السؤال
س12: ما هي آداب الطعام؟
Ekibuuzo 12: Ze ziriwa empisa z'emmere?
الجواب
ج:1. أنوي بأكلي وشربي التقوِّي على طاعة الله عَزَّ وَجَلَّ.
- غسل اليدين قبل الأكل.
- لحديث أم المؤمنين عائشة رضي الله عنها كان رسول الله صلى الله عليه وسلم:
«إذا أراد أن يأكل ويشرب يغسل يديه ثم يأكل ويشرب»
رواه أحمد.
- أقول: "بسم الله"، وآكل بيدي اليمنى ومما يليني، ولا آكل من وسط الأطباق، أو من أمام غيري.
- لحديث:
«يا غلام، سم الله، وكل بيمينك، وكل مما يليك»
متفق عليه.
- إذا نسيت التسمية أقول: " بسم الله أوله وآخره ".
- لحديث أم المؤمنين عائشة رضي الله عنها، قالت: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم:
«إذا أكل أحدكم طعامًا، فليقل باسم الله، فإن نسي في أوله، فليقل باسم الله في أوله وآخره»
رواه الترمذي وأحمد.
- أرضى بالموجود من الطعام، ولا أعيب الطعام، إن أعجبني أكلته، وإن لم يعجبني تركته.
- لحديث أبي هريرة رضي الله عنه، قال:
«ما عاب النبي صلى الله عليه وسلم طعامًا قط، إن اشتهاه أكله وإلا تركه»
- آكل بضع لقيمات، ولا آكل كثيرًا.
- في الحديث:
«ما ملأ آدمي وعاءً شرًّا من بطن، حسب الآدمي لقيمات يقمن صلبه، فإن غلبت الآدمي نفسه، فثلث للطعام، وثلث للشراب، وثلث للنفس»
رواه الترمذي وابن ماجه.
- لا أنفخ في الطعام أو الشراب وأتركه حتى يبرد.
«نهى رسول الله صلى الله عليه وسلم عن النفخ في الطعام والشراب»
رواه أحمد وابن ماجه.
- أجتمع مع غيري في الطعام مع الأهل أو الضيف.
- حديث أن رجلًا قال للنبي صلى الله عليه وسلم: إنا نأكل وما نشبع، قال:
«فلعلكم تأكلون مفترقين، اجتمعوا على طعامكم واذكروا اسم الله تعالى عليه يبارك لكم فيه»
رواه أبو داود وابن ماجه.
- لا أبدأ بالطعام قبل غيري ممن هو أكبر مني.
- أسمي الله عندما أشرب، وأشرب جالسًا وعلى ثلاث دفعات، ولا أتنفس في الإناء.
«إذا شرب أحدكم فلا يتنفس في الإناء»
- ولحديث أنس رضي الله عنه،
«أن النبي صلى الله عليه وسلم زجر عن الشرب قائمًا»
رواه مسلم.
- ولحديث:
«كان رسول الله صلى الله عليه وسلم يتنفس في الشراب ثلاثًا»
- أحمد الله عندما أنتهي من الطعام أو الشراب.
«إن الله ليرضى عن العبد أن يأكل الأكلة فيحمده عليها، أو يشرب الشربة فيحمده عليها»
Okwanukula:1 okunywa kwange n'okulya kwange mbigendereramu okufuna amaanyi ku kugondera Allah .
- okunaaba engalo nga ssinnaba kulya.
olwa hadiithi ya mama w'abakkiriza Aisha- Allah amusiime- Omubaka wa Allah okusasira n'emirembe bibere ku yye yalinga:
«Bweyayagalanga okulya n'okunywa, yanaabanga engalo ze oluvannyuma n'alya era n'anywa»
Yayogerwa Ahmada
- Ngamba nti: «Bismillah», era ndya n'omukono gwange ogwa ddyo, era nendya ekyo ekindi mumaaso, era silya wakati mu mmere oba okulya ekiri mumaaso g'omulala.
Olwa hadiith:
«Owange ggwe Muvubuka, soma erinnya lya Allah nga ogenda okulya, era oliise n'omukono gwo ogwa ddyo, era olye n'ekyo ekikuli mu maaso go»
Yayogerwa Bukhaari ne Muslim.
- bwemba neerabidde okusoma «Bismillah» ngamba nti Bismillahi ahahaha wa Aakhirahu.
olwa hadiithi ya mama w'abakkiriza-Allah amusiime- yagamba: yagamba omubaka wa Allah okusaasira n'emirembe bibeere ku yye:
«Omu mu mmwe bw'abanga agenda okulya emmere, agambe nti: BISMILLAH, bweyeelabira okukyogera ku ntandikwa, agambe: BISMILLAHI AWWALAHU WA AKHIRAHU»
Esangibwa mu kitabo kya Tirmidhi ne Ahmad.
nsiima n'emmere eriwo, era sivuma mmere, bwemba ngyagadde ngirya, era bwemba sigyagadde ngireka.
- olwa hadiithi ya Abu Huraira - Allah amusiime - yagamba:
«Nabbi-okusaasira n'emirembe bibeere ku yye-teyavuma ku mmere yadde, bweyagyagalanga nga alya, naye ekitari ekyo nga agireka»
- Ndyaako katono, era silya nnyo.
Mu hadiith:
«Omwana Adaamu tayinza kujjuza kyombo nga bibi okusinga olubuto, omuntu kimumalira okulyayo endya ezimusobozesa okubeerawo, bwekiba nga tekisoboka kwewalika, kale olubuto alwawuzeemu emirundi esatu, kimu kyakusatu kya mmere, kimu kyakusatu kya byakunywa, kimu kyakusatu wassiza»
Yayogerwa Tirmidhi ne ibun Maajah.
- Sifuuwa mu mmere oba eky'okunywa, mbireka nebiwola.
«Omubaka wa Allah okusaasira n'emirembe bibeere ku yye yaziyiza okufuuwa mu by'okulya n'ebyokunywa»
Yayogerwa Ahmad ne Ibun Maajah.
- Nkungaana ne bannange wamu n'aba family oba abagenyi.
- Hadiithi y'omusajja eyagamba Nabbi okusaasira n'emirembe bibeere ku yye: ffe tulya naye tetukkuta, n'agamba:
«Kirabika temuliira wamu, mukungaane ku mmere yammwe, musome erinnya lya Allah nga mugenda okulya, ajja kugibateeramu omukisa»
Yayogerwa Abu Dauda ne Ibun Maajah.
- Sitandika kulya nga abakulu abansingako tebannatandika.
- Nsoma erinnya lya Allah, nennywa nga ntudde ennwa ssatu, era sissiza mu kyombo.
«Bw'abanga anywa omu ku mmwe, tassizanga mu kyombo»
-N'olwa hadiithi ya Anas Allah amusiime,
«Mazima Nabbi-okusaasira n'emirembe bibeere ku yye- yagaana okunywa ng'oyimiridde»
Esangibwa mu kitabo kya Muslimu .
-N'olwa hadiithi:
«Omubaka wa Allah-okusaasira n'emirembe bibeere ku yye- yassanga emirundi esatu nga anywa» Amakulu nti ekyokunywa yakinywangamu ennywa ssatu nga buli lunywa assiza wabweeru w'ekyombo.
- Neebaza Allah wembanga mmalirizza okulya emmere oba okunywa:
«Mazima Allah asiima omuddu bw'aba alidde olulya n'amutendereze , oba anywedde olunywa n'amutendereza ku lw'ekyo»