Skip to content

ایشان نه زشت‌گو بودند و نه به زشت‌گویی تظاهر می‌کردند و نه در بازارها اهل داد و فریاد بودند، و بدی را با بدی پاسخ نمی‌دادند، بلکه عفو و گذشت می‌کردند.

از ابوعبدالله جَدَلی روایت است که گفت: از عایشه ام‌المؤمنین رضی الله عنها دربارهٔ اخلاق رسول خدا صلی الله علیه و سلم پرسیدم، پس فرمود:

ایشان نه زشت‌گو بودند و نه به زشت‌گویی تظاهر می‌کردند و نه در بازارها اهل داد و فریاد بودند، و بدی را با بدی پاسخ نمی‌دادند، بلکه عفو و گذشت می‌کردند.

لَمْ يَكُنْ فَاحِشًا وَلَا مُتَفَحِّشًا وَلَا صَخَّابًا فِي الْأَسْوَاقِ، وَلَا يَجْزِي بِالسَّيِّئَةِ السَّيِّئَةَ وَلَكِنْ يَعْفُو وَيَصْفَحُ.

به روایت ترمذی و احمد
حديث صحيح
شرح

از ام‌المؤمنین عایشه رضی الله عنها دربارهٔ اخلاق پیامبر صلی الله علیه و سلم پرسیده شد، پس گفت: در طبع ایشان زشتی و قبح در گفتار و کردارشان نبود، و به زشت‌گویی تظاهر نمی‌کردند و قصد آن را نداشتند، و اهل داد و فریاد نبودند که در بازارها صدایشان را بلند کنند، و بدی را با بدی پاسخ نمی‌دادند؛ بلکه با نیکی پاسخ می‌دادند و در باطن عفو می‌کردند و در ظاهر از آن روی برمی‌گرداندند و چشم‌پوشی می‌کردند.

از نکات این حدیث

بیان آنچه پیامبر صلی الله علیه و سلم بر آن بودند از اخلاق والا و دوری از اخلاق ناپسند.

تشویق به انجام اخلاق نیکو و دوری از اخلاق بد.

ناپسند بودن سخن گفتن با کلمات زشت و کلام قبیح.

ناپسند بودن بلند کردن صدا بر مردم و فریاد زدن بر آنان.

تشویق به پاسخ بدی را با نیکی و عفو و گذشت دادن.

منابع
بیشتر (9)

سنن ترمذی (3/ 437) (2016).

مُسنَد احمد (42/ 256) (25417).

فتح الباري شرح صحيح البخاري.

لابن حجر(6/ 575).

إرشاد الساري لشرح صحيح البخاري.

القسطلاني (9/ 30).

معجم اللغة العربية المعاصرة (2/ 1629).

مرقاة المفاتيح شرح مشكاة المصابيح.

لعلي القاري (9/ 3717).