رسول الله صلی الله علیه وسلم نه فاحش و (هغه څوک چې فحاشي یې عادت ګرځېدلی وي ) او نه متفحش و ( هغه څوک چې فحاشي یې عادت نه وي خو په عمدي توګه یې کوي) نه په بازارونو کې چیغې وهونکی و او نه یې بدې ته په بده ځواب ورکاوه، بلکې بخښنه یې کوله او (خلکو ته د هغوی له بدیو) به تېرېده.
ابو عبدالله الجدلي وایي: ما (د مؤمنانو له مور) عائشې رضي الله عنها څخه د رسول الله صلی الله علیه وسلم د اخلاقو په اړه پوښتنه وکړه، نو هغې وویل:
رسول الله صلی الله علیه وسلم نه فاحش و (هغه څوک چې فحاشي یې عادت ګرځېدلی وي ) او نه متفحش و ( هغه څوک چې فحاشي یې عادت نه وي خو په عمدي توګه یې کوي) نه په بازارونو کې چیغې وهونکی و او نه یې بدې ته په بده ځواب ورکاوه، بلکې بخښنه یې کوله او (خلکو ته د هغوی له بدیو) به تېرېده.
لَمْ يَكُنْ فَاحِشًا وَلَا مُتَفَحِّشًا وَلَا صَخَّابًا فِي الْأَسْوَاقِ، وَلَا يَجْزِي بِالسَّيِّئَةِ السَّيِّئَةَ وَلَكِنْ يَعْفُو وَيَصْفَحُ.
د مؤمنانو له مور، عایشې رضي الله عنها څخه د رسول الله صلی الله علیه وسلم د اخلاقو په اړه پوښتنه وشوه، نو هغې وویل: د هغه صلی الله علیه وسلم په طبیعت کې نه فحش و، نه بدخويي، نه یې په خبرو او نه کړنو کې بدوالی و، نه به یې له ځانه فحش جوړول او نه به یې قصداً پوچې ویناوې کولې، نه به یې په بازارونو کې غږ لوړاوه او نه به یې بدۍ ته په بدۍ ځواب ورکاوه؛ بلکې د نېکۍ بدله به یې ورکوله، او په زړه کې به یې بخښنه کوله، او په ښکاره به یې له بدیو تېرېدنه کوله.
د رسول الله صلی الله علیه وسلم د لوړو اخلاقو بیان او له بدو اخلاقو څخه یې لرې والی.
د ښو اخلاقو پر ترسره کولو او د بدو اخلاقو څخه لرېوالي ته هڅوونه.
د فحشګویۍ او بدو خبرو کولو مذمت.
د خلکو پر وړاندې د غږ لوړولو او چیغو وهلو غندنه.
د بدۍ په مقابل کې د نېکۍ، بخښنې او تېرېدنې ته هڅوونه.
نور (9)
جامع الترمذي (3/ 437) (2016).
د امام أحمد مسند (42/ 256) (25417).
فتح الباري شرح صحيح البخاري.
لابن حجر(6/ 575).
إرشاد الساري لشرح صحيح البخاري.
القسطلاني (9/ 30).
معجم اللغة العربية المعاصرة (2/ 1629).
مرقاة المفاتيح شرح مشكاة المصابيح.
لعلي القاري (9/ 3717).