السؤال
س12: ما هي آداب الطعام؟
Ɲ 12: dɔmini kɛ jogow ye juma ye?
الجواب
ج:1. أنوي بأكلي وشربي التقوِّي على طاعة الله عَزَّ وَجَلَّ.
- غسل اليدين قبل الأكل.
- لحديث أم المؤمنين عائشة رضي الله عنها كان رسول الله صلى الله عليه وسلم:
«إذا أراد أن يأكل ويشرب يغسل يديه ثم يأكل ويشرب»
رواه أحمد.
- أقول: "بسم الله"، وآكل بيدي اليمنى ومما يليني، ولا آكل من وسط الأطباق، أو من أمام غيري.
- لحديث:
«يا غلام، سم الله، وكل بيمينك، وكل مما يليك»
متفق عليه.
- إذا نسيت التسمية أقول: " بسم الله أوله وآخره ".
- لحديث أم المؤمنين عائشة رضي الله عنها، قالت: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم:
«إذا أكل أحدكم طعامًا، فليقل باسم الله، فإن نسي في أوله، فليقل باسم الله في أوله وآخره»
رواه الترمذي وأحمد.
- أرضى بالموجود من الطعام، ولا أعيب الطعام، إن أعجبني أكلته، وإن لم يعجبني تركته.
- لحديث أبي هريرة رضي الله عنه، قال:
«ما عاب النبي صلى الله عليه وسلم طعامًا قط، إن اشتهاه أكله وإلا تركه»
- آكل بضع لقيمات، ولا آكل كثيرًا.
- في الحديث:
«ما ملأ آدمي وعاءً شرًّا من بطن، حسب الآدمي لقيمات يقمن صلبه، فإن غلبت الآدمي نفسه، فثلث للطعام، وثلث للشراب، وثلث للنفس»
رواه الترمذي وابن ماجه.
- لا أنفخ في الطعام أو الشراب وأتركه حتى يبرد.
«نهى رسول الله صلى الله عليه وسلم عن النفخ في الطعام والشراب»
رواه أحمد وابن ماجه.
- أجتمع مع غيري في الطعام مع الأهل أو الضيف.
- حديث أن رجلًا قال للنبي صلى الله عليه وسلم: إنا نأكل وما نشبع، قال:
«فلعلكم تأكلون مفترقين، اجتمعوا على طعامكم واذكروا اسم الله تعالى عليه يبارك لكم فيه»
رواه أبو داود وابن ماجه.
- لا أبدأ بالطعام قبل غيري ممن هو أكبر مني.
- أسمي الله عندما أشرب، وأشرب جالسًا وعلى ثلاث دفعات، ولا أتنفس في الإناء.
«إذا شرب أحدكم فلا يتنفس في الإناء»
- ولحديث أنس رضي الله عنه،
«أن النبي صلى الله عليه وسلم زجر عن الشرب قائمًا»
رواه مسلم.
- ولحديث:
«كان رسول الله صلى الله عليه وسلم يتنفس في الشراب ثلاثًا»
- أحمد الله عندما أنتهي من الطعام أو الشراب.
«إن الله ليرضى عن العبد أن يأكل الأكلة فيحمده عليها، أو يشرب الشربة فيحمده عليها»
J: 1. N’be ganiya siri n’ka dɔmini ni minni fɛ,ka se ka fanga sɔrɔ ka Alla kɔrɔtani bato.
- Ka bolo fila ko ka sɔrɔ ka dɔmini kɛ.
- Ka bɛn muminiw bamuso Aisha ka hadisa ma, Alla ka diɲɛ a ma, Alla ka ciden, Alla ka nɛma ni kisi b’a ma, ko:
Ni a b’a fɛ ka dɔmini kɛ, walama ka ji mi, a b’a tɛgɛ fila ko, o kɔfɛ, a be dɔmini kɛ, ka ji mi.
Ahmad ye o lakali
- Ne b’a fɔ ko: (bismi lallahi ) n’be n’ka dɔmini daminɛ ni Alla tɔgɔ ye, n’bɛ dɔmini kɛ ni n’kini bolo ye, ani min be n’ɲɛ. Ne tɛ dɔmini kɛ tasa cɛmancɛ la walima mɔgɔ gɛrɛw kɔrɔyɔrɔ la.
Ka bɛn Hadisa:
Yaa ile denmisɛnni, i ka Bismillah fɔ, an’i ka dɔmini kɛ n’i kini bolo ye, fɛn na min b’i ɲɛfɛ.
Bɛn kɛla o kan
- N'i ɲinana Bismillahi fɔlɔ kɔ, n'b'a fɔ: " Bismillahi awwalihi wa aakhirihi".
- ka bɛn an bamuso Aisha la hadisa ma, Alla ka diɲɛ a ma, a ko: Alla kira ko nɛma ni kisi be A ma:
«ni aw dɔ ka dɔmini dɔ kɛ, a y'a fɔ Bismillahi, nga ni a ɲinana k'a fɔ a daminɛ la, a k'a fɔ, ola , Bismillahi fi awwalihi wa aakhirihi»
Tirmizhiyu ani Ahmadu ye o lakali.
- Dɔmini min sɔrɔla n’be diɲɛ o ma, ne te dɔmini ka lebu fɔ, n'a diyala ne ye, m’adomu, n'a ma diya n'ye n’ba toy.
- ka bɛn Abu Hurayra ka Hadisa ma Alla ka diɲɛ b’a ma, ko:
«Alla kira nɛma ni kisi be A ma, ma deri ka dɔmini dɔ jasi a si kɔnɔ, n'a nege ka minɛ a b'a domu, ni o tɛ a b'a toy»
- N’be bolo ɲɛ damadɔ dɔmu, n’te n'fa kojugu.
a be hadisa kɔnɔ:
«adamaden ma mina fa fɛn juguma la katɛmɛ a kɔnɔbara kan, bolo ɲɛ damadɔ b’a wasa mukosɔn a fari ka se ka fanga sɔrɔ, ni adamanden giliyala a yɛrɛ kan, tilan yɔrɔ sabana fɔlɔ, o ye dɔmini ta ye, tilan yɔrɔ sabana filana o ye ji ta ye, tilan yɔrɔ sabana o ye ninɛkili ta ye»
Tirmizhiyu ani ibnu Maajah ye o lakali.
- N’te dɔmini ani miniji fiyɛ ni n’da fɔɲɔ ye, m'a toy fɔ a be suma a yɛrɛ ma.
« Alla kira nɛma ni kisi be A ma, ka gɛnni kɛ ka bɔ fiyɛli ma domini ni miniji la ni da fɔɲɔ ye»
Tirmizhiyu ni ibnu Maajah ye o lakali.
- N’me jɛn ni mɔgɔ gɛrɛ ye dɔmini na, ni denbaya walima lolan ye.
- Hadisa min la ko Nabi ɲuman ko nɛma ni kisi be A ma: Anu be dɔmini kɛ n'ga an te n'fa, A ko:
«A be sɔrɔ a be dɔmini kɛla kelen kelen, aw ye lajɛn ka domini kɛ a ye Alla kɔrɔtani tɔgɔ fɔ, ni o kɛla, A be barika bila a ka dɔmini la»
Abu dawud ani ibnu Maajah ye o lakali.
- N’te dɔmini daminɛ mɔgɔ ɲɛ minu ka kɔrɔ ni ye.
- N’be Alla tɔgɔ fɔ (Bismillahi) tuma min na ni n’be ji mi, me sigi ka ji mi, ka bɛn dakuru minko saba ma, n’te ninɛkili fiyɛ ji mina kɔnɔ.
«Ni aw dɔ la kelen ka ji mi a kana ninɛkili fiyɛ jimina kɔnɔ»
- ani ka bɛn fana Anas ka Hadisa ma Alla ka diɲɛ b’a ma,
«Ko Alla kira nɛma ni kisi be A ma, A ye gɛnni kɛ ka bɔ lɔli ma jimi tuma na»
mouslimou yé olakali.
- Ani ka bɛn Hadisa:
«Alla kira tun kɛla nɛma ni kisi be A ma, A be ninɛkili ko saba le kɛ mini fɛn la»
Ɲ 17: n’be Alla tanɔ n’bani kɔfɛ dɔmini kɛ la walima ji mina.
« Can na Alla be diɲɛ jon ma, ko a ka dɔmini kɛ k’a tano o kan, walima a ka mini kɛ ka tano okan».