Skip to content

السؤال

س١١: ما ضد الصبر؟

پرسش ۱۱: مُتضاد صبر چیست؟

الجواب

ج:- وهو عدم الصبر على الطاعة، وعدم الصبر عن المعصية، والتسخط على الأقدار بالقول أو الفعل.

من صوره:

  • تَمنِّي الموتِ.
  • قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ:

«لَا يَتَمَنَّيَنَّ أَحَدُكُمُ الْمَوْتَ مِنْ ضُرٍّ أَصَابَهُ، فَإِنْ كَانَ لَا بُدَّ فَاعِلًا فَلْيَقُلِ: اللَّهُمَّ أَحْيِنِي مَا كَانَتِ الْحَيَاةُ خَيْرًا لِي، وَتَوَفَّنِي إِذَا كَانَتِ الْوَفَاةُ خَيْرًا لِي»

متفق عليه.

  • ضرْبُ الخُدودِ.
  • شَقُّ الثِّيابِ.
  • نَشْرُ الشُّعورِ.
  • الدُّعاءُ على النفس بالهلاك.
  • قال عليه الصلاة والسلام:

«لَيْسَ مِنَّا مَنْ لَطَمَ الْخُدُودَ، وَشَقَّ الْجُيُوبَ، وَدَعَا بِدَعْوَى الْجَاهِلِيَّةِ»

رواه البخاري.

  • قال النبي عَلَيْهِ الصَّلَاةُ وَالسَّلَامُ:

«إِنَّ عِظَمَ الْجَزَاءِ مَعَ عِظَمِ الْبَلَاءِ وَإِنَّ اللَّهَ إِذَا أَحَبَّ قَوْمًا ابْتَلَاهُمْ، فَمَنْ رَضِيَ فَلَهُ الرضا، وَمَنْ سَخِطَ فَلَهُ السَّخَطُ»

رواه الترمذي وابن ماجة.

پاسخ: متضاد صبر، بی‌صبری بر طاعت، و بی‌صبری در برابر گناه، و بی‌صبری و ابراز ناخشنودی در برابر تقدیر با گفتار و کردار است.

از جلوه‌های آن:

  • آرزو کردن مرگ.

پیامبر صلی الله علیه وسلم می‌فرماید:

«هیچ یک از شما به سبب آسیبی که به او رسیده آرزوی مرگ نکند، و اگر چاره‌ای جز آن نداشت بگوید: اللَّهُمَّ أَحْيِنِي مَا كَانَتِ الْحَيَاةُ خَيْرًا لِي، وَتَوَفَّنِي إِذَا كَانَتِ الْوَفَاةُ خَيْرًا لِي» (یعنی: بارالها مرا زنده نگه دار اگر زندگی برایم بهتر باشد و مرا بمیران اگر مرگ برایم بهتر باشد).

به روایت بخاری و مسلم.

  • زدن بر صورت.
  • پاره کردن لباس.
  • پریشان کردن مو.
  • نفرین کردن و درخواست و دعای مرگ خویش.

«از ما نیست کسی که بر صورت خود بزند و گریبان بدرد و مانند دوران جاهليت آه و واويلا سر دهد [و سخن جاهلی بر زبان بياورد]».

به روایت بخاری.

«همانا بزرگی پاداش همراه با بزرگی بلاست، و الله اگر قومی را دوست بدارد آنان را مورد ابتلا قرار می‌دهد، پس هرکه خشنود شد [خشنودی] برای اوست، و هرکه ناخشنود شد، ناخشنودی از آن اوست».

به روایت ترمذی و ابن ماجه.