Одоби иҷозат пурсидан чӣ гуна аст?
- الباب / الفصل
- قسم الآداب الإسلامية
السؤال
س20: ما آداب الاستئذان؟
С 20: Одоби иҷозат пурсидан чӣ гуна аст?
الجواب
ج:1. أستأذن قبل الدخول إلى المكان.
- أستأذن ثلاث مرات ولا أزيد، وبعدها أنصرف.
في الحديث:
«إذا استأذن أحدكم ثلاثا فلم يؤذن له، فليرجع»
متفق عليه.
- أطرق الباب برفق، ولا أقف في مواجهة الباب، بل على يمينه أو يساره. وأقول: السلام عليكم.
لحديث:
«كان رسول الله صلى الله عليه وسلم إذا أتى باب قوم لم يستقبل الباب من تلقاء وجهه، ولكن من ركنه الأيمن أو الأيسر ويقول: السلام عليكم، السلام عليكم»
رواه أبو داود.
- لا أدخل على أبي وأمي أو أحد الغرف قبل الاستئذان، وخصوصًا قبل الفجر، ووقت القيلولة من الظهر، وبعد صلاة العشاء.
- لقوله تعالى:
﴿يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ لِيَسۡتَـٔۡذِنكُمُ ٱلَّذِينَ مَلَكَتۡ أَيۡمَٰنُكُمۡ وَٱلَّذِينَ لَمۡ يَبۡلُغُواْ ٱلۡحُلُمَ مِنكُمۡ ثَلَٰثَ مَرَّٰتٖۚ مِّن قَبۡلِ صَلَوٰةِ ٱلۡفَجۡرِ وَحِينَ تَضَعُونَ ثِيَابَكُم مِّنَ ٱلظَّهِيرَةِ وَمِنۢ بَعۡدِ صَلَوٰةِ ٱلۡعِشَآءِۚ ثَلَٰثُ عَوۡرَٰتٖ لَّكُمۡۚ لَيۡسَ عَلَيۡكُمۡ وَلَا عَلَيۡهِمۡ جُنَاحُۢ بَعۡدَهُنَّۚ طَوَّٰفُونَ عَلَيۡكُم بَعۡضُكُمۡ عَلَىٰ بَعۡضٖۚ كَذَٰلِكَ يُبَيِّنُ ٱللَّهُ لَكُمُ ٱلۡأٓيَٰتِۗ وَٱللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٞ﴾
[النور: ٥٨].
- يمكن أن أدخل الأماكن غير المسكونة، مثل: المشفى أو المتجر بدون استئذان.
- قال تعالى:
﴿لَّيۡسَ عَلَيۡكُمۡ جُنَاحٌ أَن تَدۡخُلُواْ بُيُوتًا غَيۡرَ مَسۡكُونَةٖ فِيهَا مَتَٰعٞ لَّكُمۡۚ وَٱللَّهُ يَعۡلَمُ مَا تُبۡدُونَ وَمَا تَكۡتُمُونَ﴾
[النور: ٢٩].
Ҷ: 1. Пеш аз ворид шудан ба ҷое иҷозат мепурсам.
- Се бор иҷозат мепурсам, на бештар, сипас бармегардам.
Дар ҳадис омада аст, ки:
"Ҳаргоҳ яке аз шумо се бор иҷозат хост ва ба ӯ иҷозат дода нашуд, баргардад."
Муттафақун алайҳӣ.
- Дарро ба нармӣ мезанам ва дар рӯ ба рӯи дар намеистам, балки аз тарафи рост ё чап меистам. Ва "Ассалому алайкум" мегӯям.
Ба далели ин ҳадис, ки:
"Паёмбар (Саллалоҳу алайҳи ва саллам) ҳаргоҳ назди дари хонае мерафт, дар рӯ ба рӯи он намеистод, балки дар кунҷи рост ё чап меистод ва "Ассалому алайкум, ассалому алайкум" мегуфт."
Ривояти Абудовуд.
- Бе иҷозат ба ҳуҷраи падару модарам ё дигар ҳуҷраҳо намедароям, махсусан пеш аз бомдод ё ҳангоми хоби нимрӯзӣ ё пас аз намози хуфтан.
Ба далели ин сухани Аллоҳ Таъоло, ки мефармояд:
(Эй касоне, ки имон овардаед, бардагонатон ва касоне аз [кӯдакони] шумо, ки ба синни булуғ нарасидаанд, бояд дар се вақт аз шумо иҷозат [-и вуруд] бигиранд: пеш аз намози субҳ ва нимрӯз – ҳангоме ки либосҳоятонро берун меоваред – ва пас аз намози хуфтан. [Ин] Се [вақт] ҳангоми хилвати шумост. Ба ҷуз ин [cе вақт] бар шумо ва бар онон ҳеҷ гуноҳе нест [ки бидуни иҷозат ворид шаванд, чаро ки] онон перомунатон дар рафту омаданд, [ва] бо якдигар [муошират мекунед]. Аллоҳ Таъоло инчунин оёт [-и худ]-ро бароятон баён мекунад ва Аллоҳ Таъоло донои ҳаким аст)
(Сураи Нур, ояти 27).
- Метавонам бе иҷозат ба ҷойҳои ғайри маскунӣ, монанди бемористон ё фурӯшгоҳ ворид шавам.
Аллоҳ Таъоло мефармояд:
(Бар шумо гуноҳе нест, ки ба хонаҳои ғайримаскунӣ [ва маконҳои умумӣ], ки дар он ҷо [эҳтиёҷ ё] баҳрае доред, ворид шавед ва Аллоҳ Таъоло он чи ошкор месозед ва он чи пинҳон медоред, [ҳамаро] медонад)