Tagabolo nafamaw ɲɛnamaya ɲuma yé.

Fɛn nafama siraw, ɲanamaya ɲuma ye.

A walafila

Sheikh Abd al-Rahman ibn Nasir al-Sa'di (Alla ka hinɛ ba ma) boro

Ɲabilali kuma

Tano be Alla ye, a lemi tanoli bɛla jeni ba ye, Ne be sereya ko tigi gɛrɛ tɛy fo Alla kelenpe, jɛɲɔgɔ tɛ min na, ani n’bɛ sereya ko Muhamadu ye a ka jon ye, ani a ka ciden ye. Alla ka nɛma ni aka kisi bɛ a ye, ani aka denbaya, ni a ka sohabaw ye

Okofɛ: cana Dusukun ka lafiya, ni dususuman. ani aka nisɔndiya, ani a haminankow ni a dusukasiw wilili, o ye bɛɛ ka ɲinini fɛn ye, o sababu fɛ ɲɛnamaya ɲuman be sɔrɔ, ani nisɔndiya be dafa. Diinan be o kunw dow ye , o kun dow ye ɲenɛmaya tagasiraw ye, o kun dow ye bara ye, o bɛɛ te se ka dafa fo muminiw ye. Nga mɔgɔ gɛrɛw ta fan fɛ, hali ni o ka sɔrɔ cogo dɔ la ani kun dɔ la, o la hakilitigiw be cɛsiri min na, nga fɛn ɲuman cama be ojin, minnu nafa ka bon, minnu sabatinine, ani minnu cogoya ni o laban ka fisa.

‏Nga ne bɛna kun minnu fɔ ni kitabuni kɔnɔ , o ye sababu minuw jigila nkɔnɔ ka bɛn ni laɲiniba ma, bɛlajeni bɛ cesirila min la.

O dɔw ka caman sɔrɔ ala, o balola baloko ɲuman la, ani ka ɲɛnamaya kɛ ɲanamaya ɲuman la, dɔw dɛsɛla o bɛɛla, obalo la mɔgɔ kunnagow la balo cogo, Ani mɔgɔ tɔɔrɔninw la ɲɛnamayala, ani dɔw be o ni ɲɔgɔn cɛ, kaben o ka bensema ma. Alla lebe bensema  dibaga ye ani dɛmɛ be ɲini alelefɛ ɛrɛ bɛɛ la, ani juguya bɛɛ gɛni la.

bɔnda: limɛniya ni bara ɲumanw

O kun belebelebaw, a bɔyɔrɔ ani a sigilan, o ye limɛniya ni bara tilennenw ye. Alla kɔrɔ tani ko: Mɔgɔ o mɔgɔ ka bara ɲuman kɛ, cɛ la walima muso la, ka sɔrɔ a le ye limɛniya baga ye - Siga te ala, an bena ɲɛnamaya ɲuman kɛ o tigi ye, ani an bena o sara ka ɲa ka tɛme o tunbe min kɛ la fɔlɔ fɔlɔ la. Surat Nahli

Alla kɔrɔtani ye mɔgɔw lalɔnniya ani ka lahirita mɔgɔ ye min be limɛniya ani bara ɲuman lajin, ko ɲɛnamaya ɲuman be o ye dunya ni kɔnɔ ani sara ɲuman be a ye dunya kɔnɔ ani sabatili so kɔnɔ.

O kun yɛrɛ yɛrɛ ye: mɔgɔ minnu limɛnɛyala Alla ma limɛniya akika la, o min be na ni bara ɲumanw ye ani minnu bɛ dusukunw laɲa, jogoɲumaya, dunya, ani lɔn laban, lasuluw be o bolo, o be nisɔndiya sababuw bɛɛ sɔrɔ minnu la, ani jɔrɔnanko, ni hami ani dusukasi sababu minnu bena o ma.

O be kanu ni nisondiya kow kunbɛ ni son ye ama, ani waleɲumanlɔn ye, ka bara kɛ ni o ye cogoyala min bɛ nafa lasɛ o ma. ni o ka bara kɛ ni o ye o cogo la, o be nisɔndiya ba sɔrɔ o la, ani aka toli ani barika nataw, sɔrɔ o ka sabati ani o ka baraka la, ani waleɲumanlɔn law ka sara jigiyali la, ani fɛnba cama, minuw ka hɛrɛ ni o ka baraka ka ca ka tɛmɛ ni nisɔndiyaw kow kan, o min ye a nafa ye.

O be fɛn kɔniyaniw ani tɔrɔyaw ani haminankow ani dusukasi kow kɛlɛ ka bɛn, a be se ka kɛlɛ ni fɛn minuw ye , ani ka fɛnw nɔgɔya o be se ka minw nɔgɔya, ani ka muɲu fɛn kan, o te se ka o yɛrɛ latanga kabɔ fɛn minuw tɔrɔya ma. O cogoya la, o be nafa sɔrɔ gɛrɛya kow la, minw bɛ nafa kabɔ kɛlɛ cogo ɲuman ani kolɔn ani fanga la, ani sabari ani sara ɲuman, o ye kobaw ye, gɛrɛyaw be se ka nogoya ni kow min ye, nisɔndiya kow ani jigiya ɲumanw be bila o non la, ani nata Alla ka fisamatɛya ni a ka sara la, i nafɔ kira, Alla ka nɛma ani kisi be a ma, ka fɔ hadisi kenɛma la, tuma min na a ko: « limɛniyabaga ka ko ye kabako ye dɛ! cana a ka ko bɛɛ ye hɛrɛ. Ni nisɔndiya ko ka sɔrɔ a be Alla waleɲumanlɔn, o be kɛ hɛrɛ ye a ma. Ni ko jugu dɔ ye a sɔrɔ , a be sabari, o be kɛ hɛrɛ ye a ma. Wa o tɛ kɛ mɔgɔ si ye fo limɛniyabaga.” muslim ye o lakali

Alla Kira nɛma ni kisi be a ma ko, limɛnyabaga ka tɔnɔ, ani a ka ɲumanya, ani a ka baraw tɔnɔ be caya ka bɛn fɛnw-fɛnw bena a sɔrɔ kabɔ nisɔndiya ni gɛrɛya kow la; o le kosɔn i be mɔgɔ fila sɔrɔ minuw lajarabila hɛrɛ ni ko jugu la , nga fran-fran si ya be kɛ o ni ɲongɔ cɛ lajarabi waati la, o ye ka bɛn o ka limɛnya fanga ma, ani o ka kɛwali ɲumaw . Mɔgɔ mi kɔfɔ la, ni ni mangutu fila ye, a be hɛrɛ , ni juguma kun bɛn, ni fɛn ye an ye min fɔ, koɲumalɔn ani sabari, ani min be tugu o la, a be nisɔndiya sɔrɔ, ani a be hamina kow ni dusukasi kow wili , ani siranyan kow, ni dusu degu, ani kabɔ ɲanamaya kuna guya ma. ani a bɛ ɲanamaya ɲuma be dafa a ye dunya kɔnɔ. Tɔ kelen mi ma o mangutu sɔrɔ, a be ɛrɛ ko kunbɛn, cogaya jugu la ani danatɛmɛ la, a jogo be cejuguya, a fana be a kunbɛn inafɔ biganw ni natabaya ye ani siranya, a be o bɛkɛ ka sɔrɔ a dusu lanfiyani tɛ, a le yɛrɛ ɲagamini le yɔrɔ caman, a akili siginitɛ siranya boro mukosɔn a kanufɛnw kana bɔsi a la, ani adafɛ mɔgɔw ka kuma cama, ko fan gɛrɛ ye ka fɔ adamadɛn ni tɛ fa, nii be fɛn gɛrɛw le nata tunma cama, a bese ka sɔrɔ, walma a ta sɔrɔ, hali ni a ye laɲini sɔrɔ , o bɛɛ la siran ya te bɔ a dusu la, ka bɛn an ye mi fɔ, wa a be ko gɛrɛnw kunbɛn ni siranyako jugu ye, i kana ɲinigalike yɛrɛ tɔrɔya ko miw bɛna a sɔrɔ, kuna guya be o dɔ ye, hakili jugu be jigi a kɔnɔ, a ka siranya bese cogoya la fo a lihalaw be ɲagami tagafan te sɔrɔ a ka ɲɛnemaya la, sabula miriya te sara gɛrɛ la, sabari fɛnɛ te a la minbe dɔbɔ a ka gɛrɛya la.

Ni bɛɛ lajɛni sereyala ni kɛ kafilɛ ye, o misaliya ɲɔgon cɛma, nika ajate minɛ ani ka suma mɔgɔw cogoyama, i bena fran fasiya ba sɔrɔ limɛniya jonw minbe barakɛ ka bɛn a ka limɛniya ma , ani min ma kɛ o ɲɔgɔnnaye, o ye kafɔ ko dina be mɔgɔ lasu kataga diɲe ma Alla ka sɔnila, ani a ye fisamateya mi kɛ a ka jonw ma ani bonɲe cama.

Ni limɛnya jon lajarabila ni bana ye walima fangadaya ye , walima o ɲogona gɛrɛ kabɔ kow la, minu bese ka mɔgɔ kelɛn kelɛn bɛɛ lajarabi , cena ni adamadɛn ka limɛnya ye ani a ka kari ye ani a ka diɲe ye Alla ka sɔn min la- a be nisɔdiya sɔrɔ. a yɛrɛ tɛ a dusu bila fɛn ka fɛn ma latige a ye, a bɛ mɔgɔ filɛ a ka afisa ya ni min ye, afanate mɔgɔ filɛ min ka fisa ni a ye, tuman dɔ a yɛrɛ la nisɔndiya ni a dusu sigi be boɲɛ ka tɛmɛ mɔgɔ kan min ye dunya fɛn bɛɛ sɔrɔ, a ma kari sɔrɔ.

Inafɔ i bɛ mɔgɔ sɔrɔ min ma baarakɛ ka bɛn limɛniya ma, ni o lajarabila fagadanya la, walma a ye dunya fɛn dɔw jɛn, i bɛ o tigilamɔgɔ sɔrɔ kunagoya jugumanla.

O misɛliya gɛrɛ ye min ye, tumanamina ni siran sababu ani dusukasi sababuw ye adamaden sɔrɔ, i be limɛnyaba tigi sɔrɔ a dusu sabatinile, a nin sumanile, asabatini a ka kow kɛ cogoya la ani kow nɔgɔya la, ko min bena akan, ka bɛn a seko dama yira ma, kabɔ miriya ni kuma ni baara la, afana ki yɛrɛ la bɛn ka bɛn ni lajarabili ko ma, o mi filɛ niye o lebe adamaden lanfiya, ani ka asabati.

Inafɔ i be limɛnya beli sɔrɔ, lihala min bɛ o fɔgɔɲɔgɔya, tumanamina ni sirayan ko dɔ ya sɔrɔ a dusu be goya , a le yɛrɛ be ɲagami, a miriyaw be caya, a sirani be kɛ a kɔnɔ, ko fara kɛnema siranyaw kan, ani dusukuna siranya min te se ka fɔ, ni mɔgɔ suguyaw ni cogoya yɛrɛyɛrɛ ma sɔrɔ a ye minuw mako be lamagali caman la,o fanga bena ban, ka bɛn a ka limɛnya baliya ma, min be sabari nɔgɔya mɔgɔ ma, kɛrɛkɛrɛ ya bɔrɔ ma lihala gɛrɛnw la , ani nisɔngoya la.

mɔgɔ ɲuma ani mɔgɔ jugu , mumini ni kafiri bɛ ɲɔgɔn sɔrɔ cefarya karan la ani fɛn mi be dɔbɔ siran ya la, nga mumini be o lugu dan ni a ka limɛnya ba ye ani a ka sabari ye ani a ka jigisɛmɛ Allah kan, ani a ka sara jatɛminɛ, fɛn minbɛ dɔfara a ka cefariya  kan, a be dɔbɔ a ka siran ya la , a be ko gɛrenw nɔgɔya a ma, Alla kɔrɔtani ko : {...ni a be dimi sɔrɔ la, cɛna olu fɛnɛ be dimi sɔrɔ la inafɔ a be dimi  sɔrɔ cogo mi, kala okan a be fɛn jigiya la Allah yɔrɔ o lu te mi jigiya ...} [Surat Nisa:104] O be Allah ka dɛmɛ kɛrɛkɛrɛni sɔrɔ ani a mi be siranya bɔ o la. Alla kɔrɔtani ko: {a ye sabari, cena Allah be ni sabari bagaw ye} [Surat anfal:46]

ɲumaya kɛli danfɛnw ye ni kuma ye ani bara ye. sababu minuw be hamina kow ni gamina kow ani siranɲa kow bɔ mɔgɔ kan, a ye ɲumaya kɛli danfɛnw ma ni kuma ani bara ye, ani ko ɲuma gɛrɛw , o bɛɛ ye hɛrɛ ni bara ɲumaya ye, o kɔsɔn Allah be hamina kow ni gamina kow kɔrɔta kabɔ mɔgɔ ɲuma kan, ani mɔgɔ jugu ka bɛn o ka ɲumaya cogoya ma, nga mumini niyorɔ dafani, a fana be danfara sabula a la ɲumaya kɛla ni kɔnɔrɔ diya, ani a sara ɲuman jigiya .

Allah be ɲuma ya nɔgɔya a ma, ka bɛn fɛn ma a be mi jigiya hɛɛrɛ ka sɔrɔlila, Allah be ko juguw bɔ a kan ni a ka kɔnɔrɔ gɛya ye, ani a ka sara jigiya ɲumanw ye, Allah kɔrɔtani ko: hɛɛrɛ te o ka ɲɔgɔye cama la fo ni min ka ɲamarɔyali kɛ saraka bɔla walima ɲumaya ya la walima bɛn la mɔgɔw ni ɲɔgɔn ce, ni mi ye o kɛ Allah ka diɲɛ ɲini kɔson, an bena sara ba di a tigi ma. [Surat nisa:114]

Allah kɔrɔtani ye lalɔnyali kɛ ko ni fɛn bɛɛ ye hɛrɛ ye mɔgɔ ye mɔgɔ mi ye o kɛ, hɛrɛ be hɛrɛ gɛrɛ sama, a be tɔrɔya gɛn, mumini baraji ɲinila Allah be o sara sara ba la, o sara baw dɔ ye: hamina kow ni gamina kow ni ko gɛrɛnw be wili.

Ni ye danfara ye: ki jija bara dɔ ma kabɔ baraw la walima lɔni dɔ ma kabɔ lɔnni nafamaw la.

Sababu min dɔ be siran ya ɲɔni kabɔyi, ani dusu kasi, kabɔ ko gɛrɛnw la, o le ye ka i ɲatelɛn bara nafama la ani lɔnni nafama kɛlila, cena o be dusu lanfiya kabɔ a miriba ma jɔrɔna kow la. Tuman dɔ la, a be ɲina sababu min ka a bila hami ni gami la , a be nisɔndiya, ani dɔbe fara a ka fari foni kan, o min filɛ ni ye tɛn, mumini ni mɔgɔ gɛrɛ ka kan o la. Nga mumini be tɔw dan ni a ka limɛnya ye ani a ka kɔnɔrɔ gɛya ye ani a ka baraji ɲini ye a ka barala ni lɔnni ye a be mi kalan na walima mɔgɔ be a kalan min na, ani a be bara ɲuma min kɛla, ni a kɛla batɔ ye, a be o batɔ kɛ, ni a kɛla dunya bara dɔ ye, walma lada dɔ ye a be ganiya ɲuma do o la, ani a be o dunya ko kɛ ka a yɛrɛ dɛmen Alla bato la, o mi filɛ ni ye kɛ nɔba be o la mɔgɔ ka kisi la kabɔ hamina ni gamiw ni jɔrɔna kow ma, mɔgɔ jɔli le lajarabi la ni jɔrɔna kow ye ani ko gɛrɛnw mɛni ye, bana suguya caaman ka a sɔrɔ, a ka kɛnɛya fila nafama kɛla o ye( a ka ɲina ye, sababu min ka a dusukasi ani ka lasiran, ani ka a ɲantelɛn a ka baraw la).

A kakan, a bɛna bara min kɛ a ye kɛ bara ye min kadi a ni ye mi be a ni lanfiya, aka cala o be se ka kɛ sababu ye abe laɲini ko nafama sɔrɔ, Alla le ye lonnibaga ba ye .

ka miriya bɛɛ bila lon ya bara kan abe lon min na. fɛn min dɔ be hami ni siranya gɛn o ye ka hakili bɛɛ bila mirila bi bara kan ka bɛn min be a ɲakɔrɔ. Ani a kana jɔrɔ waati nataw la, ani a kana nimisa waati tɛmɛni ma, o kosɔn Alla kira- nɛma ni kisi bɛ a ma- ye tanga ɲini kabɔ hami ni Dusukasi ma, Dusukasi tɛ nafa kɛ fɛn tɛmɛniw la a te se ka la serikɔ a fana te se ka kun bɛn, hami be se ka mɔgɔ tɔrɔ hami minbe sɔrɔ ko nataw siranya sababu la, adamadɛn kanga ka a la lon kow le jɔrɔ, a be a ka jija bɛɛ kɛ a ka bi lon ni a ka bi waati ɲali le la, ni o sabatila dusu kɔnɔ a be baraw dafali nɔgɔya a ma, a fana be dusu sigi sɔrɔ kabɔ hami ni dusukasi ma. Nabi ɲuma tunkɛla, tumamina ni a ye duawu dɔ kɛ walima a ye aka mantɔnw lasu ka taga duawu ka fara dɛmɛ ɲini kan Alla fɛ ani ka nata Alla ka fisamateya la abe o lasu fɛnɛ ka ta sɛbɛ ani jija kan kase ko oka laɲini sɔrɔ, o ka duawu kɛ fɛn min la. o k’o yɔrɔ ma jan-jan kabɔ fɛnna o ka duawu kɛ min gɛn la, sabula duawu ni bara le be taga ɲogɔfɛ, adamadɛn be a jija fɛn la minbe a nafa dina la ani dunya kɔnɔ, a be a tigi dali a ka laɲini ka ɲalila, a bɛ dɛmɛ ɲini kɛ Alla fɛ o la. Alla kira ko nɛma ni kisi be a ma i jija fɛnna fɛn mi be inafa, dɛmɛ ɲini Alla fɛ i kana dɛsɛ o la, ni fɛn dɔyi sɔrɔ, i kana fɔ ni ne tunka kɛ ten, a tunbɛ kɛ ten, nga i ya fɔ Alla le ka latigɛ , ni min jala a ye a be o le kɛ, cena kafɔ ni ne tun ka kɛ tɛn o kuma bɛ sitana ka bara le dayɛrɛ mɔgɔ ɲan. Muslim ye o lakali Alla kira (nɛma ni kisi be a ma) ye kafoli kɛ kow ɲumaw la kɔrɔsili la lihala bɛɛ la, ani dɛmɛ ɲini Alla fɛ, ani mɔgɔ kana a yɛrɛ majigi dɛsɛ ye, min ye saliya minbe mɔgɔ tɔrɔ, ani ka son ko tɛmɛniw ma, ani ka Alla ka latigɛw filɛ.

Ani a ye kow kɛ tilan yɔrɔ fila : tilan dɔ la, adamadɛn be se ka jijalikɛ o sɔrɔlila walima a be dɔ sɔrɔ o kow la, walima a be tɔrɔya dɔ ɲɔni kabɔ a yɛrɛ ma walima a be dɔ bɔ a tɔrɔya la, adamadɛn bi jija ni fɛnw ɲinila ani a be dɛmɛ ɲini Alla fɛ. Tilan yɔrɔ tɔkelen ye: adamadɛn seko tɛ o la, o la adamaden be i dusu sigi ani a be diɲe , ani ka son o ma , sika tɛ ka fɔ ko ni lasilu kɔrɔsili ye nisɔndya sababu ye , ani hami ni gami taga sababu ye.

ni ye danfara ye : Alla kofɔli cayali

sababuba min dɔbɛ dusukun lanfiya ani ka dusu suman, o ye Alla kofɔ cayali ye , cana non ba le be o la dusu suma la , ani dusu lanfiyali la, ani ka kisi kabɔ hami ni gami ma Alla kɔrɔtani kɔ: a ye a tɔrɔmalo, dusuw be suma ni Alla kofɔ le ye. Surat Raad Alla kofɔli non ba le be a la ni laɲini yɛrɛ ka sɔrɔlila, ani adamadɛn be fɛn min jigiya Alla yɔrɔ kabɔ sara ɲuman ni baraji la.

Ka Alla ka nɛmaw kofɔ kɛnɛkantaw ani dɔgɔniw A be cogo la Ka Allah ka nɛmaw kofɔ kɛnɛgɛ taw ani dɔgɔniw, cana ka nɛma kolɔn ni ka kofɔ, o ba kɛ Alla be hami ni gami ɲoni kabɔ mɔgɔ ma, ani a be mɔgɔ lasu ka taga barikada li ma o min ye lɔyɔrɔbaw san kɔrɔtani alnatagala sɔrɔ kɔ adamadɛn be fangadaya la walima a magɛnɛ walima o ɲogɔ gɛrɛw kabɔ lajarabili kow la, cana ni a ye Alla ka nɛma jatɛbɔ nɛma min kɛ la a ye o min te se ka jatebɔ caya ko jugu boro, ani ka lajarabiliw filɛ , lajarabili te foyi bɔ a ka nɛma cɛma.

O kuma tɔyi , ni Alla ye adamadɛn lajarabi ni gɛrɛya kow dɔ ye ani masuba kow dɔ ye, ni a sela ki sabari ka diɲe latigɛ ma ani ka son a ma , o gɛrɛya be nɔgɔya a ma ani cama be bɔ a la, adamdɛn ka baraji ɲini ko gɛrɛnw la ani a ka Alla bato sabari sira fɛ ani a ka diɲe lajarabili ma o be nisɔndiya bila a ka kow gɛrɛnw la, baraji ɲini diya be a laɲina tɔrɔya kɔ.

Ka filɛlikɛ ka taga mɔgɔ ma an ka fisa ni mɔgɔ miw ye. fɛn ba min dɔ be mɔgɔ nafa ni yɔrɔ la, o ye ka bara kɛ ni Alla Kira (nɛma ni kisi be a ye ) ka an lasu min ma a ka hadisa kɛnɛma kɔnɔ. A ye a duguma mɔgɔw filɛ, a kana a ɲanfɛ mɔgɔw filɛ, sabula ole kateli ka a bali ka Alla ka nɛma lagisi. Musilim ye o la kali. Cena ni adamadɛn ye ni lakɔrɔsili tɔ a ɲɛ kɔrɔ, a be a yɛrɛ ye mɔgɔ cama ɲɛ lanfiya la, ani fɛnw minw dɛnni be a la, garizigɛ ani garizigɛ kow, a lihala kɛla cogo cogo, a ka siran ni hami ni gami be ban, ani ko o fara a ka nisɔndiya kan, ani a ka nisɔndiya la Alla ka nɛma min kɛ a ye mɔgɔ kan minuw be a duguma ɲenɛmaya la.

tumaw tuma ni adamadɛn tagasila Alla ka nɛma la, nɛma dogoniw ani nɛma bangɛniw, dina hɛrɛw ani dunya hɛrɛw a ba sɔrɔ ko Alla ye a son hɛrɛ cama la , ani a ye a kisi kabɔ ko jugu cama ma siga tala ko o min filɛ ni ye o be hami ni gami gɛn kabɔ mɔgɔ ma, ani a be ninsɔndiya ni sawa lase mɔgɔ ma.

ni ye danfara ye minbe kuma: Ka jija ka haminan kow bɔyi ani ka ninsɔndiya sababuw sɔrɔ.

sababu minbe nisɔndiya lase mɔgɔ ma ani ka haminan kow bɔ mɔgɔ kan o ye ki jija sababu bɔlila sababu minw bena ni hamina kow ye, ka sababu ɲini minw be nisɔndiya lasɛ mɔgɔ ma. O ye ka ɲina ko gɛrɛnw tɛmɛniw kɔ mi tese ka laserikɔ, ka a lɔn ko ki hakili to o fɛnw la, o ye ko gansa kɛ ye, ani fɛn min tese ka ɲan, o ye nalɔmaya ni fatɔya ye, fo a ye a yɛrɛ ni kɛlɛ kabɔ o miri ma, a be o cɔgɔya la a be a ni kɛlɛ kabɔ siranya ma ka bɛn ko nataw ma, a be miri gansa le la kabɔ fangadaya ma walima siranya walima o ɲɔgɔn gɛrɛw kabɔ balawu ko la, a be minuw miri a ka ɲɛnamaya ko nataw la. Fɔ a ya lɔn ko kow nataw mɔgɔ ta lɔn mi bena kɛ a kɔnɔ kabɔ hɛrɛ ni juguma ni nataw ni tɔrɔya kow la, o bɛɛ lɔni be Alla le bɔrɔ, foyi te adamandɛn ma fo ki jija hɛrɛ ka sɔrɔlila ani tɔrɔya gɛni , adamadɛn ya lɔn ko ni a ye siranya bɔ a yɛrɛ la ka bɛn ko nataw ma, ani a ka a jigisɛmɛ Alla kan a ka ko ɲanlila, ani a ye a dusu sabati o la, ni a ye o kɛ , a be dusu suma sɔrɔ, a lihala be ɲan, a ka hami ni gami be ban.

duawu kɛ cogo fɛn min dɔ be mɔgɔ nafa ko nataw korisilila, o ye ka ni duawun kɛ, Alla kira (nɛma ni kisi be a ma) tunbe duawu min kɛ: Ya Alla! na dina laɲan nye min be ne ka kow latanga, i ka na dunya laɲan, ne ka ɲenɛmaya be min kɔnɔ, ne ka lahara laɲan n’ye ne serikɔ yɔrɔ ye min ye, i ka hɛrɛ cama fara ne ka ɲenɛmaya kan minbe kɛ i bato ni ka diɲɛ sɔrɔ sababu ye, i ka saya kɛ ne ma lanfiya ye kabɔ ko jugu bɛ la. Musilim ye o lakali A ka kuma o cogola: Ya Alla! ne be i dalila i ka hinɛ la, i kana ne to ne yɛrɛ ma ɲankami kelen la, i ka ne la kow bɛɛ lajeni laɲan, tigi sitɛy fo i le kelen. Abu dawd ye o lakali ni sira kɛnɛma ye. Ni adamadɛn ye ni duawu fɔ a ka ŋenɛmaya ni a ka dina ɲan be sɔrɔ min kɔnɔ, ni a dusukun ani ganiya ɲuma ye, ani ki jija fɛna fɛn minbɛ seka a laɲini fa , Alla be a tigi ka duawu jabi ani a ka nata fɛnw ani a ka bara a ye , a ka hami be yɛlɛma ka kɛ nisɔndiya ni sawa ye.

ni ye danfara ye: ka kow bɛ ya jugumaw jatemina.

sababu la nafama minbɛ mɔgɔ nafa, ka siranya ni hamiw wili, ni ko dɔ ka jon sɔrɔ, a ki jija ka seka o kow dɔgɔya, a ka kow bɛɛ la juguma jateminɛ, kow bese ka laban min ma, a be a dusu mafa o kan, na ye o kɛ a ki jija ka dɔ bɔ o ko la a seko damayira la, ni dusu sabati ye ani jija nafama ye ,a hamiw ni a gamiw be nogoya, o jija fanani be kɛ hɛrɛ sorɔli la, ani tɔrɔya wili la.

Tuman mina ni siran ya sababu ye a sɔrɔ ani banaw ani fangadanya ani ka dɛsɛ a ka diana kow sɔrɔ la, a ka o kun bɛn ni dusu suma ye ani sabati, a ka sabati sabati ko ɲuman la, sabatili tɔrɔya kow kan, a be dɔ bɔ a gɛrɛya la a be a ban fana, kɛrɛkɛrɛ boro ma na ye a dusu bila ko jugu bɔli kan ka bɛn a se ko ma, o la dusu suma ni jijali ko jugu kɔrɔtali o bɛ la jin a lɛ la min be a laɲina masubakow ma. Ani a bɛ a ni kɛlɛ kase ka fanga kura sɔrɔ ko gɛrɛnw kun bɛli la, ani ki sɛmɛtigiya Alla ani ka lanaya ɲuman kɛ a la, sika tala ni kow la nafa belebele ba ye nisɔndiya ani dusu suma sɔrɔli ye, ani adamandɛ be sara tɛlima min jigiya walima sara nataw, o min filɛ tɛn o lɔnnile , o ɲɔgɔn cama kɛ la .

ni ye danfara ye: dusu ka fanga , ani dusu ka tɔrɔya bali ya ani dusu sigi.

Filaba minuw be dusukun banaw la, o yɛrɛ toyi , minuw yɛrɛ be fari koro kɛnɛya kɔ: o ye dusukun fanga ani tɔrɔ bɛliya ani dusubɔ bɛliya ka bɛn jatɛminaw kunta ma ani miriya juguw be min se mɔgɔ ma. Dimi ani ɲagamini o ye sababu ye min tɔrɔ ka bɔn, ni mɔgɔ min ka masuba kow ni kanu tununi miri, a akacala ko o fɛnw be a bila hamiw ni gamiw ni dusukuna banaw ani farikoro banaw la, ani jigitigɛ min ni mɔgɔw ye ojugu ya yɔrɔw ye ka caya.

jigisɛmɛli Alla la ni dusu sabati la Alla kan , ani ki sɛmɛtigiya Alla kan, a ma yɛrɛ to miri ya juguw boro, ani miriya juguw yɛrɛ ma a le mara, a lala Alla la, a ye Alla ka fisamatɛya nata, o be hamiw ani gamiw gɛn ka bɔ a ma, ani dusukuna bana ni farikoro bana cama bɔ a kan, dusukun be fanga ni dusu suma ni nisɔndiya sɔrɔ mi tese ka lakali, dɔtɔrɔso joli joli le fala miri ya jugu banaw koson, ni fɛnw yɛrɛ ka non joli joli le bɔ mɔgɔ sabatiniw dusukun la kuma te mɔgɔ dɛsɛniw ma , a ye mɔgɔ joli joli le kɛ naloma ni fatɔ ye, mɔgɔ min kisi la o ye Alla ka min lanfiya, ani a ka min bɛn a sɛn ma a dusu kɛlɛlila ka se ka sababu nafamabaw di a ma, minbe dusu sabati ka fanga di a ma ani minbe siranya bɔ ala. Alla kɔrɔtani ko: Ni mɔgɔ o mɔgɔ ka a jigi la Alla kan, Alla be o tigi wasa... [surat tɔlak:3] O koro le bɛ ko Alla be a tigi wasa kabɔ fɛnna fɛn min be a jɔrɔ a ka dina kow ani a ka dunya kow la.

Mɔgɔ mi ye a jigi sɛmɛ Alah kan, o ye dusu gɛlɛ tigi ye, miriya kow te non bila a dusu la, kow jugu te a dusu bɔ, sabula a ba lɔn ko kow be dusu ka lanfoya le yira, ani siran ya ko jugu can yɛrɛ tɛ min la, a ba lɔn kafɔ ni mɔgɔ mi ye i yɛrɛ sɛmɛtigi ya Alla la, Alla be o tigi ka kotigiya bɛɛ ta, ani a be la Alla la a hakili be sigi ka bɛn Alla ka lahiri ma, a ka hami ni a ka siranya bɛɛ be taga ka bɔ a la, a ka gɛrɛya ko be yɛlɛma nogoya ko la, a ka jɔrɔna ko be yɛlɛma nisɔndiya la , a ka siranya be yɛlɛma lakana la, o la an be Alla kɔrɔtani dali lahafiya la, ani a ka fisamateya kɛ an kan ni dusukun fanga ye ani dusukun sabatili ye, ani jigi bɛɛ sɛmɛli ye Alla la, jigisɛmɛ min Alla ye hɛrɛ bɛɛ ta a tigiw ye, ani ka tɔrɔ ya ko ani tiɲɛni ko bɛɛ bɔ o ma.

Ni ye danfara ye: Ka mɔgɔ deli ka sɔn mɔgɔ gɛrɛw ka lebu ma .

Alla kira la kuma la Alla ka kisi ani nɛma be a ma: Mumini kana mumini muso kɔniya kɔniya ko jugu la kabɛn a jogo jugu dɔ ma, sabula jogo ɲuman dɔ be a la abe jɛn min ma Muslim ye ni lakale.

Nafa belebeleba fila:

A dɔ la kelen: ka ladilikan kɛ kataga furu ɲɔgon ka bara ɲɔgon ɲalima, ani masuruya mɔgɔ ani teri ani barakɛ ɲɔgon, ani mɔgɔ o mɔgɔ sinji be a cɛ walima bara be ani ɲɔgon cɛ, ani a kakan i ye i ni degi ka fɔ ko a te kɛ ko fo lebu walima fiɲɛ walima fɛn kɔniya ni, ni i ko sɔrɔ,I ye sumalikɛ ni cɛ ani fɛn min wajibiyala i kan walima fɛn kakan i ma kabɔ masuruya lila ani toli la kanu kan, ni ka hakili to a la ɲumanyaw la, ani laɲini kɛrɛkɛrɛniw ani laɲinibaw la, ni o filɛliye jogo juguw la ani jogo ɲumanw lakɔrɔsili ye, teriya ani masuruyali be dumɛ ani i be akili sigi sɔrɔ.

Nafaba filana: o ye hami ani siraɲan wili liye, ani hakili sigi, ani ka dumɛ hakɛ wajibiyaniw ani hakɛ kaniniw ye, hakili sigi be sɔrɔ fan fila la, ni mɔgɔ miniw ma son ka bara kɛ ni fɛn ye Alla kira (Alla ka nɛma ni kisi be a ma) ye min fɔ, nga a le ye koɲan yɛlɛma ani ka ko juguw kɔrɔsi, ani ka ɲan tugu ko ɲumanw kan, jagoya a bena siran, jagoya fɛn minbe ani a ɲongɔ gɛrɛ cɛ kanu la bena ɲagami, hakɛ caman bena tigɛ, o ku kakan ka minunuw lataga.

Ladilikan min nafa ka bon kosɛbɛ Mibe o kɔfɛ oye kuma saba tuguniye ɲɔgon la( Nka a be kɛ kalanbaka ɲanfɛ ko kuma kelɛn le): Mɔgɔ caman kabɔ ko ba tigiw la o be o yɛrɛ ladeli masuba kow ani siranya kow wagati la sabari ni hakili sigi kan. Nga ko misɛnniw la ani ko deniw la o be jɔrɔ, o hakili be ɲagami, o sababu ye ko o lu ko o yɛrɛ ye ko baw la, ka ko fitiniw toyi o ka o tɔrɔ ani a ka non bila o hakili la, hakili tigi be a hakili sigi ko misɛnniw ani ko baw la ani a be dɛmɛ ɲini Ala fɛ ola, ani a kana a toyi ɲankami wagati kɔnɔ, ola ko fitini be nɔgaya a ma inafɔ ko baw nɔgɔyala a ma cogo mina. A hakili be sigi ani a dusukun be lafiya.

Ni ye Danfara ye: kana i yɛrɛ to haminankow kɔ.

Akiliman be a lɔn ko ɲɛnamaya bɛrɛbɛrɛ ye ɲɛnamaya ɲuman ani dusukun fɛrɛ ani ka lɔn ko a ka surun kosɛbɛ, a makan a ye a ye a kuntagala surunya ni hami ye ani ka a yɛrɛ bila dusukasi kow la, o min filɛ o be ɲɛnamaya ɲuman fon ɲɔgɔn ya, a be siran a ka ɲɛnamaya ɲan mukosɔn a kana kɛ hamiw ani dusu cɛn ye, faran fasi te mɔgɔ ɲuman ni mɔgɔ jugu cɛ ola, nga mumini be sɛgɛsɛgɛli kɛ ni mankutu la ani ka nin ba sɔrɔ, ani nin nafama teliya boro ma ( duniya) ani laban boro ma( lahara)

Ka sumalikɛ Alla ka nɛmaw cɛ ani fɛn min ka a sɔrɔ kabɔ masubaw la, Akakan a ye kɔtuguni ni masuba dɔ ka a sɔrɔ walima a siran la a ɲan ko a sumayalikɛ a la nɛma sɔrɔ niw la dinan boloman ani dunia tala, ani fɛn cɛ fɛn min ka a sɔrɔ nisongoya ko la, ni a ko ola ɲɔngɔma a bena a ka nɛma caya lɔn, ani a ka nisongoya kow ka dɔgɔya.

Ani a be sumalikɛ o cogo la a be siran fɛn min ka kɛli ɲan kabɔ tɔrɔya la, ani jateminɛ caman kisili la a ma, a kana toyi jate fitini be giliya jate caman ma, o ye a ka hami ni a ka siranya be taga, ani a be fɛnba nataw jateminɛ minuw bese kasɔrɔ, a be a yɛrɛ labɛn o ma ni a kɛla, ani a be barakɛ kase ka ɲɔnnini kɛ o fɛn baw minuw makɛ fɔlon ani ka minuw kɛla ko olu wili walima ka fanga dɔgɔya.

Mɔgɔw ka tɔrɔya be o yɛrɛ kan ni i mi mako don ola, Ko nafamaw dɔ ye ka lɔn ko mɔgɔw ka tɔrɔya i ma kɛrɛkɛrɛ niya boro ma o ka kuman juguw, o te i tɔrɔ nga a be o lu yɛrɛ le tɔrɔ, fo ni i yɛrɛ ki mako don ala, Ani i kana toyi a ye se ki i dusukunna kow mara. Ola a bi tɔrɔ inafɔ a ka o tɔrɔ cogo mina, nga ni ma a bila i hakili la a te i tɔrɔ fɔyila.

I ka ɲɛnamaya ɲan ka a kasa diya ni miriya nafamaw ye. A lɔn ko i ka ɲɛnamaya tuguni bɛ i ka miriyaw la, ni i ka miriyaw kɛla fɛn la mi nafa be serikɔ i ma dinan boloman ani duniya kɔnɔ o la i ka ɲɛnamaya jala, ni o tɛ i ka ɲɛnamaya goyala.

Ka bara ɲogɔnyali kɛ Alla koson kana kɛ danfɛw kosɔn, Fɛn minw nafa ka bon kosɔbɛ haminankow gɛn lila, o dɔ ye ka fɔ ko i be waleɲumanlɔn ɲini Alla dɔrɔn le fɛ. Ni i ye ko ɲuman kɛ mɔgɔ dɔ ye min ka hakɛ be i kan, walima min ka hakɛ te i kan, i ka lɔn ko o le ye ko ka bara kɛ Alla ye. I kana i hakili bila mɔgɔ la i nɛma la min ma, inafɔ Sebagaya bɛɛ tigi Alla ka fɔ cogo min na a ka danfɛn kɛrɛnkɛrɛnniw ka ko la: {An be a balo Alla dɔrɔn kosɔn, An te a ka sara ni a barikala fɛ}. Surat nisa

O be kolo gɛlɛya denbaya ni dɛnw bara ɲɔgɔnyali la ani o ka jɛnɲɔgɔnya li fanga tumaw tuma i sela ka juguma gɛn kabɔ o ma, i be lanfiya i hakili be sigi, lanfiya sababuw dɔ ye jogo ɲumanw ani ka bara kɛ kabɛn makoya ma, ni a makɛ ni degu ye minbe i jɔrɔ, i bena serikɔ ni nisongoya ye ka bɔ jogo ɲumanw sɔrɔ lila, yɔrɔ la i ye sira gɔlɔni ta yɔrɔ min na. O ye lɔnniya ba le ye , ani ka fɛn sanuma ni fɛn ɲumanw bɔ fɛn nɔgɔniw la, O la, dɔ be fara sanuya fɛnw kan ani nɔgɔw be tunu.

Ka hami fɛn nafamanw la sani i be janto ko juguw la. I ka ko nafamaw kɛ i ɲan bila yɔrɔ ye ani i ye barakɛ ka o kow sabati, ani i kana janto ko juguw la; i yɛrɛ cogola ni o ye kabɔ sababuw la minuw bena ni hami ni dusukasi ye, i yɛrɛ dɛmɛ ni hakili sigi ani ka i ni degi sɛbɛna baraw kan.

ka baraw ɲɛnabɔ joona joona Fɛn nafama dɔ ye min ye, o ye ka bara kɛ yɔrɔni kelen, ka sɛ ka lanfiya ko nataw la, ni baraw ma kɛ a wagati la, bara kɔrɔmaw be lajin ɲogon kan i ma, bara nataw fana be fara o kan, a kɛko be gɛrɛya, ni ye fɛn bɛɛ lajeni kɛ a wati la, i bɛna fɛn nataw kɛ ni miri ya ɲuma ye ani fanga ye.

Ka kow bɔgnɔngɔ kɔrɔ kaben o nafaw ma ani ka miriya ta mɔgɔw fɛ A kakan ika ɲanla tɔmɔli kɛ bara ɲumaw la, ka bɛn o nafa ma, ani ika faran-faran siyali kɛ fɛnna i ni be jingɛn la ka taga min fɛ, ani i be min natala kosɔbɛ, o sina le be nani kow farifaga ye ani wasabali ya, i ki yɛrɛ dɛmɛ o kan ni miriya ɲuman ye, ni miriya ɲini ye, mɔgɔ tɛ nimisa min ye miriya ɲini kɛ ,ani i ka ɲanɲili kɛ fɛn la i be fɛ ka mi kɛ, ni ye dɛngɛnya sɔrɔ kafɔ ko nafa be a la , ani ni i ka ganiya ta, i jigi sɛmɛ Allah kan Allah bɛ mɔgɔ kanu minuw be o jigi sɛmɛ Allah kan

tano bɛ be Alla ye dunya bɛ tigi.

Ani nɛma ni kisi bɛ anw kuntigi Muhamed kan ani a ka so mogɔw ani a ka sɔhabaw.