Skip to content

رسول الله صلی الله علیه وسلم هرگاه غسل جنابت می‌کردند دست خود را می‌شستند و وضوی نماز را انجام می‌دادند سپس غسل می‌کرد

از مادر مؤمنان عایشه رضی الله عنها روایت است که فرمود:

رسول الله صلی الله علیه وسلم هرگاه غسل جنابت می‌کردند دست خود را می‌شستند و وضوی نماز را انجام می‌دادند سپس غسل می‌کرد [به این صورت که] با دستان خود موهای خود را خلال می‌کرد تا آنکه می‌دانست که آب به پوستش رسیده، آنگاه بر سر خود آب می‌ریخت، سپس بقیهٔ بدنش را می‌شست، ام المؤمنین می‌فرماید: من و رسول الله صلی الله علیه وسلم از یک ظرف غسل می‌کردیم و هر دو از آن آب برمی‌داشتیم.

كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا اغْتَسَلَ مِنَ الجَنَابَةِ، غَسَلَ يَدَيْهِ، وَتَوَضَّأَ وُضُوءَهُ لِلصَّلاَةِ، ثُمَّ اغْتَسَلَ، ثُمَّ يُخَلِّلُ بِيَدِهِ شَعَرَهُ، حَتَّى إِذَا ظَنَّ أَنَّهُ قَدْ أَرْوَى بَشَرَتَهُ، أَفَاضَ عَلَيْهِ المَاءَ ثَلاَثَ مَرَّاتٍ، ثُمَّ غَسَلَ سَائِرَ جَسَدِهِ، وَقَالَتْ: كُنْتُ أَغْتَسِلُ أَنَا وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ إِنَاءٍ وَاحِدٍ، نَغْرِفُ مِنْهُ جَمِيعًا.

بخاری روایت کردهاست.
حديث صحيح
توضیح

پیامبر صلی الله علیه وسلم هرگاه قصد غسل از جنابت را داشتند با شستن دستانشان شروع می‌کردند، سپس وضویی همانند وضوی نماز می‌ساختند، سپس آب را بر بدن خود می‌ریختند، سپس موهای سرشان را با دستانشان خلال می‌کردند تا آنکه بر گمانشان غالب می‌شد که آب به ریشهٔ موها و پوست سر رسیده است، سپس سه بار بر سرشان آب می‌ریختند و سپس بقیهٔ بدنشان را می‌شستند. عایشه رضی الله عنها می‌فرماید: من و رسول الله صلی الله علیه وسلم از یک ظرف غسل می‌کردیم و هر دو از آن آب برمی‌داشتیم.

معنای کلمه ها

ثُمَّ يُخَلِّلُ بِيَدَيْهِ شَعْرَهُ: التخليل هنا إدخال الأصابع المبتلة بين أجزاء الشعر.

أَنَّهُ قَدْ أَرْوَى بَشَرَتَهُ: أوصل الماء إلى أصول الشعر، والبشرة المرادة هنا: ظاهر الجلد المستور بالشعر.

از فوائد حدیث

غسل دو نوع است: غسل کافی (حد اقلی) و غسل کامل. غسل کافی آن است که انسان نیت طهارت کند و سپس به همهٔ بدنش آب برساند، و همراه با آن آب در دهان و بینی بزند. اما غسل کامل چنان است که پیامبر صلی الله علیه وسلم در این حدیث انجام دادند.

هرکس از او منی خارج شود، یا جِماع کند ولو كه انزال نكند جُنُب است.

جایز بودن نگاه کردن هر یک از زوجین به عورت دیگری و غسل کردن آنها از یک ظرف.

منابع

273).

بیشتر (7)

صحیح بخاری. (1/ 63) (272.

الإلمام بشرح عمدة الأحكام.

لإسماعيل الأنصاري (1/ 48).

تيسير العلام شرح عمدة الأحكام.

للبسام (ص62).

خلاصة الكلام شرح عمدة الأحكام.

لفيصل آل مبارك (ص33).