თუ ქალს შეუწყდა მენსტრუაცია ან მშობიარობის შემდგომი გამონადენი შუადღის შემდგომი ლოცვის ('ასრ) დროს, უნდა შეასრულოს თუ არა მან შუადღის (ზუჰრ) და შუადღის შემდგომი ('ასრ) ლოცვები, თუ მხოლოდ შუადღის შემდგომი ლოცვა ('ასრ) უნდა შეასრულოს?
السؤال
შეკითხვა 1:
თუ ქალს შეუწყდა მენსტრუაცია ან მშობიარობის შემდგომი გამონადენი შუადღის შემდგომი ლოცვის ('ასრ) დროს, უნდა შეასრულოს თუ არა მან შუადღის (ზუჰრ) და შუადღის შემდგომი ('ასრ) ლოცვები, თუ მხოლოდ შუადღის შემდგომი ლოცვა ('ასრ) უნდა შეასრულოს?
س12: إذا طهرت الحائض أو النّفساء وقت العصر، فهل تلزمها صلاة الظّهر مع العصر، أو لا يلزمها سوى العصر فقط؟
الجواب
პასუხი:
ყველაზე სანდო მოსაზრება ამ საკითხში ასეთია: ქალმა მხოლოდ შუადღის შემდგომი ('ასრ) ლოცვა უნდა შეასრულოს, რადგან არ არსებობს მტკიცებულება იმისა, რომ მას შუადღის (ზუჰრ) ლოცვის შესრულებაც ევალდებულება. საფუძვლად ითვლება მოვალეობის არარსებობა (მანამ, სანამ არ მოიპოვება მისი ვალდებულობის მტკიცებულება). გარდა ამისა, მოციქულმა (ალლაჰის ლოცვა და მშვიდობა მას) თქვა:
«„ვინც მოასწრო ერთი რაქათის შესრულება შუადღის შემდგომი ('ასრ) ლოცვიდან მზის ჩასვლამდე, მას შუადღის შემდგომი ('ასრ) ლოცვა შესრულებულად ეთვლება».
აქ არ არის ნახსენები რომ მან ილოცა თუ არა შუადღის ლოცვა, შუადღის ლოცვა რომ ყოფილიყო ამ დროს სავალდებულო შუამავალი (ალლაჰის ლოცვა და მშვიდობა მას) გვაცნობებდა, ხოლო თუ ქალს მენსტრუაცია შუადღის ლოცვის (ზუჰრ) დროს დაეწყო, მან მხოლოდ შუადღის ლოცვა (ზუჰრ) უნდა აანაზღაუროს, და მას არ ევალება შუადღის შემდგომი ('ასრ) ლოცვის ანაზღაურება, მიუხედავად იმისა, რომ ზუჰრ და 'ასრ ლოცვები ერთმანეთთან კომბინირებულადაც შეიძლება შესრულდეს. არ არსებობს განსხვავება აღწერილ სიტუაციასაა კითხვაში მოყვანილ სიტუაციას შორის.
ამაზე დაყრდნობით შეგვიძლია ვთქვათ, რომ უფრო სწორი შეხედულება არის ის რომ, მას მხოლოდ შუადღის შემდგომი ('ასრ) ლოცვის შესრულება ევალება, რაზეც მიუთითებს არგუმენტი და შედარება, ასეთი მდგომარეობა იქნება მაშინაც თუ ის გასუფთავდება მანამ, სანამ გავა საღამოს ლოცვის ('იშა) დრო, მას მხოლოდ ამ ლოცვის შესრულება ევალდებულება, და ის არ არის ვალდებული შეასრულოს მზის ჩასვლის შემდგომი (მაღრიბ) ლოცვაც.
ﺟ12: القول الراجح في هذه المسألة: أنه لا يلزمها إلا العصر فقط؛ لأنه لا دليل على وجوب صلاة الظّهر، والأصل براءة الذّمة، ثم إن النبي ﷺ قال:
«مَنْ أَدْرَكَ رَكْعَةً مِنَ الْعَصْرِ قَبْلَ أَنْ تَغْرُبَ الشَّمْسُ فَقَدْ أَدْرَكَ الْعَصْرَ» [1]،
ولم يذكر أنه أدرك الظّهر، ولو كان الظّهر واجبًا لبينه النبيّ ﷺ، ولأن المرأة لو حاضت بعد دخول وقت الظّهر لم يلزمها إلا قضاء صلاة الظّهر دون صلاة العصر، مع أن الظّهر تجمع إلى العصر، ولا فرق بينها وبين الصّورة التي وقع السّؤال عنها.
[2] البخاري، كتاب الصوم، باب الحائض تترك الصوم والصلاة (1951).
وعلى هذا يكون القول الراجح أنه لا يلزمها إلا صلاة العصر فقط؛ لدلالة النصّ والقياس عليها، وكذلك الشأن فيما لو طهرت قبل خروج وقت العشاء، فإنه لا يلزمها إلا صلاة العشاء، ولا تلزمها صلاة المغرب.