Прашање бр. 12: Каков треба да биде нашиот едеб кога јадеме или пиеме?
- الباب / الفصل
- قسم الآداب الإسلامية
السؤال
س12: ما هي آداب الطعام؟
Прашање бр. 12: Каков треба да биде нашиот едеб кога јадеме или пиеме?
الجواب
ج:1. أنوي بأكلي وشربي التقوِّي على طاعة الله عَزَّ وَجَلَّ.
- غسل اليدين قبل الأكل.
- لحديث أم المؤمنين عائشة رضي الله عنها كان رسول الله صلى الله عليه وسلم:
«إذا أراد أن يأكل ويشرب يغسل يديه ثم يأكل ويشرب»
رواه أحمد.
- أقول: "بسم الله"، وآكل بيدي اليمنى ومما يليني، ولا آكل من وسط الأطباق، أو من أمام غيري.
- لحديث:
«يا غلام، سم الله، وكل بيمينك، وكل مما يليك»
متفق عليه.
- إذا نسيت التسمية أقول: " بسم الله أوله وآخره ".
- لحديث أم المؤمنين عائشة رضي الله عنها، قالت: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم:
«إذا أكل أحدكم طعامًا، فليقل باسم الله، فإن نسي في أوله، فليقل باسم الله في أوله وآخره»
رواه الترمذي وأحمد.
- أرضى بالموجود من الطعام، ولا أعيب الطعام، إن أعجبني أكلته، وإن لم يعجبني تركته.
- لحديث أبي هريرة رضي الله عنه، قال:
«ما عاب النبي صلى الله عليه وسلم طعامًا قط، إن اشتهاه أكله وإلا تركه»
- آكل بضع لقيمات، ولا آكل كثيرًا.
- في الحديث:
«ما ملأ آدمي وعاءً شرًّا من بطن، حسب الآدمي لقيمات يقمن صلبه، فإن غلبت الآدمي نفسه، فثلث للطعام، وثلث للشراب، وثلث للنفس»
رواه الترمذي وابن ماجه.
- لا أنفخ في الطعام أو الشراب وأتركه حتى يبرد.
«نهى رسول الله صلى الله عليه وسلم عن النفخ في الطعام والشراب»
رواه أحمد وابن ماجه.
- أجتمع مع غيري في الطعام مع الأهل أو الضيف.
- حديث أن رجلًا قال للنبي صلى الله عليه وسلم: إنا نأكل وما نشبع، قال:
«فلعلكم تأكلون مفترقين، اجتمعوا على طعامكم واذكروا اسم الله تعالى عليه يبارك لكم فيه»
رواه أبو داود وابن ماجه.
- لا أبدأ بالطعام قبل غيري ممن هو أكبر مني.
- أسمي الله عندما أشرب، وأشرب جالسًا وعلى ثلاث دفعات، ولا أتنفس في الإناء.
«إذا شرب أحدكم فلا يتنفس في الإناء»
- ولحديث أنس رضي الله عنه،
«أن النبي صلى الله عليه وسلم زجر عن الشرب قائمًا»
رواه مسلم.
- ولحديث:
«كان رسول الله صلى الله عليه وسلم يتنفس في الشراب ثلاثًا»
- أحمد الله عندما أنتهي من الطعام أو الشراب.
«إن الله ليرضى عن العبد أن يأكل الأكلة فيحمده عليها، أو يشرب الشربة فيحمده عليها»
Одговор: 1. Кога јадеме или пиеме, треба да имаме намера со тоа да го зајакнеме телото за да можеме полесно да ги извршуваме нашите обврски кон Аллах.
- Да ги измиеме рацете пред јадење.
Поради хадисот на мајката на верниците, Аиша, Аллах нека е задоволен со неа, во кој стои дека Пратеникот, салаллаху алејхи ве селем, рекол:
„Кој сака да јаде и пие, нека ги измие рацете, а потоа нека започне со јадењето и пиењето.“
(Ахмед)
- Да изговориме "Бисмиллах", да јадеме со десната рака и од храната што е пред нас. Да не јадиме од средината на чинијата или од тоа што е пред другите.
Доказ за ова е хадисот во кој стои:
„Момче, започни со Бисмиллах, јади со десната рака и јади од храната што е пред тебе.“
(Бухари и Муслим)
- Ако заборавиме да изговориме "Бисмиллах" пред јадење, тогаш ќе изговориме од кога ќе се сетиме: „БИСМИЛЛАХИ ЕВВЕЛУХУ ВЕ АХИРЕХУ.“
„Кога некој од вас започнува да јаде, нека изговори: „Бисмиллах“ а ако заборави да го направи тоа на почетокот, нека каже: „Бисмиллахи еввелуху ве ахиреху.“
(Ахмед и Тирмизи)
- Треба да бидеме задоволни со храната пред нас и да не ја критикуваме. Ако ни се допаѓа, ќе ја јадеме; ако не, ќе ја оставиме.
Поради хадисот на Ебу Хурејре, Аллах нека е задоволен со него, во кој рекол:
„Аллаховиот Пратеник, салаллаху алејхи ве селем, никогаш не ја критикуваше храната. Ако му се допаѓаше, ја јадеше; ако не му се допаѓаше, ја оставаше.“
- Треба да јадеме умерено и да избегнуваме прејадување.
Доказ е хадисот во кој стои:
„Човекот никогаш не наполнил полош сад од својот стомак. Доволно е неколку залци за да се одржи исправен. Ако не може да се воздржи, тогаш нека остави една третина за храната, една третина за пијалакот и една третина за воздухот.“
(Тирмизи и Ибн Маџе)
- Не треба да дуваме во храната и пијалаците; туку ги оставаме да се оладат сами.
„Аллаховиот Пратеник, салаллаху алејхи ве селем, забрани дување во храната и пијалаците.“
(Ахмед и Ибн Маџе)
- Треба да јадеме заедно со семејството или со гостите.
Поради хадисот во кој стои дека некој човек му рекол на Аллаховиот Пратеник, салаллаху алејхи ве селем: „Јадеме, но не се наситуваме.“ Па тој му одговори:
„Можеби јадете одделно. Соберете се заедно околу храната и спомнете го Аллаховото име над неа, ќе ви биде даден бериќет во неа.“
(Ебу Давуд и Ибн Маџе)
- Не треба да започнуваме со јадењето пред постарите.
- Кога пиеме нешто, треба да го спомнеме Аллаховото име и да пиеме седејќи, на трипати.
„Кога некој од вас пие, нека не дише во садот.“
И хадисот на Енес:
,,Аллаховиот Пратеник, салаллаху алејхи ве селем, забранил да се пие стоејќи.“
(Муслим)
И овој хадис:
„Додека пиел Божјиот пратеник, салаллаху алејхи ве селем, трипати земал воздух.“
- На крајот, од кога ќе завршиме со обедувањето и оброкот, треба да му се заблагодариме на Аллах.
„Аллах е задоволен од робот кој, кога јаде, му заблагодарува за тоа, или кога пие, му заблагодарува за тоа.“