Skip to content

अनुमति माग्ने शिष्टाचारहरू के-के हुन्?

الباب / الفصل
قسم الآداب الإسلامية

السؤال

س20: ما آداب الاستئذان؟

प्रश्न २०: अनुमति माग्ने शिष्टाचारहरू के-के हुन्?

الجواب

ج:1. أستأذن قبل الدخول إلى المكان.

  1. أستأذن ثلاث مرات ولا أزيد، وبعدها أنصرف.

في الحديث:

«إذا استأذن أحدكم ثلاثا فلم يؤذن له، فليرجع»

متفق عليه.

  1. أطرق الباب برفق، ولا أقف في مواجهة الباب، بل على يمينه أو يساره. وأقول: السلام عليكم.

لحديث:

«كان رسول الله صلى الله عليه وسلم إذا أتى باب قوم لم يستقبل الباب من تلقاء وجهه، ولكن من ركنه الأيمن أو الأيسر ويقول: السلام عليكم، السلام عليكم»

رواه أبو داود.

  1. لا أدخل على أبي وأمي أو أحد الغرف قبل الاستئذان، وخصوصًا قبل الفجر، ووقت القيلولة من الظهر، وبعد صلاة العشاء.
  • لقوله تعالى:

﴿يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ لِيَسۡتَـٔۡذِنكُمُ ٱلَّذِينَ مَلَكَتۡ أَيۡمَٰنُكُمۡ وَٱلَّذِينَ لَمۡ يَبۡلُغُواْ ٱلۡحُلُمَ مِنكُمۡ ثَلَٰثَ مَرَّٰتٖۚ مِّن قَبۡلِ صَلَوٰةِ ٱلۡفَجۡرِ وَحِينَ تَضَعُونَ ثِيَابَكُم مِّنَ ٱلظَّهِيرَةِ وَمِنۢ بَعۡدِ صَلَوٰةِ ٱلۡعِشَآءِۚ ثَلَٰثُ عَوۡرَٰتٖ لَّكُمۡۚ لَيۡسَ عَلَيۡكُمۡ وَلَا عَلَيۡهِمۡ جُنَاحُۢ بَعۡدَهُنَّۚ طَوَّٰفُونَ عَلَيۡكُم بَعۡضُكُمۡ عَلَىٰ بَعۡضٖۚ كَذَٰلِكَ يُبَيِّنُ ٱللَّهُ لَكُمُ ٱلۡأٓيَٰتِۗ وَٱللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٞ﴾

[النور: ٥٨].

  1. يمكن أن أدخل الأماكن غير المسكونة، مثل: المشفى أو المتجر بدون استئذان.
  • قال تعالى:

﴿لَّيۡسَ عَلَيۡكُمۡ جُنَاحٌ أَن تَدۡخُلُواْ بُيُوتًا غَيۡرَ مَسۡكُونَةٖ فِيهَا مَتَٰعٞ لَّكُمۡۚ وَٱللَّهُ يَعۡلَمُ مَا تُبۡدُونَ وَمَا تَكۡتُمُونَ﴾

[النور: ٢٩].

उत्तर: १. म कुनै स्थानमा प्रवेश गर्नु अघि अनुमति माग्छु।

२. म तीन पटकसम्म अनुमति माग्छु, त्योभन्दा बढी गर्दिनँ र त्यसपछि फर्किन्छु।

यसको प्रमाण यो हदीस हो:

«यदि तिमीहरूमध्ये कोहीले तीन पटक अनुमति माग्दा पनि अनुमति दिइएन भने, उसले फर्किनुपर्छ।»

(बुखारी र मुस्लिम)

३. म ढोकामा हल्का रूपमा ढकढक्याउँछु, म ढोकाको ठीक अगाडि उभिन्नँ, बरु दायाँ वा बायाँ तर्फ उभिन्छु र "अस्सलामु अलैकुम" भन्छु।

“रसूल (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) जब कसैको ढोकामा पुग्नुहुन्थ्यो, तब ढोकाको ठीक अगाडि उभिनुहुन्नथ्यो, बरु त्यसको दायाँ वा बाँया कुनामा उभिनुहुन्थ्यो र ‘अस्सलामु अलैकुम, अस्सलामु अलैकुम’ भन्नुहुन्थ्यो।”

(अबू दाऊद)

४. म आफ्ना बुबा-आमा वा अन्य कोठामा अनुमति नलिई प्रवेश गर्दिनँ, विशेष गरी फज्र (बिहानको नमाज) अघि, दिउँसो झप्की (काइलुला) को समयमा र इशा नमाजपछि।

  • अल्लाह तआलाले भन्नुभएको छ:

“हे आस्थावानहरू हो! तिमीहरूका दास-दासीहरू र तिमीहरूका नाबालक सन्तानहरूले तिमीहरूसँग तीन समयमा प्रवेश अनुमति मागून्—फज्रको नमाजअघि, मध्यान्हको समयमा जब तिमीहरू आफ्ना वस्त्र फुकाल्ने गर्छौ र इशाको नमाजपछि। यी तीन समय तिमीहरूका लागि गोपनीयताको समय हुन्। यी समयहरूबाहेक अन्य समयमा तिमीहरूका लागि र उनीहरूका लागि पनि कुनै आपत्ति छैन; उनीहरू तिमीहरूकहाँ बारम्बार आउजाउ गर्ने हुन्छन्, तिमीहरू एकअर्कासँग घनिष्ठ रूपमा सम्बन्धित छौ। यसरी अल्लाह तिमीहरूका लागि आयतहरू स्पष्ट पार्नुहुन्छ र अल्लाह सर्वज्ञानी र अत्यन्त बुद्धिमान हुनुहुन्छ।”

[सुरह नूर: २७]

५. म अस्पताल वा पसल जस्ता मानिस बसोबास नगर्ने स्थानहरूमा अनुमति नलिई प्रवेश गर्न सक्छु।

अल्लाह तआलाले भन्नुभएको छः

"तिमीहरूका लागि बसोबास नभएका घरहरूमा प्रवेश गर्नुमा कुनै दोष छैन, जसमा तिमीहरूका लागि कुनै आवश्यकता (काम) हुन्छ। र अल्लाहलाई तिमीहरूले जे प्रकट गर्छौ र जे लुकाउँछौ, सबै कुरा थाहा छ।"