, Wẽnd na yols-a, ne a sẽn yeele: a Maalik yeelame: «a sã n yã zɩɩmã rasem a yiibu maa rasem a tãabo- rat n yeel t'a sẽn wãag poorẽ- rẽnd yẽ yaa ragem zɩɩm, la a sã n yɩɩda woto, rẽnd yẽ yaa Haydo». La gomd-kãngã zemsda ne Seik Al-islam ɭbn Taymiyya sẽn tũus koεεg ningã, Wẽnd na yols-a.
La ka be zɩ-rãmbã pʋgẽ, b sẽn maan sik a hakɩɩka pʋgẽ ye, la sikã yaa bũmb sẽn wat n kẽ, tɩ nebã yõsg taab a pʋgẽ, n zems ne bãmb me bãngrã la b fasengã tεka, la Alkʋrãanã la Sunnah, be b yiibã pʋgẽ, bũmbã fãa vẽnegr bee b yiibã pʋgẽ, la Wẽnde -A Naam yɩlgyã- a ka maan tɩ yaa tɩlae n rog ne ned baa a yembre, t'a maan no-loeer noor ɑ yiib ye, maa a gilg Mak Roogã noor a yiib ye, sã n ka mikame tɩ rẽenem soɑbã ɑ maaname tɩ yõsgr kẽ a pʋgẽ, tɩ ka tar sẽn tõe n lebg n manege, rẽndame tɩ b role, la sã n mikame tɩ yamb tʋma tʋʋmde, a sẽn tõe, sẽn yaa Wẽnd sẽn rogl-a wã, ne ɑ tõog tεka, wakat-kãngã yellã rokd n bas-a lame. Wala Wẽnd sẽn yeele, A Naam zẽkame : {Ad Wẽnd ka rogend yõore, rẽnda a sẽn tõe} [Al-baƙara: 286], A leb n yeelame, A Naam zẽkame: {Zoe-y Wẽnd y pãng tõog tεka} [Attagaabʋne: 16].
Welgr a nu soaba: sẽn be Haydã la rogmã zɩɩm sʋka: yaa tɩ Haydẽ wã, pagã sã n yɩlge, taoor tɩ yẽ sẽn minim n yãt rasem-rãmb ninsã na n ka ta, sakda ne a sɩdã t'a kẽ ne-a, kisgr ka be ne-a ye, la sã n yaa rogmã zɩɩmẽ, a sã n yɩlg taoor tɩ rasem pis-naasã na n ka ta, kisga ne a sɩdã t'a maan kẽed-n-taar ne-a, koεεg sẽn vẽneg wʋsg pʋgẽ, la gomd sẽn manege, yaa tɩ b ka kisg t'a maan kẽed-n-taar ne-a ye, yẽ me la bãngdbã wʋsg yeele, bala sã n yeel tɩ kisgame, a yaa sãri Bʋʋdo, tɩ tʋlsem be beenẽ, tɩ rẽnd a paam daliil sãri wã pʋgẽ, la daliil ka be masaal-kãngã pʋgẽ, sã n ka limaam Ahmad sẽn togse, sẽn yi a Ʋsmaan ɭbn Abɩɩ Aas nengẽ, t'a pagã waa ɑ nengẽ, taoor tɩ rasem pis-naasã na n ka ta, t'a yeel pagã: " ra pẽneg maam ye".
la gomd-kãngã ka wilgd tɩ kisgr n be beenẽ ye, tõeeme t'a rag n rat n maaname n gũusi, ne a sẽn yεεsde, t'a ka tar bãng-n-wãaka ne zɩɩmã wãagame ye, maa a yεεsd tɩ zɩɩmã tõeeme n lebg n yi kẽed-n-taarã sabab yĩnga, wala sẽn tõe n yɩ sabab-rãmb a taab sẽn ka woto, la Wẽnd n yɩɩd ne minim.
Buk a yopoe: Bũmb ning sẽn gɩdgd haydo, maa a boond haydã, tɩ-bi-kãensã rɩkr bʋʋdo, la yεl nins sẽn gɩdgd pʋga maa a sãɑmd pʋga.
Pag sẽn na n maan bũmb ning sẽn gɩdgd ɑ Haydã sakdame lɑ yɑɑ ne sart a yiibu:
Rẽenemã: yaa b sẽn na n ka yεεsd tɩ bũmb n na n wa nams-a, la b sã n yεεs tɩ nang n na n paam-a ka sakd ye; Ne Wẽnd sẽn yeelã, A Naam zẽkame: { Lɑ y rɑ kẽes y mense hɑlkr pʋgẽ ye} [Al-baƙara: 195], {La y ra kʋ y mens ye, ad Wẽnd yaa Yolsd ne yãmba} [ An-nisaa'ʋ: 29].
Yiib soaba: yaa tɩ tũ ne sɩdã yarda, tɩ sã n mikame t'a tara yaglg ne yẽnda, a bilgri, yaa sẽn na n mik tɩ pagã, a bee Idda (kolleg) pʋgẽ, la yaa sẽn tũ ne raoã, tɩ yaa tɩlae ne raoã t'a ges a pɑgã rɩtlã yelle, tɩ pagã yaool n maan bũmb ning sẽn gɩdgd Haydã yãabo, sẽn na yɩl t'a zĩndigã woglge, tɩ raoã rɩlgrã me paasdẽ, rẽnd wakat-kãngɑ, ka sakd ne pagã t'a maan bũmb ning sẽn na n gɩdg a Pekrã, rẽnda ne sɩdã yardo, woto bala, yaa sẽn na n tablg tɩ b bãng tɩ Haydã gɩdgrã yɩta sabab n gɩdg pʋga, rẽnd yaa tɩlae tɩ sɩdã yare. Lɑ baa wɑkɑt ning sẽn wat n tablg tɩ sakdame tɩ b maan-ɑ wã, d bãng tɩ sõma sẽn yɩɩd yaa d ra maan-ɑ, sã n ka mikame tɩ tʋls kεgεng n be beenẽ, bala kell n bas bũmb t'a be ɑ yεlẽ wã, yẽnd n pẽ n yɩɩd ne laafɩ la tɩlgre.
La sã n yaa maan bũmb sẽn na n bool Haydã, yẽ me sakdame ne sart a yiib yεsa:
Rẽenem: yaa a ra maan tɩ yaa wala sɩlem, tɩ sãri wã yεl sẽn yaa tɩlɑe n rog yẽ zugã lʋɩ n bas-a ye, wala a sẽn na n maan-a Ramdaan sẽn wat n kolge, sẽn na yɩlẽ t'a wa, t'a paam n kao, maa a maan-a lame sẽn na yɩlẽ tɩ Pʋʋsgã lʋɩ n bas-a, la sẽn wõnd rẽnda.
Yiib soaba: yaa tũ ne sɩdã yardo, bala Haydã waoongã, a gɩdgdame t'a ka tõe n wʋms noog sõma ne-a ye, rẽnd ka sõmb ne pag t'a wa tʋg n maan bũmb ning sẽn na n gɩdg raoã hakε, rẽndame tɩ tũ ne a yardo, la sã n mikame tɩ yaa paga b sẽn kao ɑ furi, a sã n maan bũmb sẽn kɩt tɩ Haydã wa, a yãgdame n na n lub raoã hakε, t'ɑ rɑ tõog n lebs yẽndɑ a Iddã wã pʋgẽ ye, tɩ sã n mikame tɩ yaa Iddɑ (kolleg) ningɑ rɑoã sẽn tɑr sor n tõe n lebs-ɑ.
La sã n yaa maan bũmb ning sẽn gɩdgd pʋgã, yẽ me yaa kõbg a yiibu:
Rẽenm: yaa a sẽn na n gɩdg pʋgã tɩ kell n yɑɑ wɑkɑt fãɑ, yẽnda ka sakd ye, bala yel-kãng gɩdgda pʋgã, tɩ nebã sõor boogdẽ, yel-kãng me yõsga ne sãri wã sẽn rat bũmb ningã, sãri wã ratame tɩ lɩslaambã wʋsge; sẽn leb n paasdẽ pagã ka tar bas-m-yam tɩ yẽ koamb nins sẽn be wã tõeeme n ki, tɩ yẽ lebg n yaa wɑ pʋ-kõore, n ka tar koamb ye.
Yiib soaba: Yaa sẽn na n gɩdg pʋgã rɩkre, wakat sẽn yãk toaaga, wala sẽn na n mik tɩ pagã rɩkda pʋg wʋsgo, tɩ pʋgã namsd-a, t'a maan nonglem n na n maneg a pʋgã rɩkre, tɩ wala yʋʋm a yiib-yiibu, maa sẽn wõnd rẽnda, rẽnd woto yaa bũmb sẽn sakde, la yaa sart tɩ sɩdã kõ-a sore, la yaa sẽn na n leb n mik tɩ yel-kãngã ka nɑ n yɩ nang pagã zug ye, la rẽ daliil, yaa tɩ sahaabsã rag n yɩɩme, n da bidigdẽ n rʋʋgd b mani wã yɩnga, n basd b pagbã, Nabiyaamã wakato -Wẽnd pʋʋsg la A tɩlgr be a yĩnga- tɩ yaa sẽn na yɩlẽ, tɩ b pagbã ra rɩk pʋs ye, la sãri wã ka gɩdg-b yel-kãng ye. Lɑ bidigrã: yɑɑ ned sẽn nɑ n kẽ ne ɑ pɑgɑ n foog-ɑ koomã yiib wɑkɑto, n kiig vɩʋʋgẽ.
La sã n yaa sẽn na n maan bũmb ning sẽn na n yiis pʋgã, a yaa kõbg a yiibu:
Rẽenem: yɑɑ t'a yiisgã raabã yaa sẽn na n sãam pʋgã, rẽnd wãnde, sã n mikame tɩ yaa yõorã fʋʋsgã sẽn ning poorẽ, a yaa haraam tɩ sik ka be ye, bala yaa Wẽnd sẽn gɩdg yõor ning tɩ b ra kʋ wã, kʋʋb lɑ woto, tɩ ka tũ ne hakε ye, la yõor ning Wẽnd sẽn gɩdg tɩ b ra kʋ wã, ɑ kʋʋbã yaa bũmb sẽn yaa haraam, Alkʋrãanã la Nabiyaamã sunnẽ, la lɩslaambã no-sɩɩre, La sã n mikame tɩ pʋgã yiisgu, yaa taoor tɩ vʋʋsgã na n ka be, bãngdbã yõsa taab a segbã pʋgẽ, rẽnd be b pʋgẽ sẽn kõ sor ne-a, la be b pʋgẽ sẽn gɩdg-a, la be b pʋgẽ sẽn yeel tɩ sakdame t'a sã n na n ka zɩ-pelle, rat n yeel t'a na n ka yõsg rasem pis-naas ye, be b pʋgẽ sẽn yeel tɩ sakdame tɩ Adam biig naanegã yalε sã n na n ka vẽneg a pʋgẽ.
La sẽn na gũbg n da wa tudgi, yaa b gɩdg a sãangã, sã n ka mikame tɩ tʋlsem n be beenẽ, wala sẽn na n mik tɩ ma wã yaa bãada, n ka tõe n zã pʋgã, la sẽn wõnd rẽnda, wakat-kãnga, sakdame tɩ b yiis-a, sã n ka mikame t'a woglame n ta wakat t'a legb ninsaalɑ, wɑkɑt-kãngɑ gɩdgɑme, la Wẽnd n yɩɩd minim.
Yiib soaba: yaa pʋgã lubrã ra yɩ a sãangã raab ye, wala a sẽn na n mamsd n na n lub pʋgã, pʋgɑ wakat sẽn wat n tɑ n sε poorẽ, tɩ rogmã pẽnege, rẽnd yãwã sakdame, la yaa sart tɩ namsg ra wa zĩnd ne ma wã ye, la ra zĩnd ne biigã me ye, la yellã me ra yɩ operasõ me ye, la a sã n tar tʋlsem ne operasõ, wakat-kãngɑ, a tara halhaal-rãmb a naase:
Rẽenem: yaa ma wã sẽn nɑ n vʋɩ, tɩ pʋgã me vʋɩ, wakat-kãnga, pʋgã wedgr ka sakde, rẽndame tɩ sã n yɑɑ tɩlɑe, wala rogmã sẽn na n yaa toogo, tɩ b rat tɩ b maan operasõ, la sẽn yeel tɩ woto wã, yaa tɩ yĩngã, a yaa bobelle yamb nengẽ, b ka tõe n maan b sẽn rata a pʋgẽ, ne bũmb ning b sẽn yεεsd t'a tõe sãam-a lame rẽndame tɩ yaa manegr raab sẽn yaa bedre n be beene, sẽn paasde, a tõeeme n tẽed tɩ yell ka be operasõ n wã, tɩ yell yaool n wa zĩnd beenẽ.
Yiib soaba: yaa ma wã sẽn na n maan kaalem, tɩ pʋgã me maan kaalem, wakat-kãngã, ka sɑkd tɩ b maan operasõ sẽn na yiis biigɑ ye, bala yõod ka be beene ye.
Tãab soaba: yaa ma wã sẽn na n yaa vɩta, tɩ biigã yaool n ki, wakat-kãnga, tõe n maana operasõ n yiis biigã, sã n ka b wa n mikame tɩ nang n na n paam ma wã. Bala vẽenem pʋgẽ -la Wẽnd n yɩɩd minim- yaa tɩ pʋgã sã n ki, a pɑ yit tɩ sã n pɑ ne operasõ ye, rẽnd bas-a t'a ket n be pʋgẽ wã, gɩdgd-a lame t'a ka tõe n rɩk pʋg sẽn wat ye, a leb n yɩta toog ne-a, lɑ ɑ kell n tõe me n pa n yaa pʋg-kõore (pɑg-sẽn-pɑ-tɑr-sɩdɑ) tɩ sã n mikame t'a rag n bee Idda(zĩnd n koll) pʋgẽ, sẽn tũ ne sɩd kʋdr soolem.
Naas soaba: yaa ma wã sẽn na n maan kaalem tɩ pʋgã yɑool n vʋɩ, rẽnd sã n mikame tɩ b tẽedame tɩ (pʋgã) ka na n vɩɩmde, operasõ wã maaneg ka sεgd ye.
La b sã n tẽedame t'a na n vɩɩmame, sã n mikame t'a sãnda yiime, b pãrgda a ma wã pʋga, n yiis sẽn kellã, la sã n mikame t'a bũmb baa a yembr ka yi, bãngdbã sãnda yeelame -Wẽnd na yols-ba-: ma wã pʋg ka wedgd n yiis biigã ye, bala yẽnda yaa kũum yaalgo, la koεεg sẽn zems n yɩɩda, yaa tɩ b pãrgda a pʋga, tɩ sã n mikame tɩ biigã ka tõe n yi tɩ ka tũ ne rẽndã ye, la gom-kãngã̌ lɑ ɑ ɭbn Hʋbayra tũus n yãk , a yeela a gafã b sẽn boond tɩ Insaafã pʋgẽ: tɩ gom-kãngã n somb ne reegre.
Rẽ lɑ m yeelyã: sẽn tʋg n yɩɩd yaa tõnd sẽn vʋɩ wakat ning pʋgẽ wã, bala operasõ maanego, a ka kũum yaalg ye, bala b wedgda pʋgã n lebg n sẽ, sẽn paasde, vɩtã sẽn be pʋgẽ wã, yẽnda lohormã zɩslem yɩɩda kũumã lohorem, n leb n paase, fãag yõor n yiis halkr pʋgẽ, a yaa bũmb sẽn yaa tɩlɑe, rẽnd pʋgã me a yaa ninsaala sãri sẽn gũ-a tɩ b rɑ halk-ɑ ye, rẽnd yaa tɩlae tɩ b fãag-a. La Wẽnd n yɩɩd minim.
Nekre: Alhaal-rãmb nins sẽn sakd tɩ b yiis pʋgã, sẽn togs tɩ loogã, yaa tɩlae tɩ pʋgã soaba kõ sore, wala sɩdã.
La sẽn tek zĩ-kãngã tõnd tɑɑ tεkɑ, zĩig ning tõnd sẽn da rat n gʋls gaf-kãngã pʋgẽ wã, sẽn kẽed ne gom-zu-ra-kãngã sẽn pɑkã, la tõd koeega a pʋgẽ, masaal-rãmbã yẽg bala, la b kʋmbgã, sã n ka rẽ, a wilã la a bεgsã, la yεl nins sẽn paam pagbã yel-kãngã pʋgẽ wã, a yaa mõgr sẽn ka tar kɩrengɑ. La pʋ-tẽer soab tõoeme, n lebs wilã fãa yẽgẽ wã, la a lebs welsgã n kẽng yel-gilẽ wã, la a rɩk yεlã n mak taaba n bãng n tʋme.
La mufty (ned ning sẽn leogsda diinã masaalã wã) bange, tɩ ad yẽ m be sʋkɑ Wẽnd ne A bõn-naandsã sʋka, n na n taas bũmb ning Wẽnd Tẽn-tʋʋmbã sẽn wa ne wã, la a vẽneg n wĩnig bõn-naandsã, la a bãng tɩ yẽnda, b na n sok-a lame bũmb ning sẽn be Gafẽ wã la Sunnah pʋgẽ, bala yaa bãmb b yiibã la yẽg nins sẽn rog ne yambã, t'a fahem b yiibã la a tʋm ne b yiibã. La bũmb fãa sẽn yõsg Gafã la Sũnnah, b sõmb n lebsa gomd-kãngã a yεtẽ wã, ka sakd tʋ b tʋm ne-a, baa tɩ sã n mikame t'a yεtã tõe n yaa ned sẽn tar padanga, n yaa bãngdɑ n t'ɑ nidg pãng zĩigẽ dĩinã pʋgẽ, a paamda a keoore a nidg pãngã zugu, la bãngd a to zẽng sẽn ka yẽnda, sẽn mi t'a tudgame wã, ka sõmb ne-a t'a reeg gom-kãngɑ ye.
Leb n yaa tɩlae ne Dĩinɑ lekdɑ (Mufty) wã, t'a pelg a pʋg ne Wẽnd A Yembre, la a kos sõngr ne Wẽnde zu-loεεg pʋgẽ fãɑ sẽn pɑɑmd yẽndɑ, la a kos Wẽnde, t'A tablg-a la A maan-a segl sõng t'a lek tɩ zemse.
La yaa tɩlae n zao-a, tɩ yell ning sẽn pak yẽ wã, yɩ sẽn wa Gafã la Sunnah pʋgẽ wã, rẽnd a getame la a pẽes yel-kãnsɑ b pʋgẽ, mɑa bũmb ning b sẽn tõe n sõng b meng ne-ɑ, sẽn yaa bãngdbã goama, m paam n fahem Alkʋrãanã la Sunnah.
La sõor waoog masaal sẽn tõe n wa, tɩ ninsaal bao-a, yẽ me sẽn tõe tεka, sẽn yaa bãngdbã goam pʋsẽ, ne rẽ fãa, a ka yãt bũmb ning sẽn gãnegd a yamɑ a Bʋʋdɑ pʋgẽ ye, a tõeeme n pʋs n ka yã b sẽn gom a goam meng lae, t'ɑ sã n lebg n tʋg Alkʋrãanã la Sunnah pʋgẽ, la a Bʋʋdã sẽn vẽnegd ne-a, pẽem-pẽem tɩ yaa vẽenega, la yẽnda yaa sẽn zems ne a pʋ-peelma tεka, la a bãngrã lɑ fahengã.
La yaa tɩlae ne Leokdã t'a maag a menga ne Bʋʋdã, gẽdg sẽn wat n be beenẽ, la a ra yãg ye, rẽnd sõor waoog Bʋʋdo, ned sẽn yãg a pʋgẽ, rẽ poorẽ tɩ lebg n wa vẽneg ne yẽnda gesg pẽem-pẽem yambẽ bala t'a tudga a pʋgẽ, t'a maan nimis ne rẽnda, la wakat ninga a ka tõe n lebg n paam n maneg bũmb ning yẽ sẽn da leok tɩ loogã ye.
La Dĩinɑ yεl leokdã, nebã sã n bãng tɩ maag-m-meng la bao-n-bãng n be ɑ nengẽ, b tallda bas-m-yam ne a gomdã, n rɩk a gomdã n ning sʋka, la b sã n yã-a t'a yaa yãg-yãg soaba, yãg-yãg soab me, a tudgr yaa wʋsgo, wakat-kãngɑ bas-m-yam ka na n zĩnd b nengẽ ne a sẽn leokd bũmb ningã ye, tɩ yẽnda yɩ, ne a yãgbã la a tudgrã sababo, t'a yɑɑ sẽn monga a menga, la a mong a taaba ne bũmb ning sẽn be yẽ negẽ wã, sẽn yaa bãngrã la sɩdã.
D kota Wẽnde -A Naam zẽkyã-, t'A kãndag-do la d ma-biis sẽn yaa lɩslaambã, n tʋg A sorã sẽn yaa tɩrgã, la A sõng-do ne A sõngrã, la A gũ-do n yi salgre ne A gũudmã, ɑd A yaa Kõtɑ n yaa kõ-bedr Soaba; la Wẽnd na pʋʋse la A tɩlg d Nabiyaamã, A Mohammad, la a zakɑ rãmbɑ, la a sahaabsã b gilli. La pẽgr be ne Wẽnde, Naab ning tʋʋm sõbsã la yel-sõme wã sẽn pit ne A mɑɑn-neerã.
Gafã pida woto, sẽn tũ ne ned ning sẽn tar tʋlsem ne a Saobã yolsgã kaal moogo
A Mohammad Saalɩh Al-ʋsaymiina
Arzũm raar sõor wakato
Saabãanɑ rasem 14, yʋʋm 1392 Higra wã
*
Related books
All books
Sebr sẽn yaa koεεga, n na n kõ sẽn ka saka Wẽnd belemã.61 languagesSebr sẽn yaa koεεga, n na n kõ sẽn ka saka Wẽnd belemã.
Wãnde yɑɑ Sebr sẽn yaa koεεga, n na n kõ sẽn ka saka Wẽnd belemã, a gomda ne yamã n wilgdẽ tɩ ween-n-vɩʋʋgã la a na-kẽndrã, ka sakd t'a wa yɩ bũmb sẽn ling n yɩ ye, a leb n wilgdame tɩ Naand sẽn yaa minim soab n be beenẽ, Rẽ yĩnga sakda yam pʋgẽ, tɩ wãnde fãa gill waa zaalemẽ? Sã n yaa woto bɩ f pak f sũurã, n tagse, la f geele, la f bao sɩdã, tɩ f tõe pɑɑmɑ vẽenem ɑ pʋgẽ tɩ peeg-fo.
Toagsg sẽn kʋʋg koεεga sẽn wilgd Lɩslaoongã wεεngẽ, wala a sẽn wa Alkʋrãan wagellã la Nabiyaamã sũnnɑh pʋga61 languagesToagsg sẽn kʋʋg koεεga sẽn wilgd Lɩslaoongã wεεngẽ, wala a sẽn wa Alkʋrãan wagellã la Nabiyaamã sũnnɑh pʋga
Ne Wẽnd Yʋʋrã Albarka, sẽn yɑɑ Dũni yols zãng naabã, n leb yɑɑ Sɩd-kõatbã welg n yols naabã Lɩslaoongã. (Wãnde yɑɑ yiisgu, (Kopɩ) b sẽn n yãk daliil-rãmbã n bɑse) [1] [1] seb-kãngã tara yiisgɑ (kopɩ) a to sẽn tigim daliil-rãmbã sẽn yi Alkʋrãan wagellã la Sunnɑh, masaal fãa sẽn be a pʋgẽ ne ɑ dɑliil. Lɑ sẽn na yɩl n pɑɑm-ɑ n gese tũudɑ so-kãngã .https://islamhouse.com/ar/books/2830071 Yaa gaf sẽn be sʋka, a gũbgɑ wĩnig-rãmbɑ sẽn kʋʋg kεoogɑ n wĩngd Lɩslɑoongã sẽn yɑɑ ɑ soɑba, n vẽnegd a yẽg nins sẽn tʋg n pak n yɩɩda, la a sɑglsã, lɑ ɑ sõmblemã, n yõnged n yit a tigsg nins sẽn yaa yẽgã, yẽndɑ…
Lɩslaangã lɑ Wẽnd Tẽn-tʋʋmbã dĩini85 languagesLɩslaangã lɑ Wẽnd Tẽn-tʋʋmbã dĩini
Lɩslaangã yaa sak-n-tũ Wẽnde, sẽn yaa bõn-naandsã Naandã la b Rabsdã, la sak-n-tũ-A ne nonglem la waoogre, la lɩslaangã yẽgrã yaa kõ-sɩd ne Wẽnde, la kõ-sɩd tɩ Yẽnda la Naandã la zẽng sẽn ka Yẽ fãa yaa bõn-naandga, la Yẽnda n sõmb ne tũudmã, Yẽ A Yermbre, lagem-n-taag ka be ne-A, sẽn na n tũ a soab sɩd-sɩd ka be tɩ sã n ka Yẽ ye, A tara yʋy sẽn manege la sɩf-rãmb sẽn zẽke, A tara pidb zãnga, tɩ boogr ka be ye, A ka roge, b Ka rog-A, A ka tar lall-n-taaga, A ka tar mak-n-taaga, A ka tar bilg-n-taaga, A ka sigd yĩngã, A ka lebd yĩng baa fʋɩ A bõn-naandsã pʋgẽ ye. Lɩslaangã yaa Wẽnd dĩini (A…
Toagsg sẽn kʋʋg koεεga sẽn wiligd Lɩslaoongã wala a sẽn wa Alkʋrãan wagellã la Nabiyaamã sunnah pʋgã71 languagesToagsg sẽn kʋʋg koεεga sẽn wiligd Lɩslaoongã wala a sẽn wa Alkʋrãan wagellã la Nabiyaamã sunnah pʋgã
Lɩslaoongã yaa gaf sẽn be sʋka, n gũbg wĩngri sẽn kʋʋg koεεgɑ n wilgd Lɩslɑɑngã sẽn yaa a soaba, n vẽnegd a yẽg nins sẽn tʋg n pak n yɩɩdã, lɑ ɑ sɑglsã, la a sõmblemã, n yiisd-ɑ Lɩslɑɑngã tikr nins sẽn yaa yẽgã pʋgẽ, yẽ me la Alkʋrãan wagellã la Nabiyaamã Sunnah, la gafã b tognd-a lɑ Sãri tʋʋmã sẽn zao b rãmb fãa gilli (bɑɑlɩgsã) sẽn yaa b lɩslaamba la sẽn ka b lɩslaamba, ne bãmb buudɑ goamɑ sẽn yaa zĩig ningã fãa la zãmaan ning fãa, n lɑgem ne yεlã sẽn yõs taabã fãa lɑ allhɑɑl-rãmbã. (Kopɩ (yiisegu) sẽn tigim daliil-rãmb sẽn yi Alkʋrãan wagellẽ wã la Nɑbiyɑɑmɑ Sunnãh) 1- Lɩslaoongã yaa Wẽnd…