Skip to content

السؤال

س12: ما هي آداب الطعام؟

۱۲. پوښتنه: د ډوډۍ خوړلو آداب څه دی ؟

۱۲. پوښتنه: د ډوډۍ خوړلو آداب څه دي؟

الجواب

ج:1. أنوي بأكلي وشربي التقوِّي على طاعة الله عَزَّ وَجَلَّ.

  1. غسل اليدين قبل الأكل.
  • لحديث أم المؤمنين عائشة رضي الله عنها كان رسول الله صلى الله عليه وسلم:

«إذا أراد أن يأكل ويشرب يغسل يديه ثم يأكل ويشرب»

رواه أحمد.

  1. أقول: "بسم الله"، وآكل بيدي اليمنى ومما يليني، ولا آكل من وسط الأطباق، أو من أمام غيري.
  • لحديث:

«يا غلام، سم الله، وكل بيمينك، وكل مما يليك»

متفق عليه.

  1. إذا نسيت التسمية أقول: " بسم الله أوله وآخره ".
  • لحديث أم المؤمنين عائشة رضي الله عنها، قالت: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم:

«إذا أكل أحدكم طعامًا، فليقل باسم الله، فإن نسي في أوله، فليقل باسم الله في أوله وآخره»

رواه الترمذي وأحمد.

  1. أرضى بالموجود من الطعام، ولا أعيب الطعام، إن أعجبني أكلته، وإن لم يعجبني تركته.
  • لحديث أبي هريرة رضي الله عنه، قال:

«ما عاب النبي صلى الله عليه وسلم طعامًا قط، إن اشتهاه أكله وإلا تركه»

  1. آكل بضع لقيمات، ولا آكل كثيرًا.
  • في الحديث:

«ما ملأ آدمي وعاءً شرًّا من بطن، حسب الآدمي لقيمات يقمن صلبه، فإن غلبت الآدمي نفسه، فثلث للطعام، وثلث للشراب، وثلث للنفس»

رواه الترمذي وابن ماجه.

  1. لا أنفخ في الطعام أو الشراب وأتركه حتى يبرد.

«نهى رسول الله صلى الله عليه وسلم عن النفخ في الطعام والشراب»

رواه أحمد وابن ماجه.

  1. أجتمع مع غيري في الطعام مع الأهل أو الضيف.
  • حديث أن رجلًا قال للنبي صلى الله عليه وسلم: إنا نأكل وما نشبع، قال:

«فلعلكم تأكلون مفترقين، اجتمعوا على طعامكم واذكروا اسم الله تعالى عليه يبارك لكم فيه»

رواه أبو داود وابن ماجه.

  1. لا أبدأ بالطعام قبل غيري ممن هو أكبر مني.
  2. أسمي الله عندما أشرب، وأشرب جالسًا وعلى ثلاث دفعات، ولا أتنفس في الإناء.

«إذا شرب أحدكم فلا يتنفس في الإناء»

  • ولحديث أنس رضي الله عنه،

«أن النبي صلى الله عليه وسلم زجر عن الشرب قائمًا»

رواه مسلم.

  • ولحديث:

«كان رسول الله صلى الله عليه وسلم يتنفس في الشراب ثلاثًا»

  1. أحمد الله عندما أنتهي من الطعام أو الشراب.

«إن الله ليرضى عن العبد أن يأكل الأكلة فيحمده عليها، أو يشرب الشربة فيحمده عليها»

ج-

۱- په خوراک او څښاک سره د الله تعالی د اطاعت لپاره د پیاوړتیا نیت کوم.

۳- له خوراک څخه وړاندې د لاسونو پرېمینځل.

۴- : بسم الله، وایم او په ښي لاس سره له خپلې مخې خوراک کوم، او د کاسو له مینځ څخه یا د بل چا له مخې خوراک نه کوم .

۵- که بسم الله ویل مې هېر شي نو وايم: " بسم الله أوله وآخره ". د الله په نامه، په پيل او پای کی.

۶- په شته خوړو خوښ یم، او په خوړو نیوکه نه کوم، که مې خوښ شول خورم یې او که مې خوښ نه شول نو پریږدم یې.

۷- زه څو مړۍ ډوډۍ خورم، او ډېره نه خورم.

۸- په خوراک او څښاک کې پوکی نه کوم، او تر یخیدو پورې یې پریږدم.

۹- له کورنۍ یا مېلمه سره د خوراک لپاره هغوی سره یو ځای کیږم.

۱۰- د بل چا څخه مخکي چي زما څخه لوی وي په خوړلو شروع نه کوم.

۱۰- کله چې څښم بسم الله وایم، په ناسته یې چښم او دریو ځلو یې څښم.

۱۱- د ډوډی وروسته د الله شکر ادا کوم.

ج:۱. په خوراک او څښاک سره د الله تعالی د اطاعت لپاره د پیاوړتیا نیت کوم.

۲- له خوراک څخه وړاندې د لاسونو پرېمینځل.

  • له ام المؤمنین عائشې رضي الله عنها په حدیث کې راغلي چې رسول الله صلی الله علیه وسلم به:

«کله چې د خوراک او څښاک اراده وکړه، نو خپل لاسونه به یې وینځل، بیا به یې خوراک او څښاک کاوه»

احمد روایت کړی.

۳- : «بسم الله» وایم او په ښي لاس سره له خپلې مخې خوراک کوم، او د کاسو له مینځ څخه یا د بل چا له مخې خوراک نه کوم .

ددې حديث پر اساس:

«اې هلکه! بسم الله ووايه، په ښي لاس خوره، او له خپلې مخې خوراک کوه».

متفق علیه.

۴- که بسم الله ویل مې هېر شي نو وايم: " بسم الله أوله وآخره ". «د الله په نامه، په پيل او پای کې».

  • له ام المؤمنین عائشې رضي الله عنها څخه روایت دی، هغې ویلي چې رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمایلي:

«کله چې یو ستاسو ډوډۍ خوري نو بسم الله دې ووایي، که یې په سر کې هېره شوه، نو «بسم الله في آعأوله و آخره» دې ووایي.

ترمذي او احمد روایت کړی دی.

۵- په شته خوړو خوښ یم، او په خوړو نیوکه نه کوم، که مې خوښ شول خورم یې او که مې خوښ نه شول نو پریږدم یې.

له ابو هريرة رضي الله عنه څخه روایت دی هغه ویلي چې:

«هېڅکله هم د کوم خوراک عیب نه دی ویلی، که به یې زړه غوښت نو خوړه یې، او که نه نو پرېښوده یې»

۶- زه څو مړۍ ډوډۍ خورم، او ډېره نه خورم.

په حدیث کې دي چې:

«انسان د خپلې معدې په څېر بل ناوړه لوښی نه دی ډک کړی، د انسان لپاره څو مړۍ بسنه کوي چې ملا یې پرې ټېنګه شي، که پر انسان يې نفس غالب شو، نو درېیمه برخه دې د خوړو لپاره، او درېیمه دې د څښاک لپاره، او درېیمه دې د ساه اخېستلو لپاره پرېږدي»

ترمذي او ابن ماجه روایت کړی دی.

۷- په خوراک او څښاک کې پوکی نه کوم، او تر یخیدو پورې یې پریږدم.

«رسول الله صلی الله علیه وسلم په خوراک او څښاک کې له پوکلو څخه منع فرمایلې ده»

احمد او ابن ماجه روايت کړی دی.

۸- له کورنۍ یا مېلمه سره د خوراک لپاره هغوی سره یو ځای کیږم.

یو سړي رسول الله صلی الله علیه وسلم ته وویل: موږ خواړه خورو خو نه مړیږو، رسول الله صلی الله علیه وسلم وفرمایل:

«ښايي تاسو بېل بېل خوراک کوئ، پر خپلې ډوډۍ سره راټول شئ او د الله تعالی نوم پرې یاد کړئ، الله به تاسو ته په هغې کې برکت واچوي»

ابو داود او ابن ماجه روایت کړی دی.

۹- د بل چا څخه مخکي چي زما څخه لوی وي په خوړلو شروع نه کوم.

۱۰- کله چې څښم بسم الله وایم، په ناسته یې څښم، په دریو ساه ګانو یې څښم او په لوښي کې ساه نه اخلم.

«کله چې ستاسو څخه یو څوک څښاک کوي نو په لوښي کې دې پوکی نه کوي»

  • او له انس رضي الله عنه څخه روایت دی چې،

«نبي صلی الله عليه وسلم په ولاړه له څښلو منع کړې ده».

مسلم روایت کړی.

او ددې حديث پر اساس:

«رسول الله صلى الله عليه وسلم به د څښاک پر مهال درې ځلې ساه اخېسته»

۱۱- له خوړلو یا څښلو وروسته د الله شکر ادا کوم.

«بېشکه الله تعالی له هغه بنده څخه راضي کېږي چې یوه مړۍ وخوري او پر هغې د الله ستاینه وکړي، یا یو ګوټ اوبه وڅښي او پر هغې د الله ستاینه وکړي».