Skip to content

اگر زن حائض یا زنی که در نفاس است به هنگام عصر پاک شود، آیا لازم است که نماز ظهر را همراه با عصر به جا بیاورد یا تنها باید نماز عصر را ادا کند؟

السؤال

سوال ۱:

اگر زن حائض یا زنی که در نفاس است به هنگام عصر پاک شود، آیا لازم است که نماز ظهر را همراه با عصر به جا بیاورد یا تنها باید نماز عصر را ادا کند؟

س12: إذا طهرت الحائض أو النّفساء وقت العصر، فهل تلزمها صلاة الظّهر مع العصر، أو لا يلزمها سوى العصر فقط؟

الجواب

پاسخ ۱:

قول راجح و صحیح تر در این مسئله آن است که تنها ادای نماز عصر برای او لازم است؛ زیرا دلیلی بر واجب بودن نماز ظهر برای او نیست، و اصل بر برائت ذمه است، همچنین پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ می فرماید:

«کسی که یک رکعت از عصر را پیش از غروب خورشید درک نماید، عصر را درک کرده است»،

و نفرمودند که ظهر را نیز درک کرده، و اگر ظهر نیز بر او واجب بود قطعا پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ آن را بیان می کرد، و همچنین اگر زن پس از داخل شدن وقت ظهر حیض شد، تنها قضای نماز ظهر بر او واجب خواهد بود نه نماز عصر، با وجود آنکه نماز ظهر با نماز عصر جمع می شود و فرقی بین آن و صورت مسئلهٔ ذکر شده نیست.

بر این اساس، قول راجح آن است که تنها ادای نماز عصر برای او لازم است، هم برای دلالت نص و هم بر اساس قیاس. همینطور اگر پیش از خروج وقت نماز عشاء پاک شد، تنها ادای نماز عشاء برای او الزامی است و ملزم به ادای نماز مغرب نیست.

ﺟ12: القول الراجح في هذه المسألة: أنه لا يلزمها إلا العصر فقط؛ لأنه لا دليل على وجوب صلاة الظّهر، والأصل براءة الذّمة، ثم إن النبي ﷺ قال:

«مَنْ أَدْرَكَ رَكْعَةً مِنَ الْعَصْرِ قَبْلَ أَنْ تَغْرُبَ الشَّمْسُ فَقَدْ أَدْرَكَ الْعَصْرَ» [1]،

ولم يذكر أنه أدرك الظّهر، ولو كان الظّهر واجبًا لبينه النبيّ ﷺ، ولأن المرأة لو حاضت بعد دخول وقت الظّهر لم يلزمها إلا قضاء صلاة الظّهر دون صلاة العصر، مع أن الظّهر تجمع إلى العصر، ولا فرق بينها وبين الصّورة التي وقع السّؤال عنها.

[2] البخاري، كتاب الصوم، باب الحائض تترك الصوم والصلاة (1951).

وعلى هذا يكون القول الراجح أنه لا يلزمها إلا صلاة العصر فقط؛ لدلالة النصّ والقياس عليها، وكذلك الشأن فيما لو طهرت قبل خروج وقت العشاء، فإنه لا يلزمها إلا صلاة العشاء، ولا تلزمها صلاة المغرب.