Ụzọ Ndị Bara Uru Maka Ndụ Ọṅụṅụ

Ụzọ Ndị Bara Uru Maka Ndụ Ọṅụṅụ

Nke

Shaykh Abdulrahman bin Nasir As-Sa'di (Chukwu méré yá ébere)

Okwu Mmalite

Ekele dịrị Chineke, onye ekele zuru ekele dịrị Ya. Ana m ebụ ụgbọ na ọ dịghị onye ọzọ ma ọ bụghị Chineke, naanị Ya, ọ dịghị onye ọzọ ha na Ya sokọrọ. Ana m ebukwa ụgbọ na Muhammad bụ ohu Ya na onye ozi Ya. Ka Chineke gozie ya ma gozie ezinụlọ ya na ndị na-eso ụzọ ya ma nye ya udo.

Nke ọzọ: Ịhụ ume n'obi, ntụrụndụ ya, ọṅụ ya, na mkpochapụ nke nchegbu na iru újú ya, bụ ihe a na-achọ n'ebe onye ọ bụla nọ. Site na ya ka a na-enweta ndụ dị mma, na-enwe ọṅụ na obi ụtọ zuru oke. Ihe kpatara nke a bụ ụfọdụ ihe metụtara okpukpe, ụfọdụ ihe ndị sitere n'okike, na ụfọdụ ihe omume. Ọ dịghị onye ọzọ nwere ike ịchịkọta ihe ndị a niile ma ọ bụghị ndị kwere ekwe n'ezie. Ma ndị ọzọ na-abụghị ndị kwere ekwe, ọ bụ ezie na ha nwetara ụfọdụ n'ime ha n'otu ụzọ ma ọ bụ n'ihi otu ihe kpatara ya - nke ndị nwere uche n'etiti ha na-agbalịsi ike inweta - ọtụtụ ụzọ bara uru karị, nke siri ike karị, nke mara mma karị n'ọnọdụ na nsonaazụ agafeela ha.

Ma, mụ ga-akọwakọta n’akwụkwọ ozi mụ a, ụfọdụ n’ime ihe ndị na-akpata ihe a kacha achọsi ike, nke onye ọ bụla na-agba mbọ inweta.

N'ime ha, o nwere onye nwetara ọtụtụ n'ime ha, wee bie ndụ obi ụtọ, ma bie ndụ dị mma. Ma n'ime ha, o nwere onye dara n'ịnweta ha niile, wee bie ndụ nhụju anya, ma bie ndụ nke ndị nwere nwute. N'ime ha kwa, o nwere onye nọ n'etiti etiti, dabere n'ihe e nyere ya n'aka. Na Chineke bụ Onye Na-enye Ịga nke Ọma, Onye a na-arịọ maka enyemaka n'imeweta ihe ọma ọ bụla na ịchụpụ ihe ọjọọ ọ bụla.

Isi nke: Okwukwe na Ọrụ Ọma Dị Mma

Ihe kachasị mkpa na isi iyi nke ihe ndị a bụ okwukwe na omume ọma. Onye kacha elu n’eziokwu (chineke) kwuru sị: "Onye ọ bụla rụrụ ọrụ ọma, ma nwoke ma nwaanyị, ma ọ bụrụ na ọ bụ onye kwere ekwe n'ezie, anyị ga-enye ya ndụ dị mma ma kwụọ ya ụgwọ ọrụ ya kacha mma n'ihe ọ bụla ọ na-arụ." [النحل:97] .

Onye kacha elu n’eziokwu(chineke )kọwapụtara ma kwe nkwa na onye jikọtara okwukwe na omume ọma, na ọ ga-enwe ndụ dị mma n'ụwa a, na ụgwọ ọrụ dị mma n'ụwa a na n'ebe obibi ebighi ebi.

Ihe kpatara nke a doro anya. N’ihi na ndị kwere ekwe n’ezie n’ebe Chineke nọ, n’okwukwe ziri ezi nke na-amịpụta omume ọma nke na-emezigharị obi, omume, ụwa na ndị ga-anwụ anwụ, ha nwere isi ihe na ntọala ndị ha si enweta ihe niile na-abịakwasị ha, ma ndị na-eweta ọṅụ na obi ụtọ, ma ndị na-eweta nchegbu, nsogbu na mwute.

Ha na-anabata ihe ọṅụ na ihe ndị na-enye obi ụtọ site n'ịnakwere ha, na-egosipụta ekele maka ha, na iji ha eme ihe bara uru. Ya mere, mgbe ha jiri ụzọ a mee ihe, nke a na-ewetara ha nnukwu obi ụtọ, na-enwe olile anya ịnọgide na-enwe ya na ngazi ya, na-enwe olile anya n'ugwọ ọrụ nke ndị na-ekele Chineke. Ndị a bụ ihe dị ukwuu nke karịrị amara na ugwo nke obi ụtọ ndị a bụ ihe ha rụpụtara.

Ha na-anata ihe ọjọọ, nsogbu, nchegbu na iru újú site n'iguzogide ihe ha nwere ike iguzogide, ibelata ihe ha nwere ike ibelata, na inwe ndidi dị mma n'ebe ihe ha na-enweghị ike igbochi ya nọ. Site na nke a, ha na-enweta ihe sitere na mmetụta nke ihe ọjọọ: site n'iguzogide bara uru, ahụmahụ na ume. Site na ndidi na ịtụ anya ụgwọ ọrụ na ụgwọ ọrụ, enwere nnukwu ihe ndị na-eme ka ihe ọjọọ daa, ma nwee obi ụtọ na ezigbo olile anya n'ọnọdụ ha, na-enwe olile anya n'amara Chineke na ụgwọ ọrụ Ya. Dịka onye amụma ﷺ siri kọwaa nke a n'akụkọ ziri ezi, na ọ sịrị: "Ihe ijuanya n'amaghị ama n'ihe gbasara onye kwere ekwe n'ezie! Ihe niile na-eme ya bụ ihe ọma. Ọ bụrụ na ihe ọma emee ya, ọ na-ekele Chineke, nke a na-abarakwaara ya uru. Ọ bụrụkwa na ihe ọjọọ emee ya, ọ na-enwe ndidi, nke a na-abarakwaara ya uru. Ma nke a abụghị maka onye ọ bụla ma e wezụga onye kwere ekwe n'ezie." Muslim kọrọ ya.

Onye-amụma ﷺ kọwara na uru na ụba onye kwere ekwe n'ezie na-enweta, na mkpụrụ nke ọrụ ya na-abawanye n'ihe niile na-abịakwasị ya, ma ọ bụ nke na-atọ ụtọ ma ọ bụ nke na-esighi ike. N'ihi nke a, ị ga-ahụ mmadụ abụọ ka ihe si n'ọnọdụ dị iche iche, ma ọ bụ nke ọma ma ọ bụ nke ọjọọ, na-abịakwasị ha, ma ha na-anabata ya n'ụzọ dị nnọọ iche. Nke a dabere n'otú okwukwe na omume ọma ha si dị iche. Onye a kọwara n'ụzọ abụọ a na-anata ihe ọma na ihe ọjọọ site n'ihe anyị kpọtụrụ n'elu: ekele na ndidi, na ihe ndị na-eso ha. Nke a na-ewetara ya ọṅụ na obi ụtọ, mkpochapụ nke nchegbu na iru újú, obi erughị ala, na obi mgbakasị ahụ, na nhụsianya nke ndụ, ma nweta ndụ dị mma n'ụwa a. Ma onye nke ọzọ na-anabata ihe ọma na ọnọdụ nke mpako, ịṅụbiga mmanya ókè, na imebi ihe. Omume ya na-agbanwe, ọ na-anabatakwa ha otú anụmanụ si anabata ha n'anyaukwu na nchegbu. N'agbanyeghị nke ahụ, obi adịghị ya mma, kama ọ na-agbagha n'ọtụtụ ụzọ. Ọ na-enwe nchegbu n'ihi egwu o nwere na ihe ndị ọ hụrụ n'anya ha ga-apụ, n'ihi ọtụtụ esemokwu na-ebilitekarị n'ihi ha, na n'ihi na mmadụ agaghị akwụsị n'ókè, kama ọ na-achọsi ike inweta ihe ndị ọzọ, nke nwere ike ọ gaghị adị. Ọ bụrụgodị na o chere na o nwetara ha, ọ ka na-enwe nchegbu n'ihi ụzọ ndị ahụ e kwuru na mbụ. Ọ na-anabatakwa ihe ọjọọ na nchegbu, ụjọ, egwu, na iwe. Ya mere, ajụla ihe na-akpata ya nke nhụsianya nke ndụ, nke ọrịa uche na nke ụjọ nwere ike bute ya n'ọnọdụ kachasị njọ na nke na-akpata ụjọ; n'ihi na ọ dịghị olileanya ụgwọ ọrụ ọ bụla ọ na-atụ anya ya, ọ nweghịkwa ndidi ọ bụla nwere ike kasie ya obi ma mee ka ọ dị ya mfe.

Ihe a niile bụ ihe a na-ahụ anya site n’ahụmahụ. Ọ bụrụ na i tụlere otu onye n’ụdị a ma were ya tụnyere ọnọdụ dị iche iche nke ndị mmadụ, ị ga-ahụ ọdịiche dị ukwuu n’etiti onye kwere ekwe n’ezie na-arụkwa ọrụ nke kwekọrọ n’okwukwe ya, na onye na-abụghị otu ahụ. Nke a bụ n’ihi na okpukpe na-agba ume oke oke ume ịnwe afọ ojuju n’ihe nke Chineke nyere, na n’ihe ọ bụla O nyere ndị ohu Ya n’àmà na ịnụ ọkụ n’obi Ya dị iche iche.

Onye kwere ekwe n'ezie, ọ bụrụ na e nwee ọrịa ma ọ bụ ịda ogbenye, ma ọ bụ ụdị nsogbu ọ bụla nke onye ọ bụla nwere ike ịnwe, site n'okwukwe ya na afọ ojuju ya na obi ụtọ ya n'ihe Chineke kenyere ya, obi ga-adị ya ụtọ. Ọ gaghị achọ n'obi ya ihe na-edeghị akwụkwọ maka ya. Ọ na-ele anya na ndị nọ n'ọnọdụ ya ala, ọ naghị ele anya na ndị ka ya mma. O nwere ike ịbụ na ọṅụ ya na obi ụtọ ya na izu ike ya karịrị nke onye nwetara ihe niile ọ chọrọ n'ụwa ma ọ bụrụ na e nyeghị ya afọ ojuju.

Dịkwa ka ị ga-ahụ onye na-arụghị ọrụ nke kwesịrị ekwesị n'okwukwe, ọ bụrụ na o nwere ụkọ ma ọ bụ tufuo ụfọdụ n'ime ihe ndị ụwa, ị ga-ahụ ya n'oke nhụjuanya na nhụsianya. Nke a bụ n'ihi na obi ya jupụtara n'ịgba ọsọ n'ihe onwunwa ụwa, na-enweghị afọ ojuju, na-enweghị ntụkwasị obi na nkewa nke Chineke. Ọ na-ahapụ ihe o nwere, na-achọ ihe o nweghị, na-ebi ndụ n'enweghị obi ụtọ ma ọ bụ ịnụ ọkụ n'obi. Nke a bụ ihe àmà doro anya nke mmetụta dị iche nke okwukwe na-enwe n'obi mmadụ, na otú e si ekewa ndị kwere ekwe na ndị na-ekweghị ekwe site n'ụzọ ha si ebi ndụ na ịnagide nsogbu ha.

Ihe atụ ọzọ: Mgbe ihe ndị na-akpata egwu mere, na ihe ndị na-ewute mmadụ dakwasịrị ya, ị ga-ahụ onye nwere ezi okwukwe ka obi ya siri ike, obi ya dị jụụ, ma nwee ike iji uche ya, okwu ya, na omume ya mee ihe ọ bụla o nwere ike ime iji dozie nsogbu ahụ dakwasịrị ya. Ọ na-akwadebekwa onwe ya maka nsogbu ndị dị otú ahụ. Ndị a bụ ọnọdụ na-eme ka mmadụ nwee obi iru ala ma mee ka obi sie ya ike.

Dịkwa ka ị ga-ahụ, onye na-enweghị okwukwe n'ụzọ dị iche kpamkpam. Mgbe ụjọ na-atụ ya, akọ na uche ya na-ama jijiji, iru ala ya na-ama jijiji, echiche ya gbasasịrị, ụjọ na egwu na-abata n'ime ya. Ụjọ na-esite n'èzí na nchegbu na-esite n'ime ya gbakọtara, nke a na-enweghị ike ịkọwa n'ụzọ zuru ezu. Ụdị ndị a, ọ bụrụ na ha enwetaghị ụfọdụ ihe ndị sitere n'okike nke chọrọ mgbatị ahụ siri ike, ike ha ga-ada, iru ala ha ga-ama jijiji. Nke a bụ n'ihi enweghị okwukwe nke na-akwalite ndidi, karịsịa n'oge ihe isi ike na ọnọdụ ndị na-akpata nchegbu na mwute.

Onye na-eme ihe ọma na onye na-eme ihe ọjọọ, onye kwere ekwe na onye na-ekweghị ekwe, ha niile na-ekere òkè n'inweta obi ike site n'ịmụta ihe, na n'ime mmuo ha nke na-ebelata ụjọ ma na-eme ka ọ dị mfe. Ma, onye kwere ekwe n'ezie na-ahụ site n'ike okwukwe ya, ndidi ya, ịtụkwasị obi ya na Chineke, na ịdabere na Ya, na ịtụ anya ụgwọ ọrụ Ya - ihe ndị na-eme ka obi ike ya dịkwuo elu, na-ebelata mmetụta ụjọ na-atụ ya, ma na-eme ka ihe isi ike dị ya mfe, dị ka Onye kacha elu kwuru: "...Ọ bụrụ na unu na-afụ ụfụ, ha na-afụkwa ụfụ otú unu si afụ ụfụ. Ma, unu na-atụ anya ihe sitere n'aka Chineke nke ha na-adịghị atụ anya ya..." [Sọọdụ An-Nisaa: 104]. Ha na-enweta enyemaka na nkwado pụrụ iche sitere n'aka Chineke nke na-achụsasị ụjọ niile. Onye kacha elu, n’eziokwu, kwuru: "Ma nwee ndidi, n'ezie, Chineke nọnyere ndị na-enwe ndidi." [Sọọdụ Al-Anfal: 46].

Ime ihe ọma nye ihe niile e kere eke site n'okwu na omume. N'ime ihe ndị na-ewepụ nchegbu, iru újú, na obi erughị ala, bụ ime ihe ọma nye ihe niile e kere eke site n'okwu na omume, na ụdị ọrụ ọma dị iche iche. Ha niile bụ ihe ọma na ebere, site na ha ka Chineke si egbochi onye na-eme ezi omume na onye na-eme ihe ọjọọ nchegbu na iru újú dịka o siri dị. Ma, onye kwere ekwe n'ezie na-enweta akụkụ zuru oke na òkè kasị mma, ma dị iche n'ihi na ime ihe ọma ya sitere n'obi ọcha na ịchọ ịnweta ụgwọ ọrụ n'aka Chineke.

Site na nke a, Chineke na-eme ka o dịrị ya mfe inye onyinye n'ihi olileanya o nwere n'ime ihe ọma, ma na-egbochi ihe ọjọọ ihu n'ihi ịdị ọcha n'obi na ịtụ anya ụgwọ ọrụ n'aka Ya. Onye kachasị elu kwuru, sị: Site na nke a, Chineke na-eme ka o dịrị ya mfe inye onyinye n'ihi olileanya o nwere n'ime ihe ọma, ma na-egbochi ihe ọjọọ ihu n'ihi ịdị ọcha n'obi na ịtụ anya ụgwọ ọrụ n'aka Ya. Onye kachasị elu kwuru, sị: [Sọọdụ An-Nisaa: 114].

Onye kacha elu, n’eziokwu, kọwara na ihe ndị a niile bụ ihe ọma n’onye siri na ya pụta, na ihe ọma na-eweta ihe ọma, ma na-egbochi ihe ọjọọ, na onye kwere ekwe n’ezie na-achọ ụgwọ ọrụ n’aka Chineke, Chineke ga-enye ya ụgwọ ọrụ dị ukwuu. N’ime nnukwu ụgwọ ọrụ ahụ bụ: mkpochapụ nke nchegbu, iru újú, nkụda mmụọ, na ihe ndị yiri ha.

Isi nke: Ịrụsi Ọrụ ike n'Ọrụ Bara Uru ma ọ bụ Ọmụma Bara Uru

Otu n’ime ihe kpatara esi ewepu nchekasị nke sitere n’ịtụ uche ma ọ bụ iwe nke obi, bụ ime onwe onye ọrụ bara uru ma ọ bụ ọmụmụ ihe bara uru; n’ihi na nke ahụ na-eme ka obi ghara iche banyere ihe na-ewute ya ma ọ bụ na-eme ka obi ya na-echegbu onwe ya. Ọ nwekwara ike ichefu n’ihi nke a, ihe ndị kpatara ya ịta ahụhụ na nchegbu; obi ya wee maa jijiji n’ọṅụ, ike ya wee bịa ọzọ. Nke a bụkwa ihe kpatara ahụ ndị kwere ekwe na ndị na-ekweghị ekwe na-enweta ọnụ. Ma, onye kwere ekwe n'ezie na-ahụ site n'okwukwe ya, ịdị ọcha n'obi ya, na ịchọ ịnweta ụgwọ ọrụ n'aka Chineke n'ọrụ ọ bụla n'ọmụma bara uru ọ na-amụ ma ọ bụ na-akụzi, yana n'ọrụ ọma ọ na-arụ. Ọ bụrụ na ọ bụ ofufe, ọ bụ ofufe. Ọ bụrụ na ọ bụ ọrụ ụwa ma ọ bụ omume ọ bụla o jiri ebumnobi dị mma mee, na ebumnobi nke iji ya nyere aka n'irubere Chineke isi, nke a na-enwe mmetụta dị ike n'ịchụpụ nchegbu, iru újú, na mwute. Ọtụtụ mmadụ, ndị nwere obi erughị ala na nhụsianya na-adịgide adịgide, butere ọrịa dị iche iche, ọgwụgwọ ha kachasị mma bụ (ichezọ ihe kpatara nsogbu na nchegbu ha, na itinye onwe ha n'ọrụ n'ime ọrụ ha dị mkpa).

O kwesịrị ịbụ na ọrụ mmadụ na-arụ bụ nke obi ya na-adị ya mma ma na-achọsi ike, n'ihi na nke a na-akawanye mma iji nweta ebumnobi bara uru a chọrọ, Chineke kacha amata.

Ịgbakọta uche niile n'ịrụsi ọrụ ike n'ọrụ nke ụbọchị a. N'ime ihe ndị na-ewepụ nchegbu na obi erughị ala bụ ịgbakọta uche niile n'ịrụsi ọrụ ike n'ọrụ nke ụbọchị a, na ịwepụ anya n'ịchegbu onwe ya banyere ọdịnihu, na iru újú banyere oge gara aga. N'ihi nke a, Onye-amụma ﷺ rịọrọ ka Chineke chebe ya pụọ n'ichegbu na iru újú. Iru újú banyere ihe ndị gara aga nke a na-apụghị iweghachi ma ọ bụ mezie ihe ọ bụla abaghị uru. Nchegbu nke na-ebilite n'ihi ụjọ n'ọdịnihu nwere ike ịkpata nsogbu. Ya mere, ohu Chineke kwesịrị ịbụ nwa ụbọchị ya, na-agbakọta ume na mbọ ya niile n'imeziwanye ụbọchị ya na oge ya ugbu a. N'ihi na ịgbakọta obi niile na nke a na-eme ka ọ rụchaa ọrụ ya nke ọma, ma na-eme ka ohu ahụ nwee kasị obi n'ichegbu na iru újú. Onye-amụma ﷺ, mgbe ọ na-ekpe ekpere ma ọ bụ na-eduzi umunna ya n'ekpere, ọ na-agba ume, tinyere ịrịọ enyemaka n'aka Chineke na inwe olileanya n'amara Ya, ka e nwee ịgba mbọ na ịnụ ọkụ n'obi n'ịhụ na ihe ọ na-ekpe ekpere ka e nweta na-emezu n'ezie. Ịhapụ ihe ọ bụla nke na-akpata ihe ọjọọ a na-achọ ịchụpụ; n'ihi na arịrịọ na-esonyere omume. Ya mere, ohu na-agbasi mbọ ike n'ihe ga-abara ya uru n'okpukpe na n'ụwa, na-arịọkwa Onyenwe ya ka o nye ya ihe o chọrọ, ma na-arịọ ya enyemaka maka nke ahụ, dịka o kwuru ﷺ: (Gbasie ike n'ihe ga-abara gị uru, rịọkwa Chineke enyemaka, ma ghara ike gwụrụ gị. Ọ bụrụ na ihe dị njọ emee gị, asịkwala: 'Ọ bụrụ na m mere nke a, ọ gaara abụ nke a,' kama kwuo: 'Nke a bụ ihe Chineke kara aka, ọ bụ ihe Ọ chọrọ ka o mee.' N'ihi na 'Ọ bụrụ na...' na-emepe ụzọ maka ọrụ ekwensu.) Muslim kọrọ ya. Onye-amụma ﷺ jikọtara n'iwu ịnụ ọkụ n'obi n'ihe ndị bara uru n'ọnọdụ niile, na ịrịọ enyemaka n'aka Chineke, na ịghara ike gwụrụ onwe ya nke bụ umengwụ na-emerụ ahụ, yana ido onwe ya n'okpuru ihe ndị gara aga nke na-agabiga agabiga, na ịhụ mkpebi na oke nke Chineke.

Onye-amụma wee kee ihe niile n'ụzọ abụọ: Nke mbụ, ihe ndị ohu nwere ike ịgbalịsi ike inweta ma ọ bụ nweta ihe o nwere ike inweta, ma ọ bụ gbochie ya ma ọ bụ belata ya. N'akụkụ a, ohu na-egosipụta mbọ ya niile ma na-arịọ onye ọ na-efe ofufe enyemaka. Nke abụọ, ihe ndị na-enweghị ike ime nke ahụ. N'akụkụ a, ohu na-anabata ya n'obi iru ala, na-enwe afọ ojuju, ma na-ekwere na ihe a bụ uche Chineke. O doro anya na ịdebanye ụkpụrụ a n'obi bụ ụzọ isi nweta obi ụtọ na mkpochapụ nchegbu na iru újú.

Isi nke: Ịna-ekwukarị maka Chineke

Otu n'ime ihe kachasị ebute obi iru ala na ume ọñụụ bụ ịna-ekwukarị maka Chineke. N’ezie, nke a nwere mmetụta dị ịtụnanya n’ime ka obi sie ike ma nwee ume ọñụụ, na iwepụ nchegbu na iru újú. Onye kachasị elu kwuru, sị: {"Cheta na! Site n'icheta Chineke ka obi na-enweta ume ọñụụ."} [Ar-Ra'd: 28]. N'ezie, icheta Chineke nwere mmetụta dị ukwuu n'inweta ihe a a na-achọsi ike, n'ihi ụkpụrụ pụrụ iche ya, na n'ihi ihe ohu na-atụ anya ya n'ụgwọ ọrụ na ume ọñụụ ya.

Ịkọwapụta amara Chineke ndị a na-ahụ anya na ndị zoro ezo. N'ịkọwa amara Chineke ndị a na-ahụ anya na ndị zoro ezo, n'ihi na ịmata ha na ịkọwa ha na-eme ka Chineke wepụ nchegbu na iru újú, ma na-akpali mmadụ ime ekele nke bụ ọkwa kachasị elu, ọbụlagodi ma ọ bụrụ na mmadụ nọ n'ọnọdụ ịda ogbenye ma ọ bụ ọrịa ma ọ bụ ụdị nsogbu ọzọ. N'ihi na ọ bụrụ na o jiri amara Chineke dịịrị ya - nke ọnụ ọgụgụ na-enweghị ike ịgụta ọnụ - tụnyere ihe ọjọọ dakwasịrị ya, ihe ọjọọ ahụ agaghị erute n'ókè nke amara ahụ. Nke a bụ n'ihi na amara Chineke karịrị akarị ma na-adịgide adịgide, ebe ihe ọjọọ ahụ dị nta ma na-agafe ngwa ngwa. Ịtụle amara dị otú a na-eme ka obi sie ike ma na-eme ka ekele dịkwuo elu, na-eme ka mmadụ nwee obi ụtọ na afọ ojuju n'agbanyeghị ọnọdụ ọ nọ na ya. Chineke kacha amata ihe kasị mma.

N'ezie, ihe ọjọọ na ọdachi ndị mmadụ, mgbe Chineke nwara onye ahụ ma o mezuo ọrụ nke ndidi, afọ ojuju, na nrubeisi, ịdị arọ ha na-ebelata, nsogbu ha na-adịwanye mfe. Ohere nke ohu ahụ ịtụ anya ụgwọ ọrụ na ụgwọ ọrụ ya, na ife Chineke ofufe site n'ịrụ ọrụ nke ndidi na afọ ojuju, na-eme ka ihe ndị na-elu ilu dị ụtọ, nke na-atọ ụtọ nke ụgwọ ọrụ ha na-echefu ilu nke ndidi ha.

Ile anya n'ebe ndị nọ anya n'okpuru anyị, Otu n'ime ihe ndị kacha aba uru n'ọnọdụ a bụ iji ihe Onye-amụma ﷺ tụziri anya na ya n'akụkọ ziri ezi, ebe o kwuru, sị: "Lere anya n'ebe ndị dị n'okpuru unu, ma elela anya n'ebe ndị dị n'elu unu, n'ihi na nke a bụ ụzọ kacha mma iji ghara ilelị amara Chineke dịịrị unu." Muslim kọrọ ya. N’ezie, mmadụ, ọ bụrụ na o tinye n’anya ya ụkpụrụ a dị oke mkpa, ọ ga-ahụ na ọ karịrị ọtụtụ ndị ọzọ e kere eke n’ahụ ike na ihe ndị metụtara ya, na n’ihe onwunwe na ihe ndị metụtara ya, n’agbanyeghị ọnọdụ ọ nọ na ya. Nke a ga-ewepụ ya obi erughị ala, nchegbu, na iru újú, ma mee ka obi ụtọ ya na obi ụtọ ya n’amara Chineke nke o karịrị ndị ọzọ n’ihe o nwere na-abawanye.

Ma ọ bụla mmadụ na-atụgharị uche n'amara Chineke nke anya na-ahụ anya na nke zoro ezo, nke okpukpe na nke ụwa, ọ ga-ahụ na Onyenwe ya enyela ya ihe ọma ma gbochie ya ọtụtụ ihe ọjọọ. O doro anya na nke a na-ewepụ nchegbu na iru újú, ma na-ebute ọṅụ na obi ụtọ.

Isi nke: Ịnye Ịgbọ Mgbọ n'Iwepụ Ihe Ndị Na-eweta Nchegbu na Ịchọta Ihe Ndị Na-eweta Obi Ụtọ

Otu n'ime ihe ndị na-eweta obi ụtọ na mkpochapụ nchegbu na iru újú bụ ịgbalịsi ike iwepụ ihe ndị na-eweta nchegbu na ịchọ ihe ndị na-eweta obi ụtọ. Nke a na-eme site n'ichezọ ihe ndị ọjọọ gara aga nke na-enweghị ike ịgbanwe, na ịmara na itinye uche na ha bụ ihe efu na nke na-abaghị uru, na nke ahụ bụ nzuzu na ara. Ya mere, ọ na-agbalịsi ike igbochi obi ya ichebara ha echiche. N'otu ụzọ ahụ, ọ na-agbalịsi ike igbochi obi ya inwe nchegbu banyere ihe ndị ga-abịa n'ọdịnihu, dị ka ịda ogbenye ma ọ bụ ụjọ ma ọ bụ ihe ọjọọ ndị ọzọ ọ na-eche n'echiche banyere ọdịnihu ya. Onye ahụ maara na ihe ndị ga-abịa n'ọdịnihu bụ ihe a na-amaghị nke ọma nke ga-esi na ya pụta - ma ihe ọma ma ihe ọjọọ, olile anya na nhụjuanya. Na na nke a dị n'aka Onye Ọchịchị, Onye Amamihe, ọ bụghị n'aka ndị ohu, ma e wezụga ịgbalịsi ike inweta ihe ọma ya na igbochi ihe ọjọọ ya. Onye ohu ahụ makwaara na ọ bụrụ na ọ kwụsị itinye uche ya n'obi erughị ala n'ihi ọdịnihu nke ihe ya, ma tụkwasị obi na Onyenwe ya imeziwanye ya, ma nwee obi iru ala na nke a, mgbe o mere nke a, obi ya ga-enwe ume ọñụụ, ọnọdụ ya ga-adizi mma, nchegbu ya na obi erughị ala ya ga-apụ.

Iji arịrịọ na-ekpe ekpere. N'ime ihe ndị kacha aba uru n'ịtụle ihe ndị ga-eme n'ọdịnihu bụ iji ekpere a nke Onye-amụma ﷺ na-ekpeku: "Chineke m, doziriere m okpukpe m nke bụ ihe nchebe nke ihe m, mezienụ m ụwa m nke bụ ebe obibi m, mezienụ m ụwa m nke na-aga n'ihu nke bụ ebe nlọghachi m. Mee ka ndụ bụrụ mmụba n’ihe ọma ọ bụla, ka ọnwụ bụrụ izu ike n’ihe ọjọọ ọ bụla." Muslim kọrọ ya. Ya na, okwu ya ọzọ: ("Chineke m, ebere gị ka m na-atụ anya, ya mere ahapụla m n'aka onwe m ọbụna ntabi anya. Dozirie ihe niile dị m, ọ dịghị onye ọzọ ma ọ bụghị Gị.") Abu Dawud dekọtara ya n'usoro ziri ezi. Ya mere, ọ bụrụ na mmadụ ejiri obi niile na ezi ebumnobi na-ekpe ekpere a nke na-eme ka ọdịnihu ya n'okpukpe na n'ụwa dị mma, ma na-agbakwa mbọ niile iji mezuo nke ahụ, Chineke ga-emezu ihe ọ rịọrọ ma tụọ anya ya, ma rụọkwa ọrụ maka ya, ma mee ka nchegbu ya ghọọ ọṅụ na obi ụtọ.

Isi nke: Ịtụle Ihe Kasị Njọ nke Ga-eme

N'ime ihe ndị kacha aba uru n'iwepụ nchegbu na nsogbu mgbe ihe mberede dakwasịrị mmadụ, bụ ka o gbalịsie ike ibelata ha site n'ịtụle ihe kasị njọ nke nwere ike ime, ma kwadebe onwe ya maka nke ahụ. Mgbe o mechara nke a, ka ọ gbalịsie ike ibelata ihe ọ bụla enwere ike ibelata dịka o siri kwe omume. Site na nkwadobe a na ịgbasi mbọ ike a bara uru, nchegbu na iru újú ya ga-apụ, ma ọ ga-enwe ike itinye mbọ ahụ n'iweta uru na igbochi ihe ndị dị njọ ọ na-enwe ike ime.

Ma ọ bụrụ na ihe ndị na-akpata ụjọ, ihe ndị na-akpata ọrịa, na ihe ndị na-akpata ịda ogbenye na enweghị ihe ọ bụla ọ hụrụ n'anya n'ime ihe dị iche iche masịrị ya dakwasịrị ya, ka ọ nabata ha n'obi iru ala na ịkwadebe onwe ya maka ha, ọbụna maka ihe kacha njọ nke nwere ike ime. N'ihi na ịkwadebe onwe ya maka ịnagide ihe ọjọọ na-eme ka ha dị mfe ma wepụ ịdị arọ ha, karịsịa ma ọ bụrụ na o jiri onwe ya mee ihe ọ bụla o nwere ike ime iji gbochie ha. N'ihi ya, a ga-ejikọta nkwadebe nke onwe ya na mbọ bara uru nke na-eme ka ọ ghara ichegbu onwe ya banyere ọdachi ndị ahụ, ma na-agbalịsi ike imeghachi ume ọhụrụ iji guzogide ihe ọjọọ, ya na ịdabere na Chineke na ntụkwasị obi dị mma na Ya. O doro anya na ihe ndị a nwere uru ha dị ukwuu n'inweta obi ụtọ na obi iru ala, tinyere ihe ohu ahụ na-atụ anya ya n'ụgwọ ọrụ ozugbo na n'ọdịnihu. Nke a bụ ihe a na-ahụ anya ma nwalee, na ihe ndị mere n'aka ndị nwara ya dị ọtụtụ nke ukwuu.

Isi nke: Ike Obi na Ịghara Iwe na Mmetụta Ụwa

Otu n'ime ọgwụgwọ kachasị mma maka ọrịa obi na-akpata nchekasị, ma ọ bụkwanị maka ọrịa anụ ahụ, bụ inwe obi siri ike na ịghara iwe ma ọ bụ iche echiche n'echiche ọjọọ na ụjọ ndị na-adịghị adị. Iwe na mgbagwoju anya bụ n'ezie n'ime ihe ndị na-akpata mgbu. Onye ọ bụla na-atụ anya ihe ọjọọ ga-eme na ọnwụ nke ihe ọma, nke a ga-eme ka ọ daa n'ime nchegbu, iru újú, ọrịa obi na nke anụ ahụ, na ndakpọ nke mmụọ nke nwere mmetụta ọjọọ ndị mmadụ ahụwo ọtụtụ mmebi ya.

Ịtụkwasị Obi n'aka Chineke, Ọ bụla mgbe obi tụkwasịrị Chineke obi, ma tụkwasịrị Ya obi, ma ọ dịghị ekwe ka echiche efu na echiche ọjọọ na-achịkwa ya, ma nwee ntụkwasị obi na Chineke ma nwee olile anya n'amara Ya, a ga-achụpụ nchegbu na iru újú n'ebe ọ nọ, ma wepụrụ ya ọtụtụ ọrịa nke anụ ahụ na nke obi, ma nweta ike obi, obi iru ala, na obi ụtọ nke enweghị ike ịkọwa n'okwu. Ọtụtụ ụlọ ọgwụ jupụtara na ndị ọrịa nke echiche efu na echiche ọjọọ, ma ọtụtụ ka ihe ndị a metụtaworo obi nke ọtụtụ ndị siri ike, ma ọlị ma ndị na-esighi ike. Ọtụtụ ka ihe ndị a buteworo n'ịzuzu na ara. Onye a gbapụtara agbapụta bụ onye Chineke zọpụtara ma nye ya aka n'ịgbalịsi ike ime onwe ya iji nweta ihe ndị na-aba uru na-eme ka obi sie ike, na-egbochi obi erughị ala. Onye kacha elu kwuru, sị: {..Onye ọ bụla tụkwasịrị Chineke obi, ọ ga-ezu ya.} [Sọọdụ Aṭ-Ṭalâq: 3]. Nke ahụ pụtara na O ga-ezu ya ihe niile metụtara okpukpe ya na nke ụwa ya.

Onye tụkwasịrị Chineke obi nwere obi siri ike, echiche efu anaghị emetụta ya, ihe omume ndị na-akpasu iwe anaghị akpaghasị ya n'ihi na ọ maara na nke ahụ sitere n'adịghị ike nke mmụọ, na n'ụjọ na egwu na-enweghị isi. O makwaara na Chineke ekwela nkwa na ọ ga-ezuru onye ọ bụla tụkwasịrị Ya obi n'ụzọ zuru oke. Ya mere, ọ tụkwasịrị Chineke obi ma nwee obi iru ala na nkwa Ya, nchegbu na obi erughị ala ya na-apụ, ihe isi ike ya na-aghọ ịdị mfe, iru újú ya na-aghọ ọṅụ (irutụ ọṅụ bụ iru újú), na ụjọ ya na-aghọ udo na nchebe. Anyị na-arịọ Onye kacha elu ka O nye anyị ahụ ike na ịgazi anyị n'obi ike na nkwụsi ike, yana ịtụkwasị Ya obi n'ụzọ zuru ezu, nke Chineke kwere nkwa inye ndị nwere ya ihe ọma niile, na igbochi ihe ọjọọ na nsogbu ọ bụla (nsogbu pụtara mmebi).

Isi nke: Ịkwadebe Onwe Gị maka Ịnagide Ntụpọ Ndị Ọzọ

N'okwu Onye-amụma ﷺ: "Onye kwere ekwe n'ezie (nwoke) esila n'anya nwanyị kwere ekwe n'ezie n'ihi naanị otu àgwà ọjọọ ọ kpọrọ asị n'ime àgwà ya, n'ihi na ọ ga-ahụrịrị otu àgwà ọma ọzọ n'ime ya n'anya." Muslim kọrọ ya.

Uru Abụọ Dị Oké Mkpá:

Uru Abụọ Dị Oke Mkpá: Otu n'ime ha bụ: Ntuziaka banyere otu esi emeso nwunye, onye ikwu, enyi, na onye ọ bụla nwere mmekọrịta na njikọ gị na ya. Na i kwesịrị ịkwadebe onwe gị na ọ ga-abụrịrị na o nwere ntụpọ, mmejọ, ma ọ bụ ihe ị kpọrọ asị n'ime ya. Mgbe ị hụrụ nke ahụ, tụnyere ya na ihe ọ dị gị mkpa ma ọ bụ ihe i kwesịrị ime maka ike nke njikọ na idobe ịhụnanya, site n'icheta ihe ọma dị n'ime ya, na ebumnobi pụrụ iche na n'ozuzu. Site n'ileghara ihe ọjọọ anya na ilebara ihe ọma anya, mmekọrịta na njikọ na-adịgide, ma ị na-enweta ahụ iru ala.

Uru nke abụọ: Ọ bụ mkpochapụ nke nchegbu na obi erughị ala, na ịnọgide na-enwe udo obi, na ịnọgide na-arụ ọrụ dị mkpa na nke a na-achọsi ike, na inweta ume ọñụụ n'etiti ha abụọ. Onye ọ bụla na-anabataghị nduzi a nke Pịlịbụlị (ﷺ) tụrụ aro - kama, ọ na-eleba anya na mmejọ naanị, ma na-ekpuchi anya n'ihe ọma - n'ezie, ọ ga-enwerịrị nchekasị, na ihe dị n'etiti ya na onye ọ bụla ọ na-emekọrịta ihe ga-ajupụta n'ọchịchịrị, ma ọtụtụ n'ime ọrụ dị mkpa nke ha abụọ kwesịrị ichebe ga-ada n'iyi.

Ọtụtụ n'ime ndị nwere nnukwu ebumnobi na-akwadebe onwe ha n'oge ọdachi na ihe ndị na-akpasu iwe iji nwee ndidi na obi iru ala. Ma, n'ihe ndị na-adịghị mkpa na nke dị mfe, ha na-enwe nchegbu, na-emebi udo obi. Ihe kpatara nke a bụ na ha kwadebere onwe ha maka nnukwu ihe, ma ha hapụrụ onwe ha n'ihe ndị dị ntakịrị, nke a na-emerụ ha ma metụta izu ike ha. Ya mere, onye nwere ezi uche na-akwadebe onwe ya maka ma ihe ndị dị ntakịrị ma ndị buru ibu, ma na-arịọ Chineke enyemaka maka ha, na ka ọ ghara ịhapụ ya n'aka onwe ya ọbụna ntabi anya. Mgbe ahụ, ihe nta na-adịrị ya mfe, dịka nnukwu ihe siri dị ya mfe. Ya na, ọ ga-anọgide na-enwe obi iru ala, obi dị jụụ, na nke zuru ike.

Isi nke: Ịghara ịhapụ Onwe Gị n'Ihe Ndị Na-eweta Nchegbu

Onye nwere uche maara na ndụ ya ziri ezi bụ ndụ obi ụtọ na obi iru ala, na ọ dị mkpụmkpụ nke ukwuu. Ya mere, o kwesịghị ime ka ọ dị mkpụmkpụ karịa site n'ichegbu onwe ya na ịhapụ onwe ya n'ihi ihe ndị na-ewute ya, n'ihi na nke ahụ megidere ndụ ziri ezi. Ọ na-echekwa ndụ ya ka ọ ghara ịla n'iyi n'ihi nchegbu na ihe ndị na-ewute ya. Ọ dịghị ihe dị iche na nke a n'etiti onye na-eme ezi omume na onye na-eme ihe ọjọọ. Ma, onye kwere ekwe nwere ùgwù dị ukwuu n'ịghọta nkọwa a, na oke bara uru ma ozugbo ma mgbe ebighị ebi.

Ịtụnyere amara Chineke na ihe ọjọọ dakwasịrị mmadụ, Ọ dịkwa mkpa na mgbe ihe ọjọọ mere mmadụ ma ọ bụ ọ tụrụ egwu ya, ka o tụnyere amara ndị ọzọ o nwere, ma n'okpukpe ma n'ụwa, na ihe ọjọọ ahụ dakwasịrị ya. Mgbe a na-atụnyere ha, a ga-aghọta na amara ndị dị ya karịrị nke ukwuu, na ihe ọjọọ dakwasịrị ya adịchaghị mkpa.

N'otu ụzọ ahụ, ọ ga-atụnyere ihe ọjọọ ọ na-atụ egwu na ọ ga-eme ya, na ọtụtụ ohere nchekwa dị na ya. Ọ gaghị ekwe ka ohere dị ntakịrị merie ọtụtụ ohere siri ike. Site na nke a, nchegbu na egwu ya ga-apụ. Ọ ga-atụkwa ihe kachasị njọ nke nwere ike ime ya, ma kwadebe onwe ya maka ya ma ọ bụrụ na ọ mere. Ọ ga-agbalịsi ike igbochi ihe ndị na-emebeghị, na imezi ihe ndị meworo ma ọ bụ ibelata ha.

Mmebi ndị mmadụ dịrị ha onwe ha ma ọ bụrụ na ị naghị etinye onwe gị na ya. Otu n'ime ihe ndị bara uru bụ ịghọta na mmegwara ndị mmadụ na-emere gị, karịsịa n'okwu ọjọọ, anaghị emerụ gị ahụ kama ọ na-emerụ onwe ha ahụ. Ma, ọ bụrụ na ị hapụrụ ka o tinye gị n'obi, ma kwe ka ọ na-achịkwa mmetụta uche gị, mgbe ahụ ka ọ ga-esi metụta gị dịka o si metụta onwe ha ahụ. Ma, ọ bụrụ na ị leghara ya anya, ọ gaghị emetụta gị ma ọlị.

Mee ka ndụ gị dị mma site n'iche na echiche bara uru, ị ga-enweta obi iru ala n'ime gị. Maara na ndụ gị na-esote echiche gị. Ọ bụrụ na echiche gị bụ maka ihe ga-abara gị uru n'okpukpe ma ọ bụ n'ụwa, ndụ gị ga-adị mma ma dịkwa ụtọ. Ma ọ bụrụ na ọ bụghị, ihe ga-adị njọ.

Ị na-eme ihe ọ bụla n'ihi naanị iji nweta mmasị Chineke, ọ bụghị iji nweta otuto ma ọ bụ nzaghachi sitere n'aka ndị mmadụ. Otu n'ime ihe kachasị aba uru n'ịchụpụ nchegbu bụ ịkwadebe onwe gị n'ịghara ịchọ ekele ma ọ bụghị n'aka Chineke. Ya mere, mgbe ị meere onye nwere ikike ma ọ bụ onye na-enweghị ikike ihe ọma, mara na nke a bụ mmekọrịta gị na Chineke. Ya mere, echegbula onwe gị maka ekele n'aka onye ahụ i meere ya ihe ọma, dịka Onye kacha elu siri kwuo banyere ụfọdụ n'ime ndị ohu Ya pụrụ iche: "N'ezie, anyị na-enye gị nri naanị n'ihi ihu Chineke, anyị achọghị ụgwọ ọrụ ma ọ bụ ekele ọ bụla n'aka gị." [Sọọdụ Al-Insan: 9].

Nke a na-esikwu ike n'ime omume gị n'ebe ezinụlọ na ụmụ gị nọ, na n'ihi ike nke njikọ gị na ha. Ọ bụla mgbe ị kwadebere onwe gị n'iwepụ ihe ọjọọ n'ebe ha nọ, ị na-enwetazi ume ọñụụ ma nwee ahụ iru ala. N'ime ihe ndị na-ewetara ahụ iru ala bụ ịnakwere àgwà ọma ma na-eme ha dịka ike mmụọ na-akpali gị, na-azere ịmanye onwe gị nke na-ewetara gị nsogbu na njedebe na-akụda mmụọ n'inweta àgwà ọma ahụ, ebe ị na-eso ụzọ gbagọrọ agbagọ. Nke a bụ akụkụ nke amamihe. Ị na-emegharịkwa ihe ndị na-ewute gị ka ha ghọọ ihe dị ọcha na ụtọ. Site na nke a, ị ga-abawanye n'ime ịdụ ụtọ nke ndụ, ma ihe ndị na-ewute gị ga-apụ.

Itinye Uche n'Ihe Bara Uru Ọ Bụghị Ihe Ndị Na-emerụ Ahụ. Tinye ihe ndị bara uru n'anya gị ma gbalịsie ike imezu ha. Atụla ntị lee anya n'ihe ndị na-emerụ ahụ; ka ị wee nwee ike ichefu ihe ndị na-eweta nchegbu na iru újú. Were izu ike gị na mkpokọta uche gị niile rụọ ọrụ ndị dị mkpa.

Imechi ihe ngwa ngwa n'ụzọ doro anya. Otu n'ime ihe ndị bara uru bụ imechi ihe ngwa ngwa n'ụzọ doro anya, na inwere ohere n'ọdịnihu. N'ihi na ọ bụrụ na emechibeghị ihe, ihe ndị fọdụrụ n'oge gara aga ga-agbakọta n'isi gị, ma tinyekwuo ihe ndị ọzọ na-abịa, nke a ga-eme ka ha dịkwuo arọ. Ma ọ bụrụ na emechiela ihe ọ bụla n'oge ya, ị ga-eji ike echiche na ike ọrụ na-ezu ihe ndị na-abịa n'ọdịnihu.

Ịhazi Ihe Ndị Dị Mkpa na Ịdụ Ndụmọdụ. O kwesịrị ka ị họrọ n'ime ọrụ ndị bara uru ihe kasị mkpa, ma ihe ndị ọzọ dị mkpa. Mee ka ihe dị iche n'etiti ihe mmụọ gị na-achọ na ihe ọchịchọ gị siri ike. N'ihi na ime ihe na-emegide ya na-eweta ike ọgwụgwụ, ịda mbà, na obi erughị ala. Jiri echiche ziri ezi na ndụmọdụ nyere gị aka na nke a. N'ihi na onye ọ bụla na-adụ ndụmọdụ anaghị akwa ụta. Mụtakwa ihe ị chọrọ ime nke ọma. Ọ bụrụ na ị hụla na uru dị, ma kpebisie ike, were tụkwasị obi na Chineke, n'ihi na Chineke hụrụ ndị tụkwasịrị Ya obi n'anya.

Ekele dịrị Chineke, Onye nwe uwa nile.

Ka Chineke gozie onye isi anyị Muhammad ma gozie ezinụlọ ya na ndị na-eso ụzọ ya ma nye ya udo.