ප්රශ්න අංක 20 - අවසර ගැනීමේදී පිළිපැදිය යුතු ආචාර විධි මොනවාද?
- الباب / الفصل
- قسم الآداب الإسلامية
السؤال
س20: ما آداب الاستئذان؟
ප්රශ්න අංක 20 - අවසර ගැනීමේදී පිළිපැදිය යුතු ආචාර විධි මොනවාද?
الجواب
ج:1. أستأذن قبل الدخول إلى المكان.
- أستأذن ثلاث مرات ولا أزيد، وبعدها أنصرف.
في الحديث:
«إذا استأذن أحدكم ثلاثا فلم يؤذن له، فليرجع»
متفق عليه.
- أطرق الباب برفق، ولا أقف في مواجهة الباب، بل على يمينه أو يساره. وأقول: السلام عليكم.
لحديث:
«كان رسول الله صلى الله عليه وسلم إذا أتى باب قوم لم يستقبل الباب من تلقاء وجهه، ولكن من ركنه الأيمن أو الأيسر ويقول: السلام عليكم، السلام عليكم»
رواه أبو داود.
- لا أدخل على أبي وأمي أو أحد الغرف قبل الاستئذان، وخصوصًا قبل الفجر، ووقت القيلولة من الظهر، وبعد صلاة العشاء.
- لقوله تعالى:
﴿يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ لِيَسۡتَـٔۡذِنكُمُ ٱلَّذِينَ مَلَكَتۡ أَيۡمَٰنُكُمۡ وَٱلَّذِينَ لَمۡ يَبۡلُغُواْ ٱلۡحُلُمَ مِنكُمۡ ثَلَٰثَ مَرَّٰتٖۚ مِّن قَبۡلِ صَلَوٰةِ ٱلۡفَجۡرِ وَحِينَ تَضَعُونَ ثِيَابَكُم مِّنَ ٱلظَّهِيرَةِ وَمِنۢ بَعۡدِ صَلَوٰةِ ٱلۡعِشَآءِۚ ثَلَٰثُ عَوۡرَٰتٖ لَّكُمۡۚ لَيۡسَ عَلَيۡكُمۡ وَلَا عَلَيۡهِمۡ جُنَاحُۢ بَعۡدَهُنَّۚ طَوَّٰفُونَ عَلَيۡكُم بَعۡضُكُمۡ عَلَىٰ بَعۡضٖۚ كَذَٰلِكَ يُبَيِّنُ ٱللَّهُ لَكُمُ ٱلۡأٓيَٰتِۗ وَٱللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٞ﴾
[النور: ٥٨].
- يمكن أن أدخل الأماكن غير المسكونة، مثل: المشفى أو المتجر بدون استئذان.
- قال تعالى:
﴿لَّيۡسَ عَلَيۡكُمۡ جُنَاحٌ أَن تَدۡخُلُواْ بُيُوتًا غَيۡرَ مَسۡكُونَةٖ فِيهَا مَتَٰعٞ لَّكُمۡۚ وَٱللَّهُ يَعۡلَمُ مَا تُبۡدُونَ وَمَا تَكۡتُمُونَ﴾
[النور: ٢٩].
පිළිතුර -1. මම අදාල ස්ථානයට ඇතුළු වීමට පෙර අවසර ඉල්ලා සිටිමි.
2.මම තුන් අවස්ථාවේ අවසර ඉල්ලා සිටින අතර, අවසර නොලැබුනු විටක මම ආපසු හැරී යමි.
හදීසයේ මෙසේ සඳහන් වේ:
"«ඔබ අතරින් කෙනෙකු තුන්වරක් අවසර ඉල්ලා සිටි විට, ඔහුට අවසර නොලැබුණේ නම් ඔහු ආපසු හැරී යා යුතුය.»"
බුහාරි හා මුස්ලිම් හී වාර්තා වී ඇත.
3.මම දොරට මෘදු ලෙස තට්ටු කරමි, දොර ඉදිරිපිට නොසිට, එහි දකුණු පැත්තෙන් හෝ වම් පැත්තෙන් සිටගෙන සිටිමි. තවද "අස්සලාමු අලෛකුම්" (ඔබට සාමය ඇති වේවා!) යනුවෙන් පවසමි.
එය මෙම හදීසයට අනුව වේ:
නබි (සල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් කිසියම් පිරිසකගේ දොරටුවක් වෙත පැමිණි විට, දොරටුවට කෙළින්ම මුහුණලා නොසිට, එහි දකුණු දෙසට හෝ වම් දෙසට වී "අස්සලාමු අලයිකුම්, අස්සලාමු අලයිකුම්" යැයි පවසන්නෙකු වූහ.
ඉමාම් අබූ දාවූද් එය වාර්තා කර ඇත.
- මම මගේ පියා, මගේ මව හෝ වෙනත් කිසිවකුගේ අවසරයකින් තොරව ඔවුන්ගේ කාමරවලට ඇතුළු නොවෙමි. විශේෂයෙන්ම අලුයමට පෙර, දහවල් නින්දේ වේලාවට සහ සවස් කාලයේ සලාතයෙන් පසුව අවසරයකින් තොරව එසේ ඇතුල් නොවමි.
අල්ලාහ් මෙසේ පවසයි.
අහෝ දේවත්වය විශ්වාස කළවුනි! නුඹලාගේ දකුණත් හිමිකරගත් (හෙවත් නුඹලාගේ පාලනය යටතේ සිටින වහල්) අය ද වැඩිවියට ළඟා නො වූ අය ද නුඹලාගෙන් (අවස්ථා) වාර තුනක් අවසර පැතිය යුතු ය. එනම් ෆජ්ර් සලාතයට පෙර ද, මධ්යහන කාලයේ නුඹලාගේ ඇඳුම් නුඹලා ලිහා තබන අවස්ථාවේ ද, ඉෂා සලාතයෙන් පසු ද වේ. නුඹලාට එය පෞද්ගලික අවස්ථා තුනකි. ඒවාට පසුව නුඹලා කෙරෙහි හෝ ඔවුන් කෙරෙහි හෝ දොසක් නොමැත. නුඹලා වෙත නුඹලාගෙන් ඇතැමෙක් ඇතැමෙකු අතර නිතර සැරිසරන්නෝ වෙති. අල්ලාහ් නුඹලාට එම වදන් පැහැදිලි කරනුයේ එලෙස ය. තවද අල්ලාහ් සර්වඥානී ය; මහා ප්රඥාවන්ත ය.
(අන්-නූර්: 62)
මට රෝහලක් හෝ වෙළඳ සැල් වැනි ස්ථාන වලට අවසරයකින් තොරව ඇතුළු විය හැක.
උත්තරීතර ඔහු මෙසේ පවසා ඇත:
නුඹලාට අවශ්යතා ඇති එහි කිසිවකු වාසය නො කරන නිවෙස්වලට නුඹලා ඇතුළු වීම නුඹලා කෙරෙහි වරදක් නො වේ. තවද නුඹලා හෙළි කරන දෑ ද නුඹලා වසන් කරන දෑ ද අල්ලාහ් දනියි.