რა ადაბი უნდა დავიცვათ საკვების მიღების დროს?
- الباب / الفصل
- قسم الآداب الإسلامية
السؤال
س12: ما هي آداب الطعام؟
შეკითხვა 12: რა ადაბი უნდა დავიცვათ საკვების მიღების დროს?
الجواب
ج:1. أنوي بأكلي وشربي التقوِّي على طاعة الله عَزَّ وَجَلَّ.
- غسل اليدين قبل الأكل.
- لحديث أم المؤمنين عائشة رضي الله عنها كان رسول الله صلى الله عليه وسلم:
«إذا أراد أن يأكل ويشرب يغسل يديه ثم يأكل ويشرب»
رواه أحمد.
- أقول: "بسم الله"، وآكل بيدي اليمنى ومما يليني، ولا آكل من وسط الأطباق، أو من أمام غيري.
- لحديث:
«يا غلام، سم الله، وكل بيمينك، وكل مما يليك»
متفق عليه.
- إذا نسيت التسمية أقول: " بسم الله أوله وآخره ".
- لحديث أم المؤمنين عائشة رضي الله عنها، قالت: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم:
«إذا أكل أحدكم طعامًا، فليقل باسم الله، فإن نسي في أوله، فليقل باسم الله في أوله وآخره»
رواه الترمذي وأحمد.
- أرضى بالموجود من الطعام، ولا أعيب الطعام، إن أعجبني أكلته، وإن لم يعجبني تركته.
- لحديث أبي هريرة رضي الله عنه، قال:
«ما عاب النبي صلى الله عليه وسلم طعامًا قط، إن اشتهاه أكله وإلا تركه»
- آكل بضع لقيمات، ولا آكل كثيرًا.
- في الحديث:
«ما ملأ آدمي وعاءً شرًّا من بطن، حسب الآدمي لقيمات يقمن صلبه، فإن غلبت الآدمي نفسه، فثلث للطعام، وثلث للشراب، وثلث للنفس»
رواه الترمذي وابن ماجه.
- لا أنفخ في الطعام أو الشراب وأتركه حتى يبرد.
«نهى رسول الله صلى الله عليه وسلم عن النفخ في الطعام والشراب»
رواه أحمد وابن ماجه.
- أجتمع مع غيري في الطعام مع الأهل أو الضيف.
- حديث أن رجلًا قال للنبي صلى الله عليه وسلم: إنا نأكل وما نشبع، قال:
«فلعلكم تأكلون مفترقين، اجتمعوا على طعامكم واذكروا اسم الله تعالى عليه يبارك لكم فيه»
رواه أبو داود وابن ماجه.
- لا أبدأ بالطعام قبل غيري ممن هو أكبر مني.
- أسمي الله عندما أشرب، وأشرب جالسًا وعلى ثلاث دفعات، ولا أتنفس في الإناء.
«إذا شرب أحدكم فلا يتنفس في الإناء»
- ولحديث أنس رضي الله عنه،
«أن النبي صلى الله عليه وسلم زجر عن الشرب قائمًا»
رواه مسلم.
- ولحديث:
«كان رسول الله صلى الله عليه وسلم يتنفس في الشراب ثلاثًا»
- أحمد الله عندما أنتهي من الطعام أو الشراب.
«إن الله ليرضى عن العبد أن يأكل الأكلة فيحمده عليها، أو يشرب الشربة فيحمده عليها»
- განიზრახო, რომ შეჭამ და შესვან ალლაჰზე მორჩილებაზე.
- ხელების დაბანვა ჭამის წინ.
მორწმუნეების დედა აიშა (ალლაჰი იყოს მისით კმაყოფილი) გადმოსცემს, რომ შუამავალი (ალლაჰის ლოცვა და მშვიდობა მას):
"თუ დააპირებ ჭამას ან დალევას დაიბანე ხელები და შემდეგ ჭამე და სვი".
გადმოსცა აჰმადმა.
- თქვი: "ბისმილლაჰი", და ჭამე მარჯვენა ხელით და ის, რაც შენს წინ დევს და არ შეჭამო სუფრის შუადან ან ის, რაც შენ წინ არ დევს.
ჰადისში გადმოცემულია:
"ო ყმაწვილო, მოიხსენიე ალლაჰი და ჭამე მარჯვენა ხელით და ის რაც შენს წინ დევს".
შეთანხმებული.
- თუ დამავიწყდა ალლაჰის "ბისმილლაჰ", მაშინ ვამბობ: "ბისმილლაჰი ავვალაჰუ ვა აახირაჰუ".
აიშასგან (ალლაჰი იყოს მისით კმაყოფილი) გადამოცემულია, რომ მან თქვა: რომ ალლაჰის შუამავალმა (ალლაჰის ლოცვა და მშვიდობა მას) თქვა:
"ვინც შეჭამს საჭმელს, დაე თქვას ბისმილლაჰ (ალლაჰის სახელით), თუ დაავიწყდება დასაწყისში მაშინ თქვას: ბისმილლლაჰი ავვალაჰუ ვა აახირაჰი(ალლაჰის სახელით წინაც და ბოლოშიც)."
გადმოსცა თირმიზიმ და აჰმადმა.
- მე ვკმაყოფილდები იმ საკვებით, რაც არსებობს, და არასდროს ვაკრიტიკებ საკვებს. თუ მომეწონა, ვჭამ, თუ არ მომეწონა, ვტოვებ.
აბუ ჰურაირასაგან ალლაჰი იყოს მისით კმაყოფილი გადმოცემულია რომ მან თქვა:
"არ დაიწუნებდა შუამავალი საჭმელს არასდროს, თუ უნდოდა ჭამდა თუ არ უნდოდა დატოვებდა".
- ვჭამ რამდენიმე ლუკმას და არ ვჭამ ბევრს.
"არც ერთ ადამიანს არ აუვსია თავის მუცელზე უარესი ჭურჭელი. საკმარისია ადამის შვილისთვის რამდენიმე ნაჭერი საჭმლისა, რომლითაც ის შეძლებს გაასწორდეს ზურგში, თუ მაინც შეჭამს უფრო მეტს, აავსოს მისი კუჭის მესამედი საჭმლით, მეორე მესამედი სასმელით, და მესამე მესამედი დატოვოს სუნთქვისთვის".
გადმოსცა თირმიზიმ და იბნ მააჯამ.
- არ შეუბერო საკვებს და სასმელს და დაელოდე მას, სანამ გაგრილდება.
"შუამავალმა აკრძალა საჭმელზე და სასმელზე შებერვა".
გადმოსცა აჰმადმა და იბნ მააჯამ.
- ვიკრიბები სხვებთან ერთად საკვებისთვის, ოჯახის წევრებთან, ან სტუმრებთან.
- ერთმა კაცმა მუჰამედ მოციქულს (ალლაჰმა დალოცოს და მიესალმოს) უთხრა: „ჩვენ ვჭამთ, მაგრამ ვერ ვძღებით,“ მოციქულმა უპასუხა:
"შესაძლოა თქვენ ცალ-ცალკე ჭამთ, შეიკრიბეთ ერთად ჭამის დროს, მოიხსენიეთ ალლაჰი და ალლაჰი დაგლოცავთ თქვენ".
გადმოსცა აბუ დაუდმა და იბნ მააჯამ.
- არ დაიწყო საჭმლის ჭამა უფროსზე წინ.
- მოიხსენიე ალლაჰი, როდესაც წყლის სმას დააპირებ, დალიე მჯდომიარემ სამ-სამი ყლუპით და არ დაუბერო ჭურჭელზე, საიდანაც სვამ.
"თუ დალევთ არ დაუბეროთ ჭურჭელში".
ანასი გადმოსცემს ჰადისში:
"შუამავალი კრძალავდა მდგომარე წყლის დალევას".
გადმოსცა მუსლიმმა.
"შუამავალი სამჯერ ამოისუნთქავდა წყლის დალევის დროს". (ანუ სამჯერ შეისვენებდა და ისე სვამდა)
- ვადიდებ ალლაჰს, როდესაც ვამთავრებ ჭამას ან სმას.
"ჭეშმარიტად ალლაჰი კმაყოფილია მისი მონით, რომელიც განადიდებს მას ჭამის და დალევის შემდეგ".