ایشان نه زشتگو بودند و نه به زشتگویی تظاهر میکردند و نه در بازارها اهل داد و فریاد بودند، و بدی را با بدی پاسخ نمیدادند، بلکه عفو و گذشت میکردند.
از ابوعبدالله جَدَلی روایت است که گفت: از عایشه امالمؤمنین رضی الله عنها دربارهٔ اخلاق رسول خدا صلی الله علیه و سلم پرسیدم، پس فرمود:
ایشان نه زشتگو بودند و نه به زشتگویی تظاهر میکردند و نه در بازارها اهل داد و فریاد بودند، و بدی را با بدی پاسخ نمیدادند، بلکه عفو و گذشت میکردند.
لَمْ يَكُنْ فَاحِشًا وَلَا مُتَفَحِّشًا وَلَا صَخَّابًا فِي الْأَسْوَاقِ، وَلَا يَجْزِي بِالسَّيِّئَةِ السَّيِّئَةَ وَلَكِنْ يَعْفُو وَيَصْفَحُ.
از امالمؤمنین عایشه رضی الله عنها دربارهٔ اخلاق پیامبر صلی الله علیه و سلم پرسیده شد، پس گفت: در طبع ایشان زشتی و قبح در گفتار و کردارشان نبود، و به زشتگویی تظاهر نمیکردند و قصد آن را نداشتند، و اهل داد و فریاد نبودند که در بازارها صدایشان را بلند کنند، و بدی را با بدی پاسخ نمیدادند؛ بلکه با نیکی پاسخ میدادند و در باطن عفو میکردند و در ظاهر از آن روی برمیگرداندند و چشمپوشی میکردند.
بیان آنچه پیامبر صلی الله علیه و سلم بر آن بودند از اخلاق والا و دوری از اخلاق ناپسند.
تشویق به انجام اخلاق نیکو و دوری از اخلاق بد.
ناپسند بودن سخن گفتن با کلمات زشت و کلام قبیح.
ناپسند بودن بلند کردن صدا بر مردم و فریاد زدن بر آنان.
تشویق به پاسخ بدی را با نیکی و عفو و گذشت دادن.
بیشتر (9)
سنن ترمذی (3/ 437) (2016).
مُسنَد احمد (42/ 256) (25417).
فتح الباري شرح صحيح البخاري.
لابن حجر(6/ 575).
إرشاد الساري لشرح صحيح البخاري.
القسطلاني (9/ 30).
معجم اللغة العربية المعاصرة (2/ 1629).
مرقاة المفاتيح شرح مشكاة المصابيح.
لعلي القاري (9/ 3717).