پوښتنه: له والدینو سره ادب څنګه وي؟
- الباب / الفصل
- قسم الآداب الإسلامية
السؤال
س3: كيف يكون الأدب مع الوالدين؟
۳. پوښتنه: له والدینو سره ادب څنګه وي؟
۳. پوښتنه: له والدینو سره ادب څنګه وي؟
الجواب
ج:1. طاعة الوالدين في غير معصية.
- خدمة الوالدين.
- مساعدة الوالدين.
- قضاء حوائج الوالدين.
- الدعاء للوالدين.
- التأدب معهم في القول؛ فلا يجوز قول: "أف"، وهي أقل الأقوال.
- الابتسام في وجه الوالدين ولا أعبس.
- لا أرفع صوتي فوق صوت الوالدين، وأصغي إليهما، ولا أقاطعهما بالكلام، ولا أناديهما باسمهما، بل أقول: " أبي"، "أمي".
- أستأذن قبل الدخول على أبي وأمي وهما في الغرفة.
- تقبيل يد ورأس الوالدين.
- قال تعالى:
﴿۞ وَقَضَىٰ رَبُّكَ أَلَّا تَعۡبُدُوٓاْ إِلَّآ إِيَّاهُ وَبِٱلۡوَٰلِدَيۡنِ إِحۡسَٰنًاۚ إِمَّا يَبۡلُغَنَّ عِندَكَ ٱلۡكِبَرَ أَحَدُهُمَآ أَوۡ كِلَاهُمَا فَلَا تَقُل لَّهُمَآ أُفّٖ وَلَا تَنۡهَرۡهُمَا وَقُل لَّهُمَا قَوۡلٗا كَرِيمٗا٢٣
وَٱخۡفِضۡ لَهُمَا جَنَاحَ ٱلذُّلِّ مِنَ ٱلرَّحۡمَةِ وَقُل رَّبِّ ٱرۡحَمۡهُمَا كَمَا رَبَّيَانِي صَغِيرٗا﴾
[الإسراء: ٢٣-٢٤].
- وفي الحديث جاء رجل إلى النبي صلى الله عليه وسلم يستأذنه في الجهاد، فقال:
«ألك والدان؟» قال نعم. قال: «ففيهما فجاهد»
رواه الترمذي.
ج – ۱ –پرته له نافرمانۍ څخه د مور او پلار اطاعت.
۲- د والدینو خدمت.
۴- د مور او پلار سره مرسته کول.
۵- د مور او پلار د اړتیاوو پوره کول.
۵- مور او پلار ته دعا کول.
۶- په خبرو کې له هغوی سره نرمي کول؛ حتی دا هم جواز نه لری چې ووايي: "اف"، چې تر ټولو کوچنۍ ویناده.
۷- د مور او پلار په مخ موسکا کول او تندی نه تریوول.
۸- زه خپل غږ د مور او پلار له غږ څخه نه پورته کوم، هغوی ته غوږ ږدم، د هغوی سره خبرې کول نه قطع کوم، او په نوم ورته غږ نه کوم، بلکې دا وایم: «پلاره»، «مورې».
۹- کله چی زما مور او پلار په کوټه کې وي، له ننوتلو مخکې اجازه غواړم.
۱۰- د مور او پلار د لاس او سر ښکلول.
ج – ۱ –پرته له ګناه څخه د مور او پلار اطاعت.
الله تعالی فرمايي:
﴿۞ وَقَضَىٰ رَبُّكَ أَلَّا تَعۡبُدُوٓاْ إِلَّآ إِيَّاهُ وَبِٱلۡوَٰلِدَيۡنِ إِحۡسَٰنًاۚ إِمَّا يَبۡلُغَنَّ عِندَكَ ٱلۡكِبَرَ أَحَدُهُمَآ أَوۡ كِلَاهُمَا فَلَا تَقُل لَّهُمَآ أُفّٖ وَلَا تَنۡهَرۡهُمَا وَقُل لَّهُمَا قَوۡلٗا كَرِيمٗا٢٣ (او ستا رب حكم كړى چې له هغه پرته د بل چا عبادت مه کوئ، او مور پلار سره ښېګڼه كوئ، كه تاسې سره يو له هغوی يا دواړه يې زړښت ته ورسېږي نو هغوی ته اُف قدرې هم مه وايه، رټه يې مه او هغوى سره په درناوي خبرې كوه.
وَٱخۡفِضۡ لَهُمَا جَنَاحَ ٱلذُّلِّ مِنَ ٱلرَّحۡمَةِ وَقُل رَّبِّ ٱرۡحَمۡهُمَا كَمَا رَبَّيَانِي صَغِيرٗا﴾ او په رحمت سره هغوى دواړو ته مات غاړى اوسه او داسې وايه چې اى زما ربه، پر دواړو داسې رحم وكړې لكه زه يې چې وړوكى روزلى يم).
(د الإسراء سورت: 57 ايت).
- او په حديث کې راغلي چې يو سړی نبي صلی الله عليه وسلم ته راغی، د جهاد اجازه يې ترې غوښته، نو هغه وفرمايل:
«آيا مور او پلار لرې؟» هغه وویل: هو. هغه وفرمایل: «نو د هغوی د خوشحالولو کوشش وکړه».
ترمذي روایت کړی.