إعداد خطيب ماهر

Nan non Allah, Sèl Mèt ki gen yon Mizèrikòd ki san limit, ak yon Gwo Pitye ki pap janm fini.

Tout louwanj se pou Allah, Nap fè louwanj pou li, nap mande li sekou, epi nap mande li padon. Nap mande senyè toupwisan an pwoteksyon kont move lide ki nan kè nou ak kont move aksyon nou fè. Moun Allah gide, pèsonn pa ka pèdil ; epi moun li kite pèdi, pèsonn pa ka mete li nan bon chemen. Mwen temwaye pa gen okenn lòt dye ki merite pou moun adore tout bon vre, eksepte Allah, li menm sèl poun adore, li pa gen asosye. Epi mwen temwaye Muhammad se sèvitè li ak Mesaje li. Se pou benediksyon ak lapè Allah sou li, sou fanmi li, ak sou tout konpayon li yo, ak sou tout moun ki swiv yo nan fè sa ki byen, avèk anpil lapè.

Aprèsa: Paske moun yo toujou nan bezwen pou yo konnen sa ki ka ranje lavi yo, lalwa relijyon an (Charia) vini ak tout sa ki nesesè pou sa ka fèt. Pami bagay sa yo, gen sa ki gen rapò ak diskou (Kroutbah) jou vandredi a. Se poutèt sa, responsablite Predikatè kap fè diskou jou vandredi a, se yon gwo responsablite nèt. Se pou rezon sa a, nou te pran anpil swen pou nou prepare yon liv ki pote tit: (Gid Pratik pou Mwezen, Imann, ak Predikatè ansanm ak Règleman sou Moske yo) ([1]), epi nou tradwil nan plizyè lang. Epi li genyen plizyè sijè ladan li, pami yo: - https://islamcontent.com/ar/single-content/74839.

Lapriyè Vandredi a ak sans li, lè li, ak kèk nan règ li yo ki konsène moun ki gen obligasyon relijye a (moukallaf la), ansanm ak Kroutba Joumou'a a, règ li, kondisyon li yo, pilyel yo, Sounnah li yo, ak tradiksyon l; li kouvri tou kalite ki dwe prezan lakay Khatib la nan domèn konesans ak moralite, bon fason poun aji konsènan Kroutba a ak Khatib la, bi li ak objektif li yo, ak fason pou preparel.

Kòm sijè sa a se yon matyè ki gen yon enpòtans kapital, dezyèm dokiman sa a ki pote tit (Fòmasyon yon moun ki bon nan fè diskou) parèt kòm yon ekstansyon ak yon konpleman pou liv ki te pibliye anvan an.

Nap mande Allah pou Li fè travay nou an tounen yon bon zèv ki fèt sèlman pou glwa Li, pou Li mete benediksyon ladan li. Se Allah ki konn tout bagay; epi se pou lapè ak benediksyon Allah poze sou Pwofèt nou an, Muhammad.

Enpòtans prèch la (Kroutba)

Chè (Minbar) Vandredi a se youn nan mwayen enfliyans ki pi pwisan ,si se pa li menm ki pi fò a nèt sou pèp la, depi yo konn kijan pou yo rann li efikas. Se yon moman kote oratè a (Khatib) ap pale ak moun yo chak semèn pandan plizyè ane, kit se yon ti bout tan, kit se yon peryòd ki long. Nan moman sa a, moun yo ouvè lespri yo epi yo prepare kè yo pou yo resevwa sa lap di a; yo sitèlman konsantre, yo pa menm okipe anyen kap pase bò kote yo (menm yon grenn gravye). Konsa, yap resevwa konsèy, diskou moral, ansèyman ak leson ki soti nan bouch li nan yon fason ki repete epi ki san rete.

Yon oratè (Khatib) ki gen siksè epi ki jwenn lagras Allah, li menm Allah bay kapasite poul pale avèk konviksyon epi ak yon elokans ki pwisan: lap gen yon enfliyans kapital sou moun yo san okenn dout. Enfliyans sa a ka menm pi fò pase enfliyans yon pwofesè sou elèv li, oubyen pase pouvwa rezo sosyal yo genyen. Sa fèt konsa paske diskou a (Kroutba) lye dirèkteman ak yon gwo zak adorasyon ki se Lapriyè a; epi tou, paske oratè sa a ki gen don lapawòl, ki sensè nan konsèy li epi ki metrize langaj la, ap pale ak pèp la fasafas. Yo wè ekspresyon figil ,yo wè fòs kout zyel sa ki pèmèt li touche yo ni nan sa yo tande, ni nan sa yo wè. Li rive jwenn kè yo ak lespri yo pandan yap koute li ak anpil atansyon pandan tout tan diskou a ap dire. Se konsa li prezante yo agiman ak prèv ki baze sou lojik ak sou tradisyon revelasyon an , kote li rive ,ak pèmisyon Allah konvenk yo epi korije konpreyansyon yo sou relijyon an.

Khatib ki reyisi epi ki byen gide a: se li menm ki fè Minbar la tounen youn nan pòt ki pi enpòtan nan gaye sa ki byen ak konesans, epi li pa limite tèt li nan sa sèlman. Okontrè, li patisipe epi li pote kontribisyon pal nan tout domèn pami domèn sa ki byen ak bèl aksyon yo, nan limit kapasite li. Kèlkeswa kote ki gen sa ki byen, wap jwenn li pami moun kap pran devan yo, epi kèlkeswa kote ki gen sakrifis pou Allah, wap jwenn li kòm youn nan sòlda Li yo.

Khatib sa a: se li menm ki pran swen pou li gaye mesaj (Da'wah) la pou Allah epi poul fè sa ki itil pou mizilman yo, menm jan Pwofèt yo ak Mesaje yo te ye (ke lapè ak benediksyon Allah kouvri yo) ,ansanm ak savan yo ak moun kap rele moun nan lafwa yo ki sensè pou kominote Islam nan ,se yon moun ki toujou ap fè efò pooul pote renouvèlman, poul atire epi kaptive atansyon moun kap koute li yo.

Paske gen anpil oratè (Khatib), malgre yo posede tout kalite ak tout baz ki nesesè pou yo fè diskou a, travay yo a pa pwodwi rezilta (fwi) nou tap tann lan; sa ki se yon gwo diferans ak yon oratè ki pote misyon sa a ak tout senserite ak yon devouman total .

Chak Vandredi, li prezante yo yon sijè ki touche santiman yo ak bezwen esansyèl yo, yon diskou ki kaptive kè yo nèt. Pandan yon sèl ane, li rankontre yo 50 fwa; konsa, èske gen yon lòt mwayen kominikasyon ki gen plis pouvwa ak plis enfliyans pase mwayen sa a?

Konsa, se pa yon sipriz si diskou (Kroutba) Vandredi a klase pami pratik ki pi nòb nan relijyon Islam nan. Li se youn nan espas ki pi enpòtan pou misyon envitasyon bò kote Allah (Dawah), pou transmisyon lalwa diven an (Sharia), epi pou tabli prèv devan kreyati Li yo. Se yon enstitisyon ènmi Islam yo ta swete genyen nan pwòp kwayans pa yo tou; kifè, gen youn nan lidè pati kap konbat Islam yo ki te menm deklare: «Ah! Si sèlman mwen te genyen minbar tankou sa yo?!».

Valè yon konesans oswa yon metye depann de enpòtans objektif li genyen. Travay oratè a (moun kap fè diskou a) gen yon bi ki wo anpil: se montre moun yo laverite, epi ankouraje yo fè sa kap bon pou yo ni nan lavi sa a, ni nan lavi kap vini aprè a.

Epi fè diskou a (Kroutba) konte pami mwayen pou genyen otorite ak lidèchip..

Donk, nan misyon bay prèch la (Kroutba): gen yon gwo onè, epi onè sa a chita nan lefètke moun kap okipe pozisyon sa a se yon moun ki entèlijan, ki gen konesans epi ki elokans Jan Arab yo fè diskou", محمد الخضر حسين (Mohamed El-Khodari Hussein): paj 178-179. Oswa : Liv sou jan Arab yo pale an piblik", محمد الخضر حسين : paj 178-179

Epi Lejisilatè a rann li obligatwa pou moun kap priye a fè silans pou koutew - frèm nan kap preche a ; pandan prèch ou a, Mesaje Allah a (ke lapè ak benediksyon Allah sou li) te di: «Si yon jou Vandredi ou di kamarad ou: Fè silans, pandan Imam nan ap preche, enben ou pale pou granmesi». Tout moun tonbe dakò sou li ([3]) Sans mo 'laghout' la vle di: moun nan pèdi benediksyon (rekonpans) li ta dwe jwenn nan lapriyè Vandredi a. - Al-Boukhari, anba nimewo (934), ak Mouslim, anba nimewo (851).

Anplis, li rekòmande (Sunnah) pou moun yo vire vizaj yo sou ou, epi An-Nawawi, Ibn al-Moundhir, ak Ibn Abd al-Barr (ke Allah gen mizèrikòd pou yo ) te rapòte konsansis (Ijmāʿ) la sou rekòmandasyon sa a ([4]). Liv ki rele "Al-Majmu" (Koleksyon an): volim 4, paj 447.

(Zanj Sila ki gen plis mizèrikòd la ap koutew kidonk ba yo valè yo merite a.)

Li sifi kòm yon onè ak fyète pou ou , ou menm kap bay prèch Vandredi a , lefètke zanj Moun ki gen tout mizèrikòd la vini bò kotew pou yo koute prèch ou ak rapèl ou yo, Mesaje Allah a ( se pou lapè ak benediksyon Allah sou li ) te di, jan sa rapòte nan 2 Sahih yo ([5]): «Lè jou Vandredi a rive, zanj yo kanpe nan chak pòt moske a, yap ekri non moun yo nan lòd yo rive a. Lè imam nan chita, yo fèmen rejis yo epi yo vini pou yo koute rapèl la». - Al-Boukhari, anba nimewo (3211), ak Mouslim, anba nimewo (850).

Epi, lè ou pran konsyans de sa: valè prèch la (Kroutba) ap vin pi gran nan kè ou, epi wap gen plis detèminasyon pouw di verite a, pouw akonpli responsablite ou, epi pouw konseye moun yo sanw pa chèche fè yo plezi ni flate yo.

Kilès ki tankouw, ou menm oratè Allah beni an?

Allah pase moun yo lòd pou yo koutew ak anpil atansyon. Li menm defann yo distrè, kit se pou yo jwe ak ti wòch ki atè a, kit se pou yo ta menm ap korije yon moun ki fè yon bagay mal pandan wap pale a. Epi tou, Li fè zanj Li yo koute diskou w la!

Epi sa rann li obligatwa pou ou aji avèk senserite sèlman pou Allah, epi pouw bay konsèy nan fason ki pi sensè a nan diskou ou yo (Kroutba yo) ak nan rapèl ou yo, epi pou objektif diskou ou yo (Kroutba yo) se fè evokasyon Allah, bay moun yo konsèy, eklere yo sou zafè relijyon an, ansanm ak sa kap amelyore lavi yo isiba.

***

Ki sa ki pi bon: fè diskou a san w pa gade papye (nan tèt), oswa li l sou yon papye?

Pa gen dout nan sa, lè yon oratè li diskou li sou yon papye, sa gen anpil avantaj. Pou anpil moun kap fè diskou, sa ka pi bon pase lè yap pale san yo pa gade papye. Sa se yon bagay tout moun wè kap fèt nòmalman.

Lè yon oratè pale san li pa gade papye, sa edel mete plis kouray ak plis chalè nan sa lap di a. Sa fè moun kap koute yo santi sa lap di a plis, epi sa ba yo antouzyas tou. Men, si oratè a pa gen kouray sa a, moun yo pap enterese non plis.

Tout moun konnen lè yon moun sèvi ak zyel ak zòrèy li anmenmtan poul aprann yon bagay, li konprann li pi byen, sa touchel plis, epi li pa bliyel fasil. Sa pa menm ak lè se yon sèl ladan yo li sèvi. Konsa, yon oratè ki pale san li pa gade papye, ki gade moun yo nan zye epi ki pale ak yo fasafas, gen plis fòs poul touche yo pase moun kap li sou papye a. Paske ak moun kap li a, se tande sèlman moun yo ap tandel .Menm vwa oratè kap pale nan tèt li a gen plis fòs epi li montre li plis enterese nan sa lap di a.

Si yon moun eseye pale san papye plizyè fwa, epi li wè li ezite anpil, li bege, li bliye sa poul di, oswa li santi li pè ak yon gwo presyon ki pa janm pase menm aprè li fin pratike anpil, li pi bon poul li diskou li yo sou papye. Se pa tout moun ki gen don pou yo pale san papye. Menm jan Allah bay chak moun pa yo nan byen materyèl, se konsa tou Li bay chak moun kapasite pa yo, tankou bon fason pou moun aji, talan, ak fòs kouraj.

8 etap pou rann li pi fasil pouw reyisi fè yon bèl diskou.

Premye etap: Lapriyè ak tout kèw pou Allah edew, epi mande li fòs ak anpil imilite.

Dezyèm etap: Mete tout konfyans ou nan Allah tout bon vre, epi konte sou Li . Allah ap aji pou sèvitèl la daprè jan sèvitè a kwè nan Li a. Nenpòt moun ki mete konfyans li nan Mèt linivèa, Allah ap sifi pou li epi lap ba li tout sa li bezwen poul reyisi.

Twazyèm etap: Koute oratè ki fò anpil yo, epi pwofite eksperyans yo.

Katriyèm etap: Pratike fè diskou pou kont ou. Siw ka fè sa anndan moske a ak mikwo a, sa ap pi bon toujou. Men, siw ka moute sou chè a (Minbar) pouw pratike, sa ap pi efikas nèt.

Senkyèm etap: Pratike jan pouw montre saw santi epi mete plis kè nan sa wap di a.

Mwen te pran tan poum reflechi sou sekrè ki fè moun ki pi fò nan fè diskou yo reyisi: Mwen rann mwen kont sekrè a , aprè favè Allah ,se fòs santiman yo genyen. Yo gen kapasite pou yo montre sa yo santi an detay, yo pa rete nan jeneralite sèlman, epi yo fè sa nan respekte prensip relijyon an (Lalwa Allah).

Lè yon moun gen fòs santiman nan kè li: sa pouse oratè ki fò yo pale pi byen toujou, epi sa pouse moun ki gen sajès yo montre sa yo konnen. Konsa, diskou a rale kè moun yo, epi li kaptive lespri yo ak bèl fason li prezante a. Men, yon moun ki pa gen santiman nan sa lap di, anpil nan konesans li genyen mouri paske kè li frèt; li pèdi tout fòs li te genyen pou li touche moun paske li pa montre sa li santi.

«Se yon devwa pou oratè a plen ak yon fòs konviksyon ak yon chalè nan nanm li pou sa lap anseye a, pandan li gen yon kwayans total nan verite mesaj lap bay la. Paske, sa ki soti nan fon kè se nan fon kè li antre. Konsa, li nesesè pou fòs konviksyon oratè a pi wo pase nivo moun kap koutel yo, poul ka transmèt enèji sa a ba yo epi satisfè swaf yo genyen pou verite a. Si se pa sa, yap santi feblès nan nanm li, epi tout fòs pawòl li yo ap pèdi nèt.»

Epi tou, ou dwe pratike anpil. Ou ka kòmanse ekri sa kap pase nan tèt ou ak sa wap santi, aprèsa, di yo byen fò pou kont ou, epi anfen, pataje yo ak yon moun ki pwòch ou (yon moun ki renmen w).

Santiman yo tankou dlo: plis ou fèmen yo epi ou kenbe yo prizonye, se plis yap seche epi yap fini. Men, plis yo lib ,depi sa fèt nan respekte prensip relijyon an ,se plis yqp jayi tankou sous dlo kap koule. Lè sa a, yap wouze paj liv yo ak bèl ekriti, yap bay diskou sou chè yo plis fòs, epi yap simen renmen ak dousè nan kè moun yo.

Alò, frèm ki oratè a, ouvè kèw nèt epi kite santiman w yo koule lib ; konsa, wa va fè lavi, kreyativite, ak anvi poun progrese boujonnen nan fon kèw ak nan fon kè tout moun kap koutew, poun ka viv nan renmen ak mizèrikòd.

Paske, yon moun ki gen bèl santiman nan kè li: lap gen yon bèl karaktè, nanm li ap gen valè, lap gen anpil zanmi, epi lap gen mwens lènmi. Pawòl li ap gen plis pwa, lap pale ak plis fòs, epi diskou li ap tounen yon bèl mizik nan zòrèy moun.

Sizyèm etap: Chèche konsèy nan men yon moun ki sensè, ki gen bon konprann, ki gen eksperyans, epi ki renmen w. Yon moun konsa va montrew kotew gen defo pouw ka korije yo, epil ap montrew kotew fò pouw ka rete konsa epi toujou fè pi byen.

Setyèmman: Prepare prèch la (Khoutba) alavans.

Wityèm etap: Li liv ki pale sou jan pouw prepare yon diskou ak jan pouw pale devan moun. - Gade : Gid Pratik pou Mouèzen, Imann, ak Predikatè ansanm ak Règleman sou Moske yo: 95, https://islamcontent.com/ar/single-content/74839.

Li nòmal epi se yon bagay tout moun konnen, pou yon moun santil yon ti jan strese oswa pè lè lap kòmanse fè yon diskou.

Nan kòmansman lè wap prezante diskou yo (Kroutba yo), ou pral santi enkyetid ak laperèz, epi sa se yon bagay ki nan nati tout moun nèt. Epi petèt ou ka vin gen yon santiman ke sa se konsekans jan moun yo ap gade ou l,ansanm ak lide ou genyen kòmkwa ou gen feblès nan konesans ou.

Epi sa ka ogmante enkyetid ou: se lèw santi moun yo remake sa epi yo pa renmen sa nan men yon Khatib, epi petèt sa ta ka yon rezon ki fè yo vire do ba ou.

San okenn dout: avèk gwo atachman ou genyen pou Allah, konfyans ou mete nan Li, dou'a sensè ou fè yo, ansanm ak anpil pratik: laperèz la ap disparèt nèt, jiskaske ou rive nan yon nivo kote wap pran plezi nan Kroutbah a, epi wap tann jou Vandredi a rive pouw ka goute plezi ki genyen nan bay prèch la.

Se sèlman pasyans ou bezwen; si ou pran pasyans, Allah,ki gen tout pouvwa epi ki konn bay san gad dèyè ,ap louvri pòt siksè pou ou epi lap kouvriw ak favè li.

Aksepte soufri nan travay di lè wap kòmanse, pouw ka jwenn espas delivrans, respè, ak kontantman nan fen an.

Epi di nan kè ou: Pa gen anyen ki vin aprè difikilte esepte soulajman, ak disparisyon traka; epi pa gen anyen ki vin aprè fatig esepte repo; epi an verite, se sèlman yon pasyans pou yon ti tan. Konsa, pran pasyans epi kenbe fèm, pou ou kapab monte sou minba yo, epi pwoklame apèl pou vin jwenn Allah a aklè. Epi Allah di laverite, epi kiyès ki gen pawòl ki pi vre pase Allah: Epi moun ki lite pou kòz nou an ; Nap gide yo nan chemen nou yo. Sourat Al-Ankabut, vèsè 69

Gade ki nivo bèlte ki gen nan sa Qatadah ; se pou mizèrikòd Allah poze sou li — te di : Pitit Adan, si se lè ou santiw djanm sèlman ou vle fè sa ki byen, konnen byen fon nan kèw ou gen yon tandans pouw lage kòw, pouw pèdi fòs ak anvi. Men, yon moun ki gen lafwa tout bon, se yon moun ki fòse tèt li ; yon moun ki gen lafwa, se yon moun ki rale fòs nan li menm ; yon moun ki gen lafwa, se yon moun ki kenbe rèd san febli. Epi, sa nou vle di pa 'moun ki kenbe rèd' la (al-mutashaddid) se sa a : Se yon moun ki veye kò li anpil poul pa janm lage nan fè sa ki byen, yon moun ki fòse tèt li kenbe disiplin sa a san li pa janm sispann. - Gade : "Tafsir Al-Qurtubi": (1/251). Epi athar Qatadah -rahimahullah-, rapòte pa: Abou Al-Qasim Ibn Bishran Al-Baghdadi (ki mouri: 430 H), nan: "Amalihi": (1454).

(Mwayen pou debarase anba laperèz ki depase limit pou fè diskou)

Laperèz , sitou nan kòmansman an , se yon bagay ki nòmal epi ki kouran anpil jan nou te wè sa anvan an. Okontrè, li se yon bagay pozitif ki ede moun nan bay prèch la (Kroutba) plis atansyon epi byen prepare li. Li frennen moun nan pou li pa gen twòp konfyans nan pwòp tèt li depase limit, sa ki ta ka mennen li souzestime moun kap koute yo, fèl neglije bon jan kalite konesans lap transmèt la, epi fèl pa byen chwazi mo ansanm ak siyifikasyon ki pi apwopriye yo.

Men, si laperèz la kontinye nan chak diskou wap fè epi li dire twò lontan, sa vin tounen yon bagay negatif ,se sa yo rele nan epòk nou an 'twoub krent moun' ,timidite. Ou dwe pran dispozisyon pouw debarasew de sa, epi pami mwayen sa yo nou jwenn :

Premye a: Se gen senserite pou Allah Toupwisan an, epi kouri jwenn Allah Granmèt la, epi toujou ap lapriyè pou mande li poul ba ou trankilite epi poul fè desann kè poze nan kè ou.

Dezyèmman : Bwè kèk bwason ki pou kalme lespriw anvan ou fè diskou a, tankou mant oswa lòt kalite tisann konsa ; sa gen yon gwo efè pou poze tèt ou epi chase tibilans ak laperèz.

Twazyèmman: Prepare nanm ou pou tande kritik, epi kontan pou sa; pou sa kapab tounen yon nechèl pou pwogrè ak inovasyon, epi pou ou pa pè fè erè.

Katriyèm pwen an: Vini bonè, pa gen okenn dout ke moun kap bay prèch la (Khatib) ki vini prese prese poul ka ratrape tan an, souf li ap anlè, kè lap bat fò, epi yon enkyetid ak yon estrès ap anvayil, kap rete avèk li menm pandan prèch la (Khoutba).

5- Leve tèt ou pou ou gade moun yo, epi pale pafwa yon fason enpwovize, menm si ou ta wè sa difisil nan kòmansman an, epi ou ta fè erè ak ezitasyon; paske si ou kontinye rete sèlman sou sa ki ekri nan papye a, epi ou pa gade piblik la avèk asirans, sa ap fè moun kap koute yo pèdi antouzyas pou pawòl ou yo, epi lap fè ou kontinye gen laperèz ak krentif pou Minbar la.

Gen kèk moun ki gen plizyè lanne depi yap fè diskou, men ki konfese yo pa janm ka leve zye yo sou papye a ni gade foul moun yo nan zye. Yo di chak fwa yo pral pale, yo santi menm laperèz ak menm kè sote a. Gen yonn menm ki di : "Chak fwa map fè yon diskou, se kòmsi se premye fwa map fè sa, tèlman mwen gen tèt chaje ak kè kase !"

Men, pa gade nan figi moun yo nan kòmansman prèch ou yo (Kroutbah yo), paske zye ou kapab tonbe sou yon moun ou gen krentif pou li, epi ou vin twouble. Epitou, fason moun yo ap gade ou la kapab entimide ou. Pito, gade sou tèt yo, san ou pa konsantre sou okenn moun an patikilye ni sou zye yo.

Sizyèmman: Pa panse pandan wap monte sou Minbar la ak sa ki ka rive kòm bagay negatif oswa erè, men pito panse ak rezilta pozitif ou espere yo, avèk pèmisyon Allah, ak gwo benefis ou pral jwenn nan prèch ou a (Kroutba), tankou pote benefis pou moun yo, ak siksè Allah ap akòdew nan tabli pratik relijye ki se kòmande sa ki byen ak entèdi sa ki mal, epi envite moun vin jwenn Li.

Setyèmman: Pratike yon bon respirasyon anvan diskou a , ki se pran yon gwo souf byen fon nan nen, aprèsa ou kenbe lè a pandan kèk ti moman kout, epi ou lage li tou dousman. Respirasyon sa a gen yon gwo efè sou disparisyon strès; espesyalis yo ansanm ak moun nan domèn medikal yo fè konnen ke yon respirasyon nòmal ponpe ant sèt a dis lit oksijèn nan sèvo a, tandiske, nan ka kote moun nan respire kòrèkteman an, li ponpe anviwon swasannkenz lit oksijèn. Sa mennen nan yon rediksyon nan nivo òmòn ki lakòz kè sote ak strès yo. Yo te fè eksperyans ak sa, epi yo jwenn li gen yon gwo efè nan disparisyon strès, sousi ak kè sote.

Kanta pou pandan prèch la (Kroutba a), eseye pran yon souf byen fon yon fason pou ou pa atire atansyon moun ki prezan yo. Ou ka fè sa lè ou ralel rapidman epi an gwo kantite nan bouch ou oswa nan nen ou lè ou fè yon poz ki apwopriye, aprèsa ou kontinye pale aprè souf sa a pou ou konplete pawòl ou; epi se konsa pou ou fè nan prèske chak poz.

« Pi bon repons ou ka bay anba tout vye kritik kap tonbe sou ou san rezon. »

Depiw fin rale kalkil ou, frèm, depiw fin mize sou saw deside a, oubyen sou fason w chwazi pale a, aprèw fin tande sa granmoun ki gen esperyans diw : pa vire tèt gade moun kap jape dèyèw yo. Paske, kèlkeswa wotè yon moun genyen, kèlkeswa sal fè, li pap janm ka enpoze bouch moun pale sou li.

Epi siw bay atansyon ak kritik yo: detèminasyon wap febli, kèw ap sere (wap santiw dekouraje), epi wap pèdi anvi (dezi) pouw fè devlopman ak inovasyon.

Pa gen liv, pa gen atik, pa gen ankenn travay yon moun fè, pou pa ta jwenn yon moun pou lonje dwèt sou li epi kritike l.

Se pouw toujou aji ak moun kap kritikew yo ak respè epi ak dousè. Reponn yo ak sa ki pi bon, epi aksepte verite ki nan bouch yo san ou pa kite lògèy montew, menm si moun kap kritikew la pa reprezante anyen nan zyew.

(Konsèy pou moun kap bay prèch la (Khatib) anvan prèch la (Khoutba))

Se devwaw, frèm kap monte chè a, pouw pare kòw ak plizyè dispozisyon anvan menm diskou a kòmanse. Aprèsa sekou Allah se bagay sa yo kap edew kanpe doubout sou chè a pouw pale ak fòs. Pami dispozisyon sa yo, nou jwenn :

Premye bagay : Toujou mete nan tèt ou se komisyon Allah wap pote, se pawòl li wap simen. Epi pafwa, pran yon tan pouw medite sou vèsè sa a kote Allah di : « Moun sa yo kap mache pote mesaj Allah yo, se pou Li sèl yo gen krentif; yo pa pè pèsonn lòt pase Allah sèlman. » Epi resite - nan lòt moman - pawòl li, Sila a ki egzalte a: Kimoun ki ka gen yon pi bèl pawòl pase moun kap envite lòt moun vin jwenn Allah, kap fè sa ki byen tout bon, epi kap deklare ak tout fòs: "Mwen menm, mwen se yonn nan moun ki soumèt devan Bondye yo" [Fussilat: 33].

Epi pawòl Allah Granmèt la ki di: «Di (O Muhammad): "Men chemen mwen nan; map rele (moun yo) vin jwenn Allah ak yon konesans ki klè (ak prèv), mwen menm ansanm ak moun ki swiv mwen yo. Respè ak lwanj pou Allah (ki pa gen okenn defo)! Epi mwen menm, mwen pa fè pati moun kap bay Allah asosye (Mushrikīn) yo."». [Yusuf: 108]

Epi sa pousew gen plis senserite ak detèminasyon, pouw swiv Pwofèt la (lapè ak benediksyon Allah sou li), epi pouw toujou sonje pi gwo objektif prèch la, ki se rezon ki fè Allah Granmèt la te voye pwofèt Li yo ak mesaje Li yo, ki se transmèt relijyon an ak gaye li, epi sa se pi gwo pozisyon nan mond lan.

Dezyèmman: Nan moman ou prèt pouw monte chè a, lapriyè Allah ak tout kèw pou li baw senserite, poul gide pas où nan sa mk dwat, epi pou li fè paròl ou yo tonbe djanm. Mandel pou paròl sa yo itil ou an premye, epi pou yo itil moun kap koutew yo tou. Paske, gen anpil moun kap pale ki pa janm kite sa yap di a korije pwòp tèt yo; epi menm si sa ta rive touche yo, yo bliye sa vit, sitou lè lanne kòmanse pase sou yo.

Epi toujou mande Li(Allah ) , Li menm ki pi wo a ,pou li ba ou elokans ak klète nan pawòl ou).

Twazyèmman: Pran tan ou pouw prepare yon seri diskou byen lontan anvan lè pouw pwononse yo a rive. Sa ka rive gen plizyè mwa, oubyen menm plizyè lanne, ki pase ant moman wap prepare diskou sa yo ak moman ou pral kanpe devan moun pouw bay yo.

Sa rive konsa paske, depi yon sijè moute nan tèt ou, oubyen pandan wap li ou tonbe sou yon bèl leson, yon pawòl pwofèt ki touchew oubyen yon vèsè wap medite: ekri sa menm kote a san pèdi tan. Se nan moman sa a santiman ou yo ap vibre, lidew yo klè epi yo makònen yonn ak lòt. Siw ranvwaye sa pou pita, tout bèl lide ak refleksyon sa yo ap pèdi, epi lap difisil anpil pouw sonje yo oubyen pouw jwenn fòs yo te genyen an ankò. Alò, ekri tout sa kap soti nan fon kèw nan moman an menm. . Aprèsa,kòmanse sanble konesans ou bezwen yo ,san ou pa fòse bagay yo twòp , depi nan Koran an, nan pawòl Pwofèt la (Sunnah), ak nan pawòl savan yo ou te jwenn pandan wap li liv yo te ekri oswa liv ki site paròl yo. Si sa nesesè, fè rechèch nan bibliyotèk nimerik yo (tankou Maktaba Shamila) oswa sou Entènèt la.

Epi mwen bay enpòtans ak vèsè Koran yo ak Adis Pwofèt la yo, ansanm ak pawòl moun ki te la anvan yo (Salaf yo) ak tras yo, ak listwa, ak pawòl moun ki gen konesans yo (savan yo) nan epòk nou an, epi sitou nan sa ki gen rapò ak nouvo sitiyasyon yo ak evènman yo.

Kidonk, tout sa ou jwenn ki gen rapò ak sijè prèch la (Khoutba): pran li epi mete li nan yon dosye sou òdinatè a, san klasman ni verifikasyon.

Se konsa pouw toujou fè ak sa ki vin nan tèt ou oswa ou kwaze kòm sijè ak pwen ki itil, epi note nan moman an sa ki pase nan lespriw. Fè rechèch epi ekri sa ou kapab, aprèsa kitel la epi kontinye nan lekti ou abitye fè a. Konsa, siw vin jwenn yon pwen ki itil, yon vèsè, oswa yon Adis ki gen rapò ak youn nan prèch (khutbah) ou te ekri nèt yo oswa saw te ekri an pati yo : ajoutel ladan l.

Li kapab rive prèch la (Khoutba) rete avèw pandan plizyè ane, kidonk prezante li nan leson ou yo, nan konferans ou yo, oswa nan diskouw yo; konsa, pandan wap fè sa, wap dekouvri anpil bèl detay ak benefis ki pat janm pase nan lespriw anvan sa, epi wap sonje bagay ou te gentan bliye. Lè sa a, lap pare epi lap konplè otan sa posib pou lè wap gen pou prezantel nan prèch lapriyè Vandredi a.

Katriyèmman: Prezantel an antye oswa an pati atravè kèk ti diskou nan moske yo oswa nan rankont privew yo, epi objektif sa a se:

A- Konsolide enfòmasyon yo epi memorize yo.

B- Gaye diskou sa yo nan mitan pèp la, sitou nan ti moske ki pa toupre gwo moske kotew konn fè diskou(Kroutba )paw la; konsa, pifò moun ki konn vin koutew yo pap twouve yo menm kote a.

C- Sa ap pèmèt ou fouye sijè a pi fon toujou. Paske, pifò tan, pandan wap pale a oswa aprèw fin pale, gen yon seri pwen enpòtan ki pral vin parèt nan lespriw ou wè ki merite devlope, oswa yon moun ki tap koutew ka pozew yon kesyon ki mande plis esplikasyon.

Senkyèmman: Pratique fè diskou a bò 2h tan anvan lè pouw monte chè a jou vandredi a. Fè li menm jan ou gen pouw fèl la devan pèp la, ak menm fòs ak menm fason wap gen pouw pwononsel la.

Sizyèmman: Pa al chache konplike bagay yo twòp nan fason wap fè rechèch ak preparasyon w. Mete nan tèt ou premye priyoritew se sanble konesans kap itil ou an premye, epi aprèsa, kap itil moun kap koutew yo, kèlkeswa nivo konesans yo genyen.

Epi mwen konstate ke lè yon moun fòse tèt li depase limit nan tout bagay, se yon bagay ki gen move konsekans epi ki bay difikilte, epi an jeneral, sa plonje moun nan nan sispann sa lap fè a, oswa nan degoutans ak nan pèdi motivasyon.

(Konsèy pou moun kap bay prèch la (Khatib) pandan prèch la (Khoutba))

Gen plizyè bagay ou dwe fè pandan prèch la, pami yo:

Premyèman: Pa fòse tèt ou pouw kreye fo santiman ni pouw kache yo lè wap viv evènman istwa yo, sitiyasyon yo, ak leson yo, epi selon kontèks la montre santiman ou atravè trè vizaj ou, ekspresyon zyew, ak chanjman nan ton vwaw.

Epi konnen sa, plis fason wap bay diskou a rete natirèl, sanw pa fòse tèt ou ladan li: se plis lap gen yon pi gwo enpak. Konsa, rete natirèl selon karaktè ou grandi avèl la, ak menm estil ou abitye itilize pandan wap pale ak fè konvèsasyon andeyò prèch la (Khoutba), pandan wap pran swen ton vwaw epi amelyore fason wap delivre mesaj la.

Gen anpil moun, kou yo kanpe sou chè a, yo chanje vwa yo, yo chanje jan yo pale nèt. Yo mete nan tèt yo se pou yo rete sou yon sèl kòd vokal, san vwa yo pa janm moute ni desann, kòmsi se konsa pou moun bay diskou. Se sa ki kase janm yo devan moun kap koute yo; moun you tande men Diskou a pa janm ka fann wout pou lal poze nan fon kè moun yo.

Dezyèmman: Pa kouri lage pawòl yo tankou se yon dlo kap desann san rete, ni pa kouri tèlman vit pou moun kap koute yo pa pèdi fil sa wap di a. Pale poze, pran yon ti souf kote sa nesesè, epi veye jan wap moute desann ak vwa w. Moute vwaw, epi mete yon ti vitès nan pawòl la sèlman si moman an mande sa.

Twazyèmman: Kalkile tan prèch la (Kroutba) avèk presizyon, epi pa fèl twò long eksepte si sa nesesè.

Katriyèmman: Lè ou wè kèk erè moun kap priye yo fè pandan prèch la, ou dwe atire atansyon sou sa avèk dousè, tankou si ou wè yon moun kap pale pandan prèch la, ou dwe fè yon rapèl jeneral sou erè sa a.

KONSÈY POU LÈW FIN DESANN CHÈ A

Gen plizyè bagay ou dwe fè aprè prèch la (Khoutba), tankou :

Premye bagay: Di Allah mèsi nan fon kèw, paske se li menm ki ba ou siksè epi ki louvri bouch ou pouw te ka bay pawòl la ak tout fòs li.

Dezyèm pwen an: Koute diskouw yo (khoutba) aprèw fin pwononse yo, ak objektif pou chache bon kote yo pouw ranfòse yo epi kenbe yo solid, ansanm ak move kote yo pouw evite yo epi rete lwen yo.

Tout bagay sa yo mwen sot diw la a:

Premye rezon an: Se poun bay prèch la tout respèl merite, paske nan relijyon an, se yon travay ki gen anpil pwa ak yon gwo pozisyon.

Epi dezyèmman: kòm respè pou moun kap lapriyè yo ki te vini pou obeyi Seyè yo a, pou reponn apèl Kreyatè yo a, ak nan lanmou pou tande sa ou gen pou di a.

Ou kapab tou soumèt li bay yon konseye ki sensè, pou li ka montrew bon kote ak move kote ki gen ladan li.

Menm jan an tou, si sa posib pou yo anrejistrel epi pibliyel, espesyalman nan peyi kote ki pa gen anpil Predikatè , se pou yo pibliyel yon fason pou piblik la an jeneral ka jwenn benefis ladan li, pami sila yo ki pa priye ansanm avèk ou yo, epi pou yo pibliye li sou fòm odyo ak sou fòm ekri.

Epi si li kreye yon paj pou li sou rezo sosyal yo, konsa tou yon sit entènèt espesyal, ebyen, sa se yon bon bagay.

Epitou, ou ka bay li nan sit Entènèt ki konn pibliye prèch yo, pou yo ka gaye pawòl la pi lwen. Sa pi enpòtan toujou pou prèch ki tradwi yo, paske yo pa anpil menm.

(Konsèy jeneral pou moun kap bay prèch la (Khatib) ak moun kap envite moun vin jwenn Allah)

Frèm kap bay prèch yo, men kèk konsèy map banou. Se pa konnen nou pa konnen yo non, se jis yon fason poum nou fè sonje.

Yon moun kap bay prèch ki konn sa lap fè, se yon moun kap bay moun espwa, li pa la pou li kraze kouraj yo. Li mete yon lespri pozitif nan kè pèp la, li netwaye tout vye lide dekourajman ak parès, epi li pouse moun yo travay di pou yo rive lwen.

Evite – frè mwen ki Khatib la (moun kap fè prèch lan) – pou sijè prèch ou yo ap vire toutotou trajedi ak malè, ansanm ak bagay negatif ki ka rive nan tout epòk ak nan tout kote. Okontrè, fè pifò prèch ou yo chita sou pote espwa, epi mansyone bèl modèl ki klere nan zafè moralite, konpòtman ak nan moun, yon fason pou moun yo ka pran moral sa yo, konpòtman sa yo ansanm ak moun sa yo kòm egzanp ak yon limyè pou yo.

Epi si ou wè yon erè, pa gen pwoblèm pou atire atansyon sou li, epi avèti moun yo kont li nan fason ki konfòm ak Charia a, ak metòd ki apwopriye a.

«Toujou kenbe pèp la devan zyew»

Mete devan zyew (se pou Allah pwoteje w) pèp la an jeneral: paske se yo ki pi gen dwa epi ki gen priyorite pou prèch ou yo ak konsèy ou yo; daprè sa Pwofèt la (ke lapè ak benediksyon Allah sou li) te di Othman Ibn Abi Al-Aas (se pou Allah satisfè avè l) lè yo te fèl Imam pou pèp li a: "Epi adaptew ak moun ki pi fèb pami yo" ([8]). - Rapòte pa Abou Dawoud, nimewo (531), ak Ibn Majah, nimewo (987), ak Ahmad, nimewo (17906), ak lòt moun, epi Al-Albani otantifye li.

Sa vle di: Veye sou moun ki pi fèb yo. Pa fè lapriyè a tounen yon chay pou yo. Epi konnen sa byen: Pran ka moun ki pa gen gwo nivo pou yo konprann nan, gen menm valè ak pran ka moun ki gen kò yo fèb la.

Men, si ou bay konesans yo ak moun espesyal yo enpòtans, ansanm ak moun ki renmen ou yo ak etidyan ou yo, epi ou pa okipe mas pèp la: konnen sa ap mennen ou nan plizyè danje:

Premye pwoblèm: Wap fòse tèt ou sèvi ak yon seri gwo mo epi wap ranje vwaw pou pawòl yo sonnen bèl nan zòrèy, pandan wap chwazi sijè ki nan nivo moun sa yo sèlman, epi pi fò pèp la rete konsa san yo pa konprann anyen.

Dezyèm pwoblèm: Ou anpeche pèp la jwenn bon konsèy ak solisyon pou tèt chaje yap pase nan lavi a. Paske ou pèdi tan ou nan koze ki enterese moun ki gen gwo konesans yo sèlman. Gen nan yo se gwo koze lasyans ak bagay ki dwòl yo vle tande, gen lòt menm se politik ak rale koze sou sa kap pase nan mond lan yo vle. Men, anyen nan sa yo pap itil yo, ni pou lafwa yo, ni pou lavi yo.

Twazyèm pwoblèm: Entansyon ou vin gate. Olyew travay sèlman pou Allah ou vin ap chèche fè moun ki renmen w yo plezi epi wap veye sèlman sou sa kap fè yo kontan.

Konsa, lè ou wè admirasyon moun yo pou prèch ou yo (Khoutba yo), ak fason yap prese vin asiste epi koute yo, san dout wap pran yo an konsiderasyon, epi wap fè prèch avèk sa kap fè yo plezi.

Lè sa a, Allah ap retire benediksyon li nan sa wap fè a; pawòl ou pap gen pwa ankò, li pap itil moun anyen epi li pap sèvi anyen non plis.

Epi, lefètke Khatib la bay enpòtans pou li pote benefis pou pèp la, sa pa vle di li pa dwe abòde kèk kesyon enpòtan ki gendwa depase nivo anpil nan yo, kote kèk espesyalis kapab jwenn benefis ladan yo, tankou moun kap chèche konesans, moun ki gen responsablite yo ak lòt moun parèy yo; men sa dwe fèt selon bezwen an.

[3] (Evite gen ògèy pou tèt ou oswa pou louwanj moun ap fè pou ou)

Lè yon moun kap bay prèch moute sou chè a, epi li wè yon foul moun devan l: gen gwo chèf, gen moun rich, gen doktè ak moun ki gen anpil konesans,li ka santil gwo nèg, sitou si li konnen se pou li pifò moun sa yo deplase. Se pou sa, yon moun ki gen konprann dwe mande Allah pwoteje li pou lògèy pa moute nan tèt li. Chak vandredi, li dwe goumen ak tèt li poul pa wè tèt li pi wo pase moun, epi pou li toujou rekonèt se gras Allah ki fè tout moun sa yo vin koutel.

Gen gwo zansèt nan lafwa a ki te konn di: Lèw chita devan pèp la pouw ba yo konsèy, se pou pwòp kèw ak pwòp tèt paw ou dwe bay konsèy la an premye. Pa kite foul moun ki sanble devan ou an twonpew; paske yo menm, se sak parèt devan zye yo yap gade, men Allah li menm, se sak kache nan fon kèw lap gade. «Chemen moun kap mache pou rive jwenn Allah yo, nan mitan etap "Se Ou sèl nou adore, epi se nan men Ou sèl nou mande sekou": (Tòm 2, paj 66)»

Ou dwe gen yon kè ki sensè pou Allah , ki gen tout pouvwa ak grandè a , epi ranfòse lafwa ou. Epi ou dwe fè atansyon: pou ou pa gen ògèy pou tèt ou poutèt moun kap fè lwanj pou ou; paske anpil moun, lè yap fè lwanj, yo egzajere, epi se ou ki pi byen konnen tèt ou!

Ibn al-Jawzi - Allah fè li mizèrikòd - te di: «Gwo malè pandye a, se lè pèp la ap fè lwanj pou ou; sa deja twonpe yon pakèt moun!» - "Sayd al-Khatir": 67.

Epi se pa yon defo pou ou kontan pou lwanj moun fè pou ou oswa pou prèch ou yo, paske yo te di Mesaje Allah a (ke lapè ak benediksyon Allah sou li): Kisa ou panse de yon moun kap fè yon aksyon nan sa ki byen, epi moun fè lwanj pou li pou sa? Li te di: «Sa se yon avan-gou nan bòn nouvèl Allah sere pou moun ki gen lafwa yo.» - Rapòte pa Mouslim, anba nimewo (2642).

Epi lè moun ki gen lafwa a fè yon aksyon «Lè yon moun fè yon travay ak yon kè ki sensè pou Allah sèlman, answit Allah mete bèl lwanj pou li nan kè kwayan yo, epi li santi lajwa pou favè Allah ansanm ak mizèrikòd Li, epi li rejwi pou sa, sa pa fè li okenn mal» ([12]). - "Jami' Al-Ouloum Wal-Hikam" pa Ibn Rajab: 1/ 84.

Vrè pwoblèm nan epi vrè peche a se lè lwanj yap fè pou ou a fèw santiw gwo nèg. Lè sa a, ou kontan pou jefò paw ak travay paw, ou di se fòs paw ki fè li, epi ou bliye si se gras Allah ak kè sansib li ki voye bèl bagay sa a pou ou, epi ki fèw renmen li epi ki rann li fasil pou ou.

Men ki jan wap konnen si maladi lògèy la anvayiw: Se lèw pa vle tande moun kap kritikew, epi ou rayi lè moun ap baw konsèy.

«Pale ak yo sou sa kap itil yo nan lafwa yo ak nan lavi yo.»

Bay moun ki vin koutew yo sa kap itil yo nan lafwa yo ak nan lavi yo. Pandan wap prepare prèch la, poze tèt ou kesyon sa a: "Lè moun sa yo va soti nan moske a, ki sa map pote pou yo kap ede yo nan fason yo sèvi Allah ak nan fason yo viv ak moun?

Epi, si yon koze pap itil yo anyen, pa dil menm.

Donk, kisa yap benefisye siw ta pale sou ti detay nan politik, pa egzanp, oswa siw pale twòp sou malè kap frape Mizilman yo?

Ki sa sa ap sèvi pèp la si map pale sou yon koze ki pa klè, paskem pè pale klè poum pa nan tèt chaje? Si map pale an daki pou se kèk moun sèlman ki ka konprann mwen, sa pa vo anyen.»m

Kisa sa ap sèvi pèp la si map bay chèf la konsèy devan tout moun, kit mwen di non li kit mwen voye pwen pou li? Zansèt nou yo nan lafwa te entèdi moun bay chèf konsèy an piblik konsa; paske sa konn pouse moun fè dezòd, epi sa ka rale gwo malè sou tèt moun kap bay prèch la tou.

[5](Fè atansyon pou kenbe silans pandan prèch la)

Fòk ou rete poze lè wap bay prèch la. Pa kite chalè moute nan tèt ou pouw pèdi fil saw ap di a, oswa pou ou di pawòl ki ka fèw règrèt aprèsa. Si yon moun kap bay prèch kite emosyon potel ale, li pèdi kontwòl bouch li; vwal ka moute tèlman fò, sa vin deranje anpil moun kap koutel.

Evite fè prèch la parèt twò long.

Pwofèt la (Ke la lapè ak benediksyon Allah sou li) te konn fè prèch la kout, epi se konsa konpayon li yo (ke Allah kontan avèk yo) te fè tou, ansanm ak moun ki te vin aprè yo pami Moun nan kominote a (ke Allah Trèwo a fè yo mizèrikòd).

Abou Wa-il te di: Ama te fè yon prèch pou nou; li te kout, men li te touche kè nou anpil. Lèl fin desann, nou dil: "O Abou Yakzan, pawòl ou yo te bèl epi yo te kout, siw te pran yon ti tan ankò pouw te kontinye?" Li reponn nou: "Mwen te tande Mesaje Allah a (se pou Allah ba li benediksyon ak lapè) ki tap di: «Lè yon moun fè lapriyè a long epi li fè prèch la kout, sa se yon siy ki montre li konprann relijyon an byen. Se sak fè, fè lapriyè a long epi fè prèch la kout; paske gen kèk fason moun pale ki tèlman bèl, yo metrize lespri moun tankou se maji.» - Rapòte pa Mouslim, nimewo (869).

«Pawòl ki di (tanafasta) a vle di: Siw te fè prèch la dire yon ti jan pi lontan.»

«Pawòl ki di (ma-inna) a vle di: Yon siy oswa yon prèv.» «Pawòl (min fiqihi) a vle di: Se sa ki fè moun konnen si yon moun gen konprann nan relijyon an. Chak fwa yon bagay sèvi kòm prèv pou yon lòt bagay, yo rele l "ma-inna" pou li.»

Lè prèch la kout, sa pote 3 gwo avantaj ki gen anpil valè:

Premye pwen an se: Se swiv Sounnah a.

Dezyèm nan: Fasilite pou prepare prèch la (khoutba), epi sa bay yon soulajman nan lespri lè lap preparel, pandan lap bay li, ak aprè li fin fèl.

Gen anpil moun kap bay prèch ki te konn gen tèt chaje depi vandredi nan granmaten, oswa menm anvan sa, paske yap kalkile kòman yo pral prepare diskou sa a. Men, depi yo kòmanse fè prèch yo kout, kote yo pa depase dis (10) minit, tout tèt chaje sa yo disparèt nèt oswa yo diminye anpil.

«Twazyèmman: Sa rann travay la pi fasil pou moun kap koute yo. Prèske tout moun dakò yo santi yo pi alèz ak yon moun ki fè prèch li kout, men yo pa vle wè moun ki fè diskou yo trennen twòp.»

Tan ki apwopriye pou Khatib la ak pou moun kap koute yo se ant 10 rive 15 minit konsa; paske moun yo prèske dakò ke yo pi renmen yon Khutbah ki kout epi li pi lejè pou yo pase lè li long.

«Evite sèvi ak mo moun pa konnen.»

Evite sèvi ak gwo mo moun pa konnen: Pèp la pa bezwen kalite pawòl sa yo nan men w, epi sa pap itil yo anyen. Pafwa, se sèlman lògèy ki pouse yon moun ap sèvi ak bèl mo konplike poul ka fè moun wèl konn pale.

Gwo ekriven ak moun ki konn pale byen yo te toujou bay avètisman pou moun pa sèvi ak mo ki twò rèd oswa mo moun pa konnen.

«Pa fòse tèt ou fè bèl son nan fen chak fraz.»

"Saj" se lè tout fraz fini ak menm son. Allah entèdi nou fòse tèt nou fè sa, epi gwo save yo pa renmen sa menm. Paske, lè yon moun ap chèche bèl son poul mete nan fen fraz li yo, sa anpeche moun kap koutel yo byen konprann sans mesaj la. Sèl rime ki akseptab, se sa ki soti natirèlman san ou pa fòse, kote se pawòl la ki mennen son an, se pa ou menm kap kouri dèyè son an.» - "Ousoul al-Incha’ wa al-Khatabah", pa Ibn Achour: (p: 126).

Konsa, pigaw janm fòse tèt ou fè bèl son nan fen chak fraz. Paske, lèw fòsel, sa mandew twòp efò pouw prepare li, epi sa mande moun kap koutew yo twòp efò tou pou yo konprann sa wap di a. Men, si rime a vini fasil nan tèt ou, si pawòl yo soti dous nan bouch ou, epi moun yo konprann li san pwoblèm, lè sa a, pa gen anyen mal nan sa.

Pran swen jan w parèt deyò, (Jere aparans ou)

Jan yon moun kap bay prèch parèt deyò enpòtan menm jan ak jan li ye anndan kè li. Jan ou parèt deyò se rezilta jan ou ye anndan w; si anndan an bon, deyò a ap parèt bon tou. Men sa yon moun dwe fè pou li gen yon bon aparans:

Premyèman: Rad li dwe bèl epi pwòp, san okenn egzajerasyon oswa gaspiyaj.

Dezyèmman: Fòk kò li pwòp epi li santi bon. Fòk li taye moustach li (oswa li rasel nèt) epi li kite bab li pouse jan sa dwe fèt.

Twazyèmman: Se pou figil toujou klè ak yon bèl souri lè lap salye moun deyò, lè lap antre poul bay prèch la, ak lèl fini. Yon souri ki sensè ak yon figi ki kontan fè moun renmen moun kap bay prèch la epi sa fè yo koute konsèy li pi byen. Si yon moun fè sa pou Allah se yon bon aksyon (adorasyon) li fè. Yon moun ki toujou gen kè kontan sou figil, moun renmen sa lap fè epi yo padone ti erè li ka fè. Men, yon moun ki toujou mare figiw, moun kouri pou li paske li bay moun kè sere ak tèt chaje depi yo wè l.

Konsa - frè m nan Khatib(moun ki pral preche a) -: fòk ou gen yon vizaj ki akeyan ak yon bèl souri. Lè sa a, wap wè soulajman nan kèw, kòman moun yo ap atire bò kotew, kòman yap pale an byen de ou, kòman yap aksepte konsèy ou ansanm ak prèch ou yo, epi kòman yap chèche eskiz pou fot ou ak erè ou yo.

Katriyèmman: Li dwe gen imilite ak respè nan fason lap mache, jan lap monte sou chè (minba) a, ak jan lap chita sou li. Li dwe byen akeyi moun yo ak fason lap gade yo pandan li chita epi pandan lap bay prèch la tou.

Gen yon bagay nou remake: Gen kèk moun, lè yo fin chita anvan yo kòmanse prèch la, yo poze kò yo yon jan ki montre yo pa gen konsiderasyon pou moun yo; yap pwonmennen zye yo nan figi tout moun. Lè yo kòmanse pale menm, yo gade moun yo yon fason ki montre yo pa pran yo pou anyen, kòmsi yo vle fè wè jan yo brav epi yo gen kouraj. Yo sèvi ak yon vwa ki rèd epi ki twò fò pou yo bay lòd, san yo pa mete fòm. Kalite jan sa a, moun pa akseptel; okontrè, sa fè yo kouri pou moun nan.

Senkyèmman: Piga wap pase men nan bab ou oswa wap manyen li si sa pa nesesè. Pa vire tèt ou adwat agoch tout tan non plis, sitou pandan ou chita sou chè a (minba). Paske, lèw fè sa, sa fè moun sispann respektew, oswa sa ka bay moun ki devan w yo lide ou pa pran yo pou anyen.

Sizyèmman: Sèvi ak siwak la ak dousè epi ak respè. Gen kèk moun kap bay prèch (se pou Allah gide yo) ki antre nan moske a pandan yap fwote dan yo yon jan ki twò soti deyò. Genyen menm ki kontinye fè sa jouk yo prale sou chè a pou yo kòmanse pale; sa fè ti kras bwa siwak rete nan bouch yo, epi yap krache yo pandan yap bay prèch la. Sa se yon move bagay ki parèt lèd, epi sa ka fè moun panse moun sa a pa gen respè pou pèp la ni pou gwo pozisyon li genyen kòm moun kap bay prèch la.

Setyèmman: Swiv sa tradisyon Pwofèt la (Sounna) mande nan fason ou abiye ak fason ou ranje kò w. Pigaw kite rad ou trennen atè , epi kite bab ou pouse jan sa dwe fèt. Yon moun kap bay prèch se yon egzanp li ye; kòman pou moun swiv yon moun ki di yon bagay epi li fè yon lòt? Kòman pou pawòl ou touche kè moun, si pawòl sa a pa menm touche pwòp tèt paw anvan?

Wityèm pwen an: Trankilite kò a pandan moun nan ap pale; paske li se yon prèv ki montre trankilite nanm nan.

«Tan chak moun pran pou prepare yon prèch pa menm.»

Tan yon moun pran pou li prepare yon prèch depann sou konesans li ak nivo edikasyon li, epi sa depann tou sou sijè li pral devlope a. An jeneral, gen 2 kalite sijè yon moun ka prezante:

Premye kalite a: Se lè prèch la baze sou sijè ki serye anpil, tankou règleman relijye (Fik) oswa sa ki gen rapò ak lafwa (Akida). Sijè sa yo mande pouw pran tan ou pouw byen prepare yo. Ou pa dwe neglije yo, ni ou pa dwe tann se kèk èdtan sèlman anvan prèch la pouw kòmanse travay sou yo.

Dezyèm kalite a: Se lè prèch la se yon konsèy pou touche kè moun oswa yon diskou sou jan moun ap viv nan sosyete a. Pou kalite sijè sa yo, tan preparasyon an pi kout nan pifò ka.

Konsèy mwen pou yon moun ki fenk ap kòmanse bay prèch,epi ki poko gen anpil eksperyans ak konesans ki nesesè yo,se pou li sèvi ak prèch moun ki te la anvan li yo. Men, li dwe chwazi prèch ki gen 3 kalite sa yo:

Premye pwen an: Se pou li kout, pou li pa difisil pou li fè l.

Dezyèm nan: Fòk li kòrèk gramatikalman ak syantifikman.

Twazyèm pwen an se: Li dwe lwen tout fòm egzajerasyon, ni nan pawòl ni nan kontni.

Plis tan ap pase, pa gen pwoblèm siw korije oswa siw ajoute saw wè ki nesesè nan prèch la. Aprèsa , kòmanse eseye ekri prèch paw menm, toutan wap sèvi ak saw te aprann nan men moun ki te la anvan w yo.

«Evite bay moun k ap koute w yo lòd dirèk.»

Evite sèvi ak mo kote wap bay moun yo lòd sèlman, tankou: "Fè sa" oswa "Pa fè sa". Okontrè, sèvi ak mo tankou: "An n fè sa" oswa "An n sispann fè sa". Lèw pale konsa, sa montre moun yo ou gen imilite, ou vle byen pou yo menm jan ou vle li pou tèt paw, epi sa montre tou ou pa mete tèt ou pi wo pase yo, ni nan relijyon ni nan fason wap viv.

Yon bon moun kap bay prèch se yon moun ki pale ak pwòp tèt li anvan li pale ak lòt moun. Li bay tèt li konsèy anvan li bay moun konsèy. Lè li fè sa, Allah ap ba li plis valè, pawòl li yo ap sèvil epi yap sèvi lòt moun tou, epi lap vin gen plis verite ak plis respè nan zye lot moun.

«Kilè li bon epi kilè li pa bon pouw kopye lòt moun kap bay prèch?

Piga ou kopye yon moun kap bay prèch nan fason li pale oswa nan sa lap di. Sa ki mache pou li a ka pa mache pou ou ditou. Lè wap kopye moun, sa touye kapasite ak talan ki nan ou menm nan. Kidonk, bay prèch la ak konesans ak talan Allah ba ou a.

Kanta pou moun kap kòmanse a: pa gen pwoblèm pou li benefisye nan men lòt moun nan stil ak nan kontni, men li pa dwe yon kopi li. Okontrè, li dwe itilizel kòm èd poul kapab amelyore tèt li.

Pa kite ti kras moun ki vin koutew la dekourajew, epi pa kite foul moun fèw gonfle ak lògèy

Koute sa byen: Se nan nati moun poul ta renmen wè anpil moun vin koute li, sitou fanmil ak zanmil. Ou ka rive menm ap mande si yo la, oswa ou ka santiw blese nan kèw si yonn ladan yo pa vini. Goumen ak tèt ou pouw chase lide sa a, paske li tankou yon maladi. Si yon moun pa vin koutew, sa pa vle di ou pa konn sa wap fè; sa ka rive li santi li pi alèz ak yon lòt moun kap bay prèch, oswa moske a pi pre lakay li, oubyen li gen lòt rezon pal.

Epi Khatib ki onèt la: li kontan lè li tande ke moun yo ap asiste kote yon lòt moun, epi li mande Allah pou li ba li sa ki dwat epi fè li itil, epi li fè lwanj pou li si li konnen sa ki byen sou li.

Si ou wè se kèk moun sèlman ki vin koutew, oswa moun kòmanse pa vin nan prèch ou yo ankò: poze tèt ou kekyon. Sa ka rive se fòt paw. Petèt fason ou pale a pa twò bon, sa wap di a pa enteresan, ou fè prèch la twò long, ou pa gen ase senserite nan sa wap fè a, oswa pou lòt rezon ankò.

Epi chèche konsèy nan men kèk frè ki sensè epi kap bay bon konsèy, mande yo pou yo prezan bò kotew, oswa pou yo koute diskouw la (Khoutba), epi mande yo avèk senserite pou yo ba ou remak yo ak opinyon yo, epi wap jwenn rezilta ki benefik, avèk pèmisyon Allah, Trèwo a.

«Enpòtans pou w byen prepare w.»

Si ou se pami moun kap enpwovize diskou a (Khoutba): ou dwe preparel ak anpil swen, epi ou pa dwe janm neglije sa, menmsi sijè a ta sanble senp epi fasil pou ou, epi ou te deja abòdel anvan sa.

JEpi yon bon preparasyon: se pami bagay ki pi agreyab pou Khatib yo, anfèt, yo toujou ap tann jou Vandredi a ak anpil enpasyans pou yo ka prezante sa yo te prepare epi travay di sou li a.

Men, kanta pou kontinye san fè preparasyon, epi kontante sèlman ak kroutbah lòt moun yo, sa gen anpil move konsekans ladan li, pami yo:

Premyèman: Li lakòz moun pèdi fòs kouraj yo, li febli detèminasyon yo, epi li rabese diyite yo, paske yo kontante yo sèlman ap kopye sou lòt moun

Dezyèmman: Li fè ou pèdi anvi, aktivite ak plezi, sa vin fè ou santi se yon chay ou gen sou do ou ke ou vle debarase, epi sa vin afekte fason ou aji ak jan moun aksepte ou.

Twazyèmman: Anpil moun rann yo kont diskou a pa soti nan men moun kap pale a, men se kopye li kopyel sou yon lòt moun. Yo wè sa paske jan li pale a ak sa lap di a pa koresponn ak nivo li ni ak jan li abitye pale, sa vin fè moun yo pa aksepte mesaj la.

Katriyèmman: Ou menm pèsonèlman, ou pap jwenn benefis nan sa, epi si ou jwenn yon ti benefis, lap piti anpil. Paske, yon travay mèt li pa fè efò pou li, ni nan chèche konnen ni nan prepare li, se yon travay kap bliye epi kap disparèt byen vit.

Epi ou pap janm avanse, anbisyon ou pap ogmante, detèminasyon ou pap vin pi fò, epi konesans ou pap itil moun , eksepte si Allah, Sila a ki anwo nan syèl la, vle sa .

Se poutèt sa, gade diskou a (Kroutba) ou te prepare ak anpil swen an, wap wè ke ou pa bliye li, epi menm si ou tounen sou li plizyè ane aprè, wap konnen sa ki ladan li, kòmsi ou te fèk prezante li.

Tout diskou ou te kopye sou lòt moun, ou bliye yo byen vit. Eseye fè eksperyans lan: tounen gade diskou ou te fè sa gen 4 oswa 5 an, wap wè ou bliye yo nèt, oubyen se yon ti moso tou piti ou ka resi sonje nan sak te ekri ladan yo.

Epitou, ou pap ka sèvi ak sa ou te ekri yo pou ou rasanble materyèl pou fè yon liv ki ta ka itil lòt moun pita.

Fè anpil efò nan prepare diskou a (Kroutba) kòmsi ou pral pibliye li nan yon liv. Kidonk, site sous adis yo (Hadith) epi presize degre otantisite yo avèk èd pawòl kèk savan adis (Mouhadis), dokimante referans ak sous ou te konsilte yo, epi pote atansyon sou li nan nivo gramè, òtograf ak langaj.

Bay siy ponktiyasyon yo enpòtans yo merite

Ou dwe fè anpil atansyon ,si wap li prèch la (Khoutba) ,ak siy poz ak ponktiyasyon yo, tankou vigil ak sa ki sanble ak yo, epi mete mak espesyal pou tèt paw kote pouw fè poz pandan wap pran an konsiderasyon souf ou, dekwa pouw pa anbarase poutèt wap fè twòp poz nan plas ki pa apwopriye.

"[16] Enpòtans pou varye sijè yo ak fason ou prezante yo"

Varye fason ou prezante sijè yo, pa rete sou yon sèl modèl sèlman, tankou si tout diskou ou yo ta sou eta kè moun, oubyen sou sitiyasyon jeneral nasyon an, oswa lòt bagay konsa. Gade sa moun yo bezwen nan lavi espirityèl yo ak nan lavi chak jou yo.

Okontrè, varye sijè ou yo anpil; konsa, wap fè moun yo toujou anvi vin tande diskou ou yo.

Menmsi ou fè diskou yo tankou yon seri ki makonnen yonn ak lòt, sa pa anpeche ou fe yon ti kanpe si nesesite a prezante.

Konnen ke istwa ki sòti nan Liv la, nan Sounna otantik la, ak nan pawòl nòb Konpayon yo (ke Allah kontan avèk yo) gen pi gwo enpak sou moun kap koute yo, epi nan yo genyen pi gwo leson ak moral, ansanm ak diskou ak bèl trezò. Donk, veye pouw bay yo anpil enpòtans epi prezante yo nan yon fason ki enteresan, epi tire benefis ak leson ladan yo.

Pa kite diskou (prèch ) ou yo san ou pa bay egzanp, istwa, ak bèl imaj ki soti nan lavi tout bon an; konsa diskou ou yo pap ni lou, ni raz..

Fè tout efòw posib pou ou itilize pi bon stil la nan prezante istwa ak sitiyasyon yo, epi pouw konekte ak yo avèk tout santiman w, yon fason pou sa parèt sou vizaj ou, ansanm ak nan ton vwaw.

Fè efò pouw viv reyalite moun yo ak sousi yo, yon fason pouw pa twouvew yon kote, epi yo menm yo yon lòt kote.

[17] Enpòtans pou aprann teknik ak fason pou moun pale byen an piblik pou yo ka fè enfliyans.

Premye moun ki dwe chèche gen teknik ak talan pou pale byen an piblik, se oratè a; paske oratè a bezwen konvenk moun yo epi rale atansyon yo, pou yo ka aksepte sa lap di yo a.

Yon oratè ki gen yon bèl estil ak yon fason ki pwisan poul livre diskou li, moun yo ap tire plis benefis nan sa lap di a ,nan pifò ka , pase yon lòt moun ki pa gen kalite sa yo, menm si moun sa a ta gen plis konesans oswa li ta nan yon pi gwo pozisyon.

Konsa, oratè a dwe koute leson sou teknik pou bay diskou, epi si li asiste yo sa pi bon, oswa poul li liv ki gen rapò ak sa.

Epi moun ki sensè ak Allah, epi ki konsakre tèt li ak tan li pou li, Allah ap ba li nan bonte li ak favè li bagay li pa te janm atann, epi ki pat janm pase nan lespri li. Epi moun ki bay Allah sa li renmen, Allah ap ba li pi plis pase sa li menm li renmen. Epi moun ki mete tèt li nan sèvis Allah, Allah ap mete kreyati li yo nan sèvis li, epi lap mete a dispozisyon li mwayen pou li jwenn bonè, grandè, ak pouvwa.

Kidonk, sèl sa ki kanpe ant ou menm ak favè Allah Toupwisan an, se pou w pran yon desizyon byen fèm nan kè ou avèk yon kè ki sensè, pouw gen yon volonte solid pou Allah sèlman, pouw kite sa ou renmen ak move lanvi ou nan lide pou ou fè sa Allah renmen epi sa Li aksepte, ansanm ak fè gwo efò san rete pouw leve relijyon Li an ak lwa Li a byen wo, menm si sa ta lakòz valè ou desann devan moun sou tè sa a, devan esklav move lanvi yo, ak moun ki nan gwo pozisyon yo.

[18] Prensip pou moun toujou ap chèche renouvle tèt yo.

Allah, Sila a ki Pi Wo a, kreye moun ak yon nati ki renmen renouvèlman ak chanjman pou pi bon. Konsa, wap jwenn moun yo pa janm rete nan yon sèl sitiyasyon, epi chak fwa yon bagay nouvo parèt nan lavi a, yo prese pou yo jwenn li depi yo gen kapasite pou sa.

Paske, yon moun jodi a pa menm ak jan li te ye sa gen dizan; okontrè, wap wè jodi a li renouvle epi li chanje jan lap parèt, jan lap viv, machin li ap kondwi, ak kay li rete poul mete yo nan yon pi bon nivo.

Epi oratè kap fè diskou nan jou Vandredi a (Khatib): se yonn nan moun ki plis dwe renouvle epi amelyore fason li pale, poul devlope teknik li pou li ka touche moun plis. Paske, si li rete sou yon sèl vye modèl li te genyen depi lè li te kòmanse fè diskou (prèch) , san okenn dout, li pap janm vin pi bon, okontrè lap fè bak. Se paske, sa nan nati moun: plis laj ap moute, se plis fòs li ak aktivite lap bese, lespri lap vin fennen, epi enfliyans li ap diminye. Se sak fè, li bezwen tout sa ki ka bal fòs, tout sa ki ka ranfòse kouraj li ak lespri li, poul devlope teknik ak estil li, poul ka genyen batay kont feblès ki ka anvayil ak tout sans li yo.

Epi pifò nan moun kap bay prèch (Khatib) yo pa chanje yon fason ki klè depi yo te kòmanse bay prèch (Khoutba). Èske sa vle di ke yo te deja atenn pèfeksyon depi lè yo te kòmanse a?

Non.

Alòs, poukisa li toujou kenbe fason li te abitye a, epi li pa travay sou stil li ak nan jan li prezante mesaj la, ni li pa pran bonjan etap pou li pote amelyorasyon, renouvèlman ak kreyativite, tandiske li fè anpil efò nan amelyore kondisyon lavi li ak zafè lavi sa a?

Epi kòman li pa ta fè efò pou sa, alòske bay diskou a (Khoutba) se pami sa ki pi onorab ak pi enpòtan li ka fè nan lavi li?

[19] Bay 2 zouti sa yo anpil enpòtans pou ou ka fè enfliyans: (Vwa ou ak Jan ou gade moun).

Yon oratè ki vle reyisi bezwen sèvi ak 2 zouti sa yo anpil anpil:

1- Vwa a, ki se zouti enfliyans ki pi fò a, epi enfliyans li vin konplè lè yo pran an konsiderasyon sa kap swiv yo:

A- Fòk nivo vwa a mwayen: ni twò fò, ni twò ba; ni twò vit, ni twò dousman. Paske, si vwa a twò ba oswa li twò dousman, sa ap fè moun kap koute yo pèdi gou epi yo ka vin pa enterese. Konsa tou, li pa dwe twò fò oswa twò vit nan yon nivo kap deranje moun yo, oubyen ki ka anpeche yo konsantre ak konprann sa wap di a.

B.- Vwa a pa dwe rete sou yon sèl nivo (monotòn). Gen kèk oratè, vwa yo rete menm jan depi yo konmanse diskou a jiskaske yo fini. Si vwa a fèb, sa ap rann moun yo raz; si li twò fò epi li wo anpil, sa ap fatige yo epi deranje yo.

Lè yon moun ap pale sou yon sèl nivo (monotòn), sa fè moun kap koute yo pa reyaji ankò ak sa oratè a ap di; paske yo pap ka fè diferans ant pati ki enpòtan yo ak rès diskou a. San okenn dout, pawòl ki enpòtan epi ki dwe touche moun mande pou ou moute nivo vwa a yon jan tout moun ka remake epi pale pi vit, oubyen pou ou baise vwa a epi pale pi dousman.

C - Fòme son fraz yo selon sans yo genyen. Si se yon keksyon, pozel tankou yon moun kap mande enfòmasyon; si se yon bagay ki estrawòdinè, di li ak yon ton sezisman. Fè sa pou chak kalite fraz.

D- Ouvri bouch ou plis pase jan ou konn fè sa nan konvèsasyon nòmal ou. Sa ap ede ou pwononse chak lèt byen klè pou mo yo pa melanje yonn nan lòt, epi lap ba ou plis kontwòl sou vwa ou. Men, pa fè twòp; paske si ou ouvri bouch ou twòp, sa ka rann ou eksite depase limit, epi sa ka bay oratè a yon aparans ki pa kòrèk.

E- Fè prèch la ak vwa abityèl ou, epi pa kreye yon vwa ak yon fason pou prezante ki espesyal sèlman pou diskou a (Khoutba); paske sa ap lakòz vin gen yon distans ant ou menm ak moun yo, epi lap lakòz ou pèdi zouti ki pi pwisan pou fè enpak sou moun kap koute yo.

Epi fè yon ti poz nan ka kote li bon pou fè poz, konsa si Khatib la abòde yon lide enpòtan li vle fikse nan lespri moun kap koute yo: li vire gade yo, epi li gade yo dirèkteman nan zye pou yon ti moman, san li pa di anyen.

Silans sanzatann sa a gen yon gwo efè sou yo, yon fason ki atire atansyon yo, epi li rann chak moun pami yo atantif epi motive pou sa ki pral vin aprè silans sa a.

Men, se yon devwa pou poz la fèt san yon entèval ki long, epi san fòse.

Egzanp sou sa: Ali (ke Allah satisfè avè l) te voye yon moso lò bay Pwofèt la (ke lapè ak benediksyon Allah sou li), epi li te separel pami kèk nan konpanyon li yo.

Epi, yon mesye te pwoche, li di: Gen krentif pou Allah, o Mesaje Allah a! (...)

Ala yon kran mesye sa a te genyen devan moun ki toujou di laverite epi ki merite tout konfyans lan (se pou benediksyon ak lapè Allah sou li)!!

Se poutèt sa, Mesaje Allah a, (se pou lapè ak benediksyon Allah sou li), te di avèk etònman devan odas sa a: (...) Kiyès kap obeyi Allah si mwen dezobeyil? Èske Allah fèm konfyans pou moun ki sou tè a, epi nou menm nou pa fè m konfyans?

Sa ki nan parantèz yo mande pou ou fè yon ti poz kout; paske sitiyasyon an mande sa pou ou ka rale atansyon moun kap koute yo, epi fè yo anvi tande sa ki pral di aprè a.

Epi premye fraz la: (Ala yon gwo odas anvè Sila a ki veridik epi ki merite konfyans lan (se pou lapè ak benediksyon Allah kouvri li)!!), se te yon fòm eksklamasyon, paske kontèks la mande poul fòmilel tankou yon moun ki etone.

Dezyèm fraz la se: "Kiyès kap obeyi Allah si mwen dezobeyil ? èske Allah fèm konfyans ak moun ki sou tè a epi nou menm nou pa fèm konfyans?". Fraz sa a te gen fòm yon kesyon pou demanti (denonse sa yo panse a). Donk, sitiyasyon an te mande pou li fòmilel tankou yon moun kap poze kesyon poul demanti.

2- Gade: Sa fèt lè wap pase zyew sou tout moun kap koute yo, epi pouw entèraji ak zyew nan sa wap pale a, epi sa dwe fèt konsa:

A.- Vire tèt ou yon ti jan apati bò dwat ak bò gòch, sanw pa fè twòp ni nan vitès, ni nan kantite fwa wap vire a. Sa pa parèt byen ditou, sitou pou yon oratè; paske sa montre emosyon li pran pye sou li, epi sa ka anpechel gen yon bon konsantrasyon.

B.- Ouvri je ou byen gran oswa fèmen yo yon ti kras (fè ti je chèch); mouvman je yo gen yon gwo efè sou moun ki la yo, paske yo ka rale anpil sans nan je ou, menm bagay lang ou pa ka esplike.

Vwa ak rega se 2 poto mitan ki pèmèt yon oratè touche moun kap koute li yo. San 2 zouti sa yo, li pèdi kapasite poul fè mesaj li a rive jwenn yo, li pèdi kapasite pou li konvenk yo, pou li kapte atansyon yo, epi poul ba yo anvi ak fòs pou yo aji.

Chak oratè gen kapasite pou li sèvi ak 2 zouti sa yo san pwoblèm epi san li pa bezwen fòse tèt li, men fòk li pa fè twòp. Paske, lè yon moun fè twòp nan sa, sa montre li manke matirite epi li aji san jije; menm jan tou, si li rete twò serye epi li pa fè okenn mouvman ditou, sa ap rann diskou a raz epi moun yo ap fatige koutel. Pi bon fason pou moun aji, se chèche mitan an.

Gen kèk zouti ki pa apwopriye pou moun kap bay prèch Vandredi a, pami yo:

1- Mouvman 2 men yo

2- Manipile rad tradisyonèl la oswa mouchwa tèt la san rete, ap jwe nan aparèy son yo, fè alevini sou lestrad la, ak tout lòt jès ki sanble ak sa yo.

[20] Evite fè tounen yon obligasyon sèten fòmil pawòl ki pa soti nan yon sous ki serye epi ki pa verifye nan tradisyon an.

Li pa kòrèk pou yon moun toujou sèvi ak yon fòmil byen presi, sof si fòmil sa a soti nan yon sous ki serye epi ki verifye nan tradisyon an. Sa ap anpeche moun kwè se yon prensip obligatwa li ye, tankou lè yon oratè di nan fen premye pati diskou li a: 'Se pou Allah mete benediksyon pou mwen ak pou nou nan gwo Liv sa a'...

Souvan, gen kèk oratè ki toujou repete menm priyè nan fen diskou yo a, san yo pa janm chanje li. Gen ladan yo ki rale priyè sa yo anlongè, sa ki vin fè anpil moun nan asistans lan santi yo malèz epi yo vin bouke. Sa rive paske yo vin pèdi gou akòz repetisyon sa a ki fèt san okenn emosyon, kote oratè a ap sèlman debite pawòl yo san li pa mete nanm li nan sa lap di a.

[21] Bay fason lèt yo soti a anpil enpòtans pou mo yo pa melanje yonn nan lòt.

Fè tout posib ou pou ou pwononse lèt yo ak bonjan metriz nan pwen kote yo dwe soti a , paske sa gen yon gwo efè sou elokans lan, sou klète ekspresyon an, ansanm ak fòs pawòl la.

Pami bagay yo repwoche Khatib la (moun kap fè prèch lan): se lè li pwononse mo yo prese prese, jiskaske li kole yon lèt oswa yon mo ak sa ki vin aprèl la, anvan menm premye lèt la oswa premye mo a fin chita nan plas li. Men, bon konpòtman an se pou li pwononse chak lèt byen klè kòmsadwa, epi separe mo yo youn ak lòt yon fason ki klè nèt ([15]). Liv ki rele: 'Diskou lakay moun Arab yo', ki ekri pa Muhammad Al-Khidr Husayn: paj 189.

Epi se konsa tou pawòl moun ki pi elokan nan kreyasyon an (lapè ak benediksyon Allah sou li) te ye.

Manman Kwayan yo, Aicha (ke Allah satisfè avèk li), te di: Vrèmanvre, Mesaje Allah a (se pou benediksyon ak lapè Allah sou li) pat konn ap kòmanse diskou li yo ak yon vitès ki twòp, menm jan nou gen abitid fèl la a. - Rapòte pa Al-Boukhari, anba nimewo (3568), ak Mouslim, anba nimewo (2493).

[22] Objektif diskou a, epi sijè ki pi enpòtan yon oratè dwe toujou abòde.

Oratè a dwe gen kapasite pou li deplase lespri moun yo, poul fè yo kite traka ak evènman lavi sou tè sa a, pou li mennen yo nan refleksyon sou lavi aprè lanmò a ak fason pou yo pare pou sa. Li pa kòrèk pou yon kote ki sen sèvi kòm yon senp platfòm pou bay nouvèl, kote oratè a ap antre nan koze politik oswa ap pèdi tan nan sijè ki pap pote okenn benefis pou moun kap koute yo, ni nan lavi espirityèl yo, ni nan lavi yo chak jou.

Khatib ki jwenn siksè a, pifò nan prèch li yo chita sou sa kap ogmante lafwa ak atachman ak Allah, Sila a ki Egzalte a; paske, si lafwa moun yo ogmante epi atachman yo ak Senyè yo a vin pi fò, sa ap pi gwo rezon pou yo abandone peche ak bagay ki pa gen okenn valè.

Men kèk nan sijè oratè a pa dwe janm neglije, epi li dwe gen abitid repete yo souvan:

Inite Allah a epi pilye Islam yo nan mitan lavi kwayan an.

Fason pou moun fè lapriyè a kòrèkteman, epi enpòtans pou yo gen konsantrasyon ak respè nan kè yo pandan yap fè l.

Sijè okazyon yo, tankou pale sou benefis mwa Ramadan an lè moman li rive.

Avètisman kont tantasyon yo (ak tribilasyon yo) ak fason pou fè fas avèk yo.

Mete moun yo an gad kont tout pratik yo envante ki pa baze sou verite a.

Avèti moun yo sou riz Satan, ansanm ak divès estrateji li sèvi poul pouse moun fè sa ki mal.

Valè moral yo, prensip bon konpòtman nan sosyete a, ak tout lòt règ ki gen rapò ak fason moun dwe viv byen ak parèy yo.

Men kèk nan sijè ki pèmèt kwayans yon moun vin pi solid epi ki fèl santi li pi pwòch Allah chak jou:

1- Devlope yon respè pwofon pou grandè Allah nan konsyans moun yo, nan prezante kalite san parèy Li yo ansanm ak tout bèl byenfè Li akòde nou.

2- Devlope yon respè pwofon pou grandè Liv la (koran)ki se pawòl Allah menm.

3- Rakonte listwa mesaje Allah yo (se pou lapè Allah sou yo), ak nan tèt yo tout, dènye nan yo a ki se pwofèt nou an (se pou benediksyon ak lapè Allah sou li), ansanm ak istwa konpayon vanyan li yo (se pou Allah kontan ak yo).

4- Dekri paradis a bèl kote Allah pare pou moun ki fè sa ki byen yo, jan sa ye ak sa ki pèmèt moun antre ladan l, epi fè menm jan an tou pou kote pinisyon an.

5- Bay pratik ki fèt nan fon kè yo anpil enpòtans: tankou mete tout konfyans nan Allah , tounen vin jwenn Li ak tout nanm ou, repanti pou fot ou fè, gen krentif pou Li, epi rete ak yon respè pwofon devan Grandè Li.

Gran savan Ibn al-Qayyim - se pou Allah gen pitye pou li - te di: «Nenpòt moun ki pran tan poul byen analize diskou Mesaje a (se pou benediksyon ak lapè Allah sou li) ansanm ak diskou konpayon li yo, lap rann li kont yo gen tout sa ki nesesè pou esplike chemen verite a ak inite Allah a. Yo baze sou prezantasyon kalite Gran Mèt la, prensip fondamantal kwayans lan, epi envitasyon pou moun pwoche bò kote Allah. Yo raple tout bèl mèvèy Li fè ki pouse kreyati yo renmen li, epi yo pale sou evènman istorik kote li te montre jistis Li, sa ki fè moun yo pè pou yo pa tonbe anba kòlèl. Oratè sa yo mande pou moun toujou sonje Allah epi remèsye Li, sa ki rann yo bèl nan zye li. Konsa, yap prezante grandè Allah, kalite Li ak non Li yo yon fason pou fè moun renmen L, epi yo bay lòd pou moun obeyil epi remèsyel pou Li menm tou Li ka renmen yo. Nan fen diskou a, moun kap koute yo pati avèk yon lanmou pwofon pou Allah,epi ak asirans ke Allah renmen yo tou.»

Aprèsa, tan an vin pase, limyè ansèyman pwofetik la vin bese, epi lalwa ak lòd yo vin tounen senp seremoni moun ap fè san yo pa gade verite ak objektif ki dèyè yo. Yo kenbe fòm nan sèlman, yo dekore li ak tout kalite dekorasyon, epi yo fè koutim ak tradisyon moun kreye tounen lwa yo pa dwe janm chanje, alòske yo neglije objektif fondamantal yo ki se yo menm ki pat dwe janm chanje. Yo vin chaje diskou yo ak bèl rim, bèl ekspresyon ak jwèt sou fòm langaj; sa fè valè diskou sa yo pèdi nèt nan kè moun, epi bi yo te genyen an gaspiye. [17] Ibn al-Qayyim, Provizyon pou vwayaj la: nan gid pi bon nan tout sèvitè Allah yo, Volim 1, paj 409-410.

Epi li te di (se pou Allah gen pitye pou li), nan sa lap esplike sou bi fondamantal diskou a: Bi (Rezon) diskou sa a se pou bay Allah lwanj epi elve non li, pou rann temwayaj sou inite Li epi sètifye misyon Mesaje Li a (se pou benediksyon ak lapè Allah sou li). Se pou raple sèvitè yo evènman istorik kote Allah te manifeste pouvwa Li, pou avèti yo kont kòlè Li ak pinisyon Li, epi pou ba yo konsèy sou sa kap pwoche yo bò kote Li ak bò kote bèl kote Li pare a. Anmenmtan, se pou anpeche yo fè sa ki ka rale kòlè Li sou yo epi mennen yo nan dife a. Men sa ki vrè bi diskou a ak rezon ki fè moun rasanble pou sa. Menm sous la, paj 386.

Epi, oratè a dwe gen vijilans poul atire atansyon moun yo sou erè ki gaye nan mitan yo, kit se nan baz kwayans yo, nan fason yap sèvi Allah, nan nivo moralite yo, nan jan yap viv ak parèy yo, nan fason yap jere lavi yo oswa nan jan yap bay timoun edikasyon. Li dwe avèti yo pou yo pa mele nan tibilans kap divize moun, epi li dwe anseye yo tout pwen ki nesesè nan relijyon yo.

Allah konnen pi byen. Epi, se pou benediksyon ak lapè Allah sou Pwofèt nou an, Muhammad, ak sou fanmi li ak tout konpayon li yo.