رسول الله صلی الله علیه وسلم نه بد زبان بود و نه سخن زشتی می گفت و نه دشنام دهنده و ياوه گو بود؛ و نه در کوچه و بازار اهل هياهو بود؛ بدی را با بدی جواب نمی داد، بلکه می بخشید و گذشت می کرد.
از ابوعبدالله جَدَلی روایت است که می گوید: از عایشه ام المؤمنین رضی الله عنها در مورد اخلاق و رفتار رسول الله صلی الله علیه وسلم پرسيدم فرمود:
رسول الله صلی الله علیه وسلم نه بد زبان بود و نه سخن زشتی می گفت و نه دشنام دهنده و ياوه گو بود؛ و نه در کوچه و بازار اهل هياهو بود؛ بدی را با بدی جواب نمی داد، بلکه می بخشید و گذشت می کرد.
لَمْ يَكُنْ فَاحِشًا وَلَا مُتَفَحِّشًا وَلَا صَخَّابًا فِي الْأَسْوَاقِ، وَلَا يَجْزِي بِالسَّيِّئَةِ السَّيِّئَةَ وَلَكِنْ يَعْفُو وَيَصْفَحُ.
ام المؤمنین عایشه رضی الله عنها در مورد اخلاق رسول الله صلی الله علیه وسلم پرسیده شد و ایشان فرمودند: اینکه عادت فُحش و قُبح در اقوال و افعال خود نداشت، سخن زشت و بدی نمی گفت و دشنام دهنده و بدزبان نبود و صدایش را در بازارها بلند نمی کرد و فریاد نمی کشید و هیاهو به راه نمی انداخت، بلکه با مردم نرم خو و مهربان بود و چون کسی به او بدی می کرد، پاسخش را با بدی نمی داد، بلکه ظاهراً گذشت نموده و چشم پوشی می کرد.
بیان اخلاق والای پیامبر صلی الله علیه وسلم و دوری ایشان از اخلاق مذموم.
تشویق به اخلاق نیکو و دوری از اخلاق بد.
نکوهش سخنان زشت و سخنان ناپسند.
نکوهش بلند کردن صدا و فریاد زدن بر سر مردم.
تشویق به پاسخ بدی به نیکی، و گذشت و بخشش.
بیشتر (9)
سنن ترمذی. (3/ 437) (2016).
مسند احمد. (42/ 256) (25417).
فتح الباري شرح صحيح البخاري.
لابن حجر(6/ 575).
إرشاد الساري لشرح صحيح البخاري.
القسطلاني (9/ 30).
معجم اللغة العربية المعاصرة (2/ 1629).
مرقاة المفاتيح شرح مشكاة المصابيح.
لعلي القاري (9/ 3717).