суроо: Уруксат суроонун адептери кайсылар?
- الباب / الفصل
- قسم الآداب الإسلامية
السؤال
س20: ما آداب الاستئذان؟
20-суроо: Уруксат суроонун адептери кайсылар?
الجواب
ج:1. أستأذن قبل الدخول إلى المكان.
- أستأذن ثلاث مرات ولا أزيد، وبعدها أنصرف.
في الحديث:
«إذا استأذن أحدكم ثلاثا فلم يؤذن له، فليرجع»
متفق عليه.
- أطرق الباب برفق، ولا أقف في مواجهة الباب، بل على يمينه أو يساره. وأقول: السلام عليكم.
لحديث:
«كان رسول الله صلى الله عليه وسلم إذا أتى باب قوم لم يستقبل الباب من تلقاء وجهه، ولكن من ركنه الأيمن أو الأيسر ويقول: السلام عليكم، السلام عليكم»
رواه أبو داود.
- لا أدخل على أبي وأمي أو أحد الغرف قبل الاستئذان، وخصوصًا قبل الفجر، ووقت القيلولة من الظهر، وبعد صلاة العشاء.
- لقوله تعالى:
﴿يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ لِيَسۡتَـٔۡذِنكُمُ ٱلَّذِينَ مَلَكَتۡ أَيۡمَٰنُكُمۡ وَٱلَّذِينَ لَمۡ يَبۡلُغُواْ ٱلۡحُلُمَ مِنكُمۡ ثَلَٰثَ مَرَّٰتٖۚ مِّن قَبۡلِ صَلَوٰةِ ٱلۡفَجۡرِ وَحِينَ تَضَعُونَ ثِيَابَكُم مِّنَ ٱلظَّهِيرَةِ وَمِنۢ بَعۡدِ صَلَوٰةِ ٱلۡعِشَآءِۚ ثَلَٰثُ عَوۡرَٰتٖ لَّكُمۡۚ لَيۡسَ عَلَيۡكُمۡ وَلَا عَلَيۡهِمۡ جُنَاحُۢ بَعۡدَهُنَّۚ طَوَّٰفُونَ عَلَيۡكُم بَعۡضُكُمۡ عَلَىٰ بَعۡضٖۚ كَذَٰلِكَ يُبَيِّنُ ٱللَّهُ لَكُمُ ٱلۡأٓيَٰتِۗ وَٱللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٞ﴾
[النور: ٥٨].
- يمكن أن أدخل الأماكن غير المسكونة، مثل: المشفى أو المتجر بدون استئذان.
- قال تعالى:
﴿لَّيۡسَ عَلَيۡكُمۡ جُنَاحٌ أَن تَدۡخُلُواْ بُيُوتًا غَيۡرَ مَسۡكُونَةٖ فِيهَا مَتَٰعٞ لَّكُمۡۚ وَٱللَّهُ يَعۡلَمُ مَا تُبۡدُونَ وَمَا تَكۡتُمُونَ﴾
[النور: ٢٩].
Жооп: 1. Бир жерге кирерден мурун уруксат сурайм.
- Үч жолу уруксат сурайм, андан ашырбайм, эгер уруксат бербесе, кайтып кетем.
Хадисте минтип айтылган:
"Эгер силердин бириңер үч жолу уруксат сурап, ага уруксат берилбесе, кайтып кетсин".
Бухарий менен Муслим риваят кылган.
- Эшикти акырын кагып, анын бет маңдайына эмес, оң же сол тарабына туруп, «Ассаламу алейкум» деп айтам.
Хадисте минтип келген:
"Аллахтын элчиси (ага Аллахтын тынчтыгы жана мактоосу болсун) бирөөнүн эшигине келгенде, эшиктин бет маңдайына турчу эмес, тескерисинче анын оң же сол тарабынан туруп: «Ассаламу алайкум, ассаламу алайкум» деп айтчу".
Абу Давуд риваят кылган.
- Ата-энемдин бөлмөсүнө же башка бөлмөлөргө уруксат сурабастан кирбеймин, айрыкча Багымдат намазынан мурун, түшкү кайлула убагында жана Куптан намазынан кийин.
Аллах Таала минтип айткан:
"О ыйман келтиргендер! Кулдарыңар менен күңдөрүңөр жана эрезеге жетпеген бөбөктөрүңөр (силердин бөлмөгө кирүү үчүн) үч маал уруксат сурашсын: Багымдат намазынан мурун (сырткы кийимиңерди кийе электе), Бешим убактысында(гы ысыктан) чечинип алганыңарда жана Куптан намазынан кийин (жатаарда). Ушул үч убак силер үчүн аврат (кийимсиз) болгон учурлар. Бул үч убактан башка убактарда (уруксатсыз кирсе) силерге да, аларга да күнөө жок. Алар силерге: бири-бириңерге аралашып жүрө бересиңер. Аллах силерге (өкүм) аяттарын мына ушинтип баяндайт. Аллах - Билүүчү, Даанышман".
(Нур сүрөсү, 27-аят).
- Оорукана же дүкөн сыяктуу турак-жай болбогон жайларга уруксат сурабастан кирүүгө мүмкүн.
"Бирок, анда (үй-бүлө) жашабаган жана силерге пайда(ланууга мүмкүн болгон мейманкана, кербен сарай сыяктуу жалпы) үйлөргө уруксат сурабай киришиңерде силер үчүн күнөө жок. Аллах силердин жашырганыңарды да, ачык кылганыңарды да билет".