Filter results
339 cards
الموضوعات
الموضوعات (13)
التصنيف الشرعي
Filter ▾
حجم المحتوى4
ب: واجبێن نڤێژێ ههشتن، وهكی دێ نوكه هێت:
- تهكبیرات ههمی؛ ژبلی تهكبیرا ئیحرامێ.
- گۆتنا «سمع الله لمن حمده» بۆ پێشنڤێژی و وی كهسێ ب تنێ نڤێژا خۆ دكهت.
- گۆتنا «ربنا ولك الحمد».
- گۆتنا «سبحان ربي العظيم» د ڕوكوعێدا بۆ جارهكا ب تنێ.
- گۆتنا «سبحان ربي الأعلى» د سوجدێدا بۆ جارهكا ب تنێ.
- گۆتنا «رب اغفر لي» د ناڤبهرا ههردوو سوجدهیاندا.
- تهحیاتا ئێكێ.
- ڕوینشتن بۆ تهحیاتا ئێكێ.
ب: سوننهتێن نڤێژێ یازدهنه، وهكی دێ نوكه هێت:
- كرنا ڤێ دوعایێ پشتی تهكبیرا ئیحرامێ: «سبحانك اللهم وبحمدك، وتبارك اسمك و تعالى جدك، و لا إله غيرك» و دبێژنێ: دوعایا دهستپێكرنا نڤێژێ.
- گۆتنا «أعوذ بالله من الشیطان الرجیم» كو خۆپاراستنه ب خودێ ژ شهیتانی.
- گۆتنا «بسم الله الرحمن الرحیم».
- گۆتنا: «ئامین».
- خواندنا سوڕهتهكێ پشتی سوڕهت فاتیحه.
- دهنگ بلندكرنا ب خواندنا قورئانێ بۆ پێشنڤێژی.
- گۆتنا ڤی زكری «ملء السموات، وملء الأرض، وملء ما شئت من شيء بعد» پشتی دبێژیت: «سمع الله لمن حمده، ربنا ولك الحمد».
- ئهگهر ژ جارهكێ پتر تهسبیحێن ڕوكوعێ ببێژیت. ئانكو ئهگهر دوو جاران یان سێ جاران یان پتر د ڕوكوعێدا ببێژیت: ((سبحان ربي العظيم)).
- ئهگهر ژ جارهكێ پتر تهسبیحێن سوجدێ ببێژیت. ئانكو ئهگهر دوو جاران یان سێ جاران یان پتر د سوجدێ ببێژیت: ((سبحان ربي الأعلی)).
- ئهگهر ئهڤێ گۆتنێ: «رب اغفر لي» ژ جارهكێ پتر د ناڤبهرا ههردوو سوجدهیاندا ببێژیت.
- صهلهواتدانا ل سهر مالبات و كهس و كارێن پێغهمبهری پشتی خواندنا تهحیاتا دویماهییێ، و دانا (بهرهكاتان) ل سهر وان و دوعاكرن پشتی وێ.
چوار: سوننهتێن كریاران، و دبێژنێ (ههیئات):
- بلندكرنا دهستان د گهل تهكبیرا ئیحرامێ.
- بلندكرنا دهستان ل دهمێ چوونا ڕوكوعێ.
- بلندكرنا دهستان ل دهمێ ڕابوونهڤهیا ژ ڕوكوعێ.
- دانانا دهستان پشتی ڤێ چهندێ.
- دانانا دهستێ ڕاستێ ل سهر دهستێ چهپێ.
- بهرێخۆدانا وى بۆ جهێ سوجدێ.
- ژێكڤهكرنا پێیان ل دهمێ ئهو ژ پێرڤه.
- گرتنا ههردوو چۆكان ب ههردوو دهستان د ڕوكوعێدا ب وی شێوازی كو تبلێن دهستی ژێك د فڕ بن و پشتا خۆ تێدا ڕاست بكهت و سهرێ خۆ بينيته ڕاستا پشتا خۆ.
- موكومكرنا ئهندامێن سوجدێ ل سهر ئهردی و پێڤه نوساندنا وان ب وی جهێ مرۆڤ سوجدێ لێ دبهت.
- دویركرنا ههردوو زهندكان ژ تهنشتێن خۆ و زكی ژ ههردوو ڕانان و ڕانێن خۆ ژ ههردوو (ساقێن) خۆ و ژێكڤهكرنا وان دناڤبەرا هەردوو چۆکێن خۆدا و ڕاستكرنا ههردوو پێیان و وه لێ بكهت پانكێن تبلێن پێیان بكهڤنه سهر ئهردی و د ژێك ڤهكری بن، ههروهسا دانانا ههردوو دهستێن خۆ ل ڕاستا ههردوو ملێن خۆ و تبلێن دهستى بگههینیته ئێك.
- ڕوینشتنا ل سهر شێوازێ (ئیفتیراش)ـێ د ڕوینشتنا د ناڤبهرا ههردوو سوجدهیاندا و د تهحیاتا ئێكێدا، و ڕوینشتنا ل سهر شێوازێ (تهوهروك)ـێ د تهحیاتا دووێدا.
- دانانا ههردوو دهستان كو دڤهكرى بن ل سهر ههردوو ڕانان د ناڤبهرا ههردوو سوجدهیاندا ب وی شێوازی كو تبلێن دهستی بگههينيته ئێك و ژێك دفڕ نهبن، ههروهسا د تهحیاتان ژیدا، بهلێ پا د تهحیاتاندا دێ ژ دەستێ خۆ یێ ڕاستێ تبلا قێليچێ و يا بڕهخ ڤه دێ گريت و ب تبلا ناڤێ و يا بهرانى دێ گههينيته ئێك و وهكى بازنهكێ چێكهت و تبلا شههدێ ژی دێ بلند كهت و زكرێ خودێ پێ كهت.
- زڤڕین بۆ لایێ ڕاستێ و لایێ چهپێ ل دهمێ دانا سڵاڤا ملان.
ب: شێوازێ نڤێژێ ئهڤهیه:
- ب ههمی ئهندامێن لهشێ خۆڤه بهرێ خۆ بدهته قیبلێ، بێی خۆ خوار بكهت یان بهرهڤ لایهكێ دیڤه بزڤڕیت.
- پاشی د دلێ خۆ دا ئنیهتا كرنا وێ نڤێژێ بینیت یا كو وی دڤێت بكهت، بێی كو ب دهڤێ خۆ ببێژیت.
- پاشی دێ تهكبیرا ئیحرامێ لێدهت و دێ بێژیت: (الله أكبر)، و ل دهمێ تهكبیرێ دێ دهستێن خۆ ههتا ڕاستا ملێن خۆ بلند كهت.
- پاشی دێ پانكا دهستێ خۆ یێ ڕاستێ دانیته سهر پشتا دهستێ خۆ یێ چهپێ و دێ ههردوويا دانیته سهر سنگێ خۆ.
- پاشی دێ دوعایا ڤهكرن و دهستپێكرنا نڤێژێ کەت و دێ بێژیت:
((اللهم باعد بيني وبين خطاياي كما باعدت بين المشرق والمغرب، اللهم نقني من خطاياي كما ينقى الثوب الأبيض من الدنس، اللهم اغسلني من خطاياي بالماء والثلج والبرد)).
یان ژی دێ بێژیت:
((سبحانك اللهم وبحمدك، وتبارك اسمك، وتعالى جدك، ولا إله غيرك)).
- پاشی دێ خۆ ب خودێ پارێزیت ژ شهیطانی و دێ بێژیت:
(أعوذُ باللهِ من الشيطان الرجيم).
- پاشی دێ بسمیلاهییێ كهت و دێ سوڕهت فاتیحه خوینیت و دێ بێژیت:
ئانكو: ((ب ناڤێ ئهللاهى ئهز دهست پێ دكهم، دا ئهو هاريكارییا من ل سهر خواندنێ بكهت وێ ژ من قهبویل بكهت، (ئهللاهـ) ناڤێ خودايێ پاك وبلنده، يێ كو پهرستن بۆ وى ب تنێ دهێته كرن و ئهڤه تايبهتترين ناڤه ژ ناڤێن وى و ژ بلى وى ئهو ل سهر كهسێ دى ناهێته دانان. (الرحمن) يێ دلۆڤانییا وى ههمى مرۆڤ ڤهگرتين، (الرحيم) يێ دلۆڤانكار ب خودان باوهران، ئهڤ ههردوو ناڤه ژى ژ باشناڤێن خودێنه ١
ئانكو: ((سوپاسی ههمی بۆ خودایێ ههمی جیهانان بن)).
(الرحمن) يێ دلۆڤانییا وى ههمى مرۆڤ ڤهگرتين، (الرحيم) يێ دلۆڤانكار ب خودان باوهران ٣
و ئهو ب تنێ خودانێ ڕۆژا جزادانێ و دانوستاندنێيه، گرێدانا خوداینییێ ب ڕۆژا جزادانێڤه ژ بهر هندێيه چونكى كهسهك هنگى نابێژیت تشتهك يێ منه، و بێ دهستويرییا خودێ كهسهك نائاخڤیت. خواندنا موسلمانى بۆ ڤێ ئايهتێ ههر ڕۆژ د ههمى ڕكاعهتێن نڤێژێدا بيرئينانهكه بۆ وى ل ڕۆژا دويماهییێ و پالڤهدانهكه بۆ وى ل سهر كرنا كارێ چاك و خۆدویركرنا ژ گونههـ و خرابییان ٤
ئهم گوهدارییا ته ب تنێ دكهين وته دپهرێسين، ئهم د ههمى كارێن خۆدا داخوازا هاريكارییێ ژ ته ب تنێ دكهين؛ چونكى كار ههمى د دهستێ ته دانه و كهسێ تشتهك ژێ د دهستدا نينه. د ڤێ ئايهتێدا نيشانهك ل سهر هندێ ههيه كو چێنابیت عهبد تشتهكى ژ پهرستنێ بۆ ئێكێ دى ژبلى خودێ پێشكێش بكهت و دهرمان ژى بۆ دلان تێدا ههيه كو ژبلى خودێ خۆ ب تشتهكیڤه گرێ نهدهت، يان تووشى نهخۆشییا ريمهتییێ و خۆمهزنكرنێ نهبیت ٥
تو بهرێ مه بده ڕێكا ڕاست، و مه ل سهر موكوم بكه ههتا ئهم دگههينه ته، ڕێكا ڕاست كو ئيسلامه ئهو ڕێكا ئاشكهرا يا مرۆڤى دگههينیته ڕازيبوونا خودێ و بهحهشتا وى، ئهوا پێغهمبهرێ وى يێ دويماهییێ موحهممهدى سلاڤ لێ بن بهرێ مه دايێ؛ چونكى مرۆڤى ڕێیهكا دلخۆشییێ نينه ژبلى كو ڕاست بهرێ خۆ بدهته ڤێ ڕێكێ ٦
ڕێكا وان يێن ته قهنجى د گهل كرى ژ پێغهمبهر و ڕاستگۆ و شههيد و چاكان؛ چونكى خودانێن هيدايهتێ ههر ئـهون و تو مه نـهكـه ژ وان يێن غهزهب لێ هاتییه كرن، ئهوێن ڕاستى زانى و كار پێ نهكرى، كو جوهينه، و ههچییێ وهكى وان بیت و يێن بهرزهبوويى، ئهو ئهون يێن ڕێ نهنیاسى، ڤێجا ڕێ ل بهر خۆ بهرزهكرى و ئهو فهلهنه و ههچییێ دويكهڤتنا ڕێكا وان كرى. يا باشه بۆ خواندهڤانى كو پشتى خواندنا فاتیحێ ئهو بێژیت: (آمين)، ڕامانا وێ ئهڤهيه: ئهى خودا تۆ د بهرسڤا مه وهره، ئهڤ پهيڤه ب گۆتنا ههمى زانايان نه ئايهتهكه ژ سووڕهتا فاتیحێ، ژ بهر ڤێ چهندێ ئهو ههمى ل سهر وێ ئێكێ كۆم بووينه كو وێ د قورئانێدا نهنڤيسن ٧)).
[الفاتحة: 2].
پاشی دێ بێژیت: (ئامین). ڕامانا پهیڤا ئامین ژی ئانكو: یا ڕهب تو قهبویل كهی.
- پاشی هندی بۆ وی ب ساناهی بیت دێ قورئانێ خوینیت، و د نڤێژا سپێدێدا دێ خواندنا قورئانێ درێژ كهت و دێ گهلهكێ ژێ خوینیت.
- پاشی دێ چیته ڕوكوعێ، ئانكو: دێ پشتا خۆ خواركهت وهك مهزن ڕاگرتنهك بۆ خودێ، و ل دهمێ دێ چیته ڕوكوعێ دێ تهكبیرهكێ لێدهت و بێژیت (الله أكبر) و دێ ههردوو دهستێن خۆ ههتا ڕاستا ملێن خۆ بلند كهت. و سوننهت ئهڤهیه ئهو د ڕوكوعێدا پشتا خۆ ڕاست بكهت و سهرێ خۆ بينيته ڕاستا پشتا خۆ، و دێ ههردوو دهستێن خۆ دانیته سهر ههردوو چۆكێن خۆ و دێ تبلێن دهستێ خۆ ژێكڤهكهت.
- پاشی د ڕوكوعێدا، سێ جاران دێ بێژیت: ((سبحان ربي العظيم))، و ئهگهر ئهڤه ژی ل سهر زێدهكر: ((سبحانك اللهم وبحمدك، اللهم اغفر لي)) دێ هێشتا باشتر بیت.
- پاشی دێ سهرێ خۆ ژ ڕوكوعێ بلند كهت و دێ بێژیت: ((سمع الله لمن حمده))، د ڤی دهمی ژیدا دێ ههردوو دهستێن خۆ ههتا ڕاستا ملێن خۆ بلند كهت. ئهو كهسێ ل پشت پێشنڤێژی نڤێژێ دكهت نابێژیت: ((سمع الله لمن حمده))، بهلكی ل جهێ وێ دێ بێژیت: ((ربنا ولك الحمد)).
- پاشی پشتی ژ ڕوكوعێ ڕادبیتەڤە و زكرێ بهری نوكه مه گۆتی دخوینیت؛ دێ بێژیت: ((ربنا ولك الحمد، ملء السماوات والأرض، وملء ما شئت من شيء بعد)).
- پاشی دێ چیته سوجدێ و دێ سوجدا ئێكێ بهت، و دهمێ دچیته سوجدێ دێ بێژیت: ((الله أكبر))، و د سوجێدا دێ حهفت ئهندامێن لهشێ خۆ دانیته سهر ئهردی: ئهنیا خۆ و دفنا خۆ، ئهو ههردوو ب ئێكێ دهێنه هژمارتن. ههردوو پانكێن دهستان، ههردوو چۆكان، سهرێ تبلێن پێیان، و دێ ههردوو زهندكێن خۆ ژ تهنشتێن خۆ فڕكهت و دویر ئێخیت، و زهندكێن دهستێن خۆ ب ئهردیڤه نانوسینیت، و دێ بهرێ سهرێن تبلێن دهستێن خۆ دهته قیبلێ.
- ههر جارا دچیته سوجدێ؛ دێ سێ جاران بێژیت: ((سبحان ربي الأعلى))، و ئهگهر ئهڤه ژی ل سهر زێدهكر: ((سبحانك اللهم ربنا وبحمدك، اللهم اغفر لي)) دێ باش بیت.
- پاشی دێ سهرێ خۆ ژ سوجدێ ڕاكهت و دێ بێژیت: ((الله أكبر)).
- پاشی دێ د ڕوینشتنا د ناڤبهرا ههردوو سوجدهیاندا ل سەر پێیێ خۆ یێ چەپێ ڕوینیته خوار، و دێ پێیێ خۆ یێ ڕاستێ چوكلینیت و دێ دهستێن خۆ دانیته سهر ڕان و چوكێن خۆ.
- د ڕوینشتنا د ناڤبهرا ههردوو سوجدهیاندا دێ بێژیت:
((رب اغفر لي، وارحمني، واهدني، وارزقني، واجبرني، وعافني)).
- پاشی دێ د سوجدهیا دووێ ژیدا وهكی یا ئێكێ بێژیت و كهت، و ل دهمێ دچیته سوجدێ دێ بێژیت: ((الله أكبر)).
- پاشی دێ ژ سوجدهیا دووێ ڕابیتهڤه و دێ بێژیت: ((الله أكبر)) و دێ ڕوكاعهتا دووێ ژی وهكی یا ئێكێ كهت و بێژیت، بهلێ پا دهمێ ئهو دهست ب ڕوكاعهتا دووێ دكهت؛ ئهو دوعایا دهستپێكرنا نڤێژێ ناخوینیت.
- پشتی ژ ڕوكاعهتا دووێ ب دویماهیك دهێت؛ دێ ڕوینیته خوارێ و دێ بێژیت: ((الله أكبر))، و كا چاوا د ناڤبهرا ههردوو سوجدهیان دا د ڕوینیته خوارێ؛ ل ڤێرێ ژی دێ وهسا ڕوینیته خوارێ.
- دهمێ د ڕوینیته خوارێ دێ تهحیاتێ خوینیت و دێ بێژیت:
((التحيات لله والصلوات والطيبات، السلام عليك أيها النبي ورحمة الله وبركاته، السلام علينا وعلى عباد الله الصالحين، أشهد أن لا إله إلا الله، وأشهد أن محمدا عبده ورسوله، اللهم صل على محمد وعلى آل محمد، كما صليت على إبراهيم وعلى آل إبراهيم، إنك حميد مجيد، وبارك على محمد وعلى آل محمد، كما باركت على إبراهيم وعلى آل إبراهيم، إنك حميد مجيد. أعوذ بالله من عذاب جهنم، ومن عذاب القبر، ومن فتنة المحيا والممات، ومن فتنة المسيح الدجال)).
پاشی دێ دوعا ژ خودایێ خۆ كهت ب وی تشتێ وی دڤێت ژ خێر و باشییا دونیا و ئاخرهتێ.
- پاشی دێ سڵاڤا ملا ڤهدهت و دێ سهرێ خۆ بۆ لایێ ڕاستێ زڤڕینیت و بێژیت: ((السلام عليكم ورحمة الله))، پاشی دێ بۆ لایێ چهپێ ژی زڤڕینیت و دێ ههمان گۆتن بێژیت.
- ئهگهر نڤێژ سێ ڕوكاعهت یان چوار ڕوكاعهت بن، د تهحیاتا ئێكێدا دێ ل دهڤ شههدهدانێ ڕاوهستیت كو ئهو ژی ئهڤهیه: ((أشهد أن لا إله إلا الله، وأشهد أن محمدا عبده ورسوله)).
- پاشی دێ ڕابیتهڤه و دێ بێژیت: ((الله أكبر))، د ڤی دهمیدا دێ ههردوو دهستێن خۆ ههتا ڕاستا ملێن خۆ بلند كهت.
- پاشی دێ ڕوكاعهتێن مایین ژی ل سهر شێوازێ ڕوكاعهتا دووێ كهت، بهلێ پا د وان ڕوكاعهتاندا ب تنێ دێ سوڕهت فاتیحه خوینیت و پشتی وێ چ سوڕهتێن دی ناخوینیت.
- پاشی د تهحیاتا دووێدا دێ ل سهر شێوازێ (تهوهروك)ـێ ڕوینیته خوارێ، ئهو ژی ب ڤی ڕهنگییه: دێ پێیێ خۆ یێ ڕاستێ چوكلینیت و دێ پێیێ خۆ یێ چهپێ ل بن (ساقێ) پێیێ خۆ یێ ڕاستێ ڕا بهت، و دێ كماخا خۆ دانیته سهر ئهردی و پێڤه نوسینیت، و دێ دهستێن خۆ دانیته سهر ڕانێن خۆ ل سهر شێوازێ تهحیاتا ئێكێ.
- پاشی د ڤێ ڕوینشتنێدا دێ تهحیاتێ ههمییێ خوینیت.
ب- دێ سێ جاران بێژی: ((أسـتغفر الله)).
«اللّهُـمَّ أَنْـتَ السَّلامُ، وَمِـنْكَ السَّلام، تَبارَكْتَ يا ذا الجَـلالِ وَالإِكْـرام».
«لا إلهَ إلاّ اللّهُ وحدَهُ لا شريكَ لهُ، لهُ المُـلْكُ ولهُ الحَمْد، وهوَ على كلّ شَيءٍ قَدير، اللّهُـمَّ لا مانِعَ لِما أَعْطَـيْت، وَلا مُعْطِـيَ لِما مَنَـعْت، وَلا يَنْفَـعُ ذا الجَـدِّ مِنْـكَ الجَـد».
«لا إلهَ إلاّ الله، وحدَهُ لا شريكَ لهُ، لهُ الملكُ ولهُ الحَمد، وهوَ على كلّ شيءٍ قدير، لا حَـوْلَ وَلا قـوَّةَ إِلاّ بِاللهِ، لا إلهَ إلاّ الله، وَلا نَعْـبُـدُ إِلاّ إيّـاه، لَهُ النِّعْـمَةُ وَلَهُ الفَضْل وَلَهُ الثَّـناءُ الحَـسَن، لا إلهَ إلاّ الله مخْلِصـينَ لَـهُ الدِّينَ وَلَوْ كَـرِهَ الكـافِرون».
- ((سـبحان الله)) سیھ و سێ جاران.
- ((الحمـد لله)) سیھ و سێ جاران.
- ((الله أكـبر)) سیھ و سێ جاران.
پاشی بۆ جارا سهدێ، دێ بێژیت:
«لا إله إلا الله وحده لا شريك له، له الملك وله الحمد، وهو على كل شيء قدير».
- و پشتی نڤێژا سپێدێ و مهغرهب دێ سێ جاران سوڕهت ئیخلاص (قل هو الله أحد) و ههردوو موعهویزاتان (قل أعوذ برب الفلق، و قل أعوذ برب الناس) خوینیت، و پشتی نڤێژێن دی، دێ جارهكێ خوینیت.
- و دێ ئایهتا كورسییێ ژی جارهكێ خوینیت.
ب: دوو ڕوكاعهت بهری نڤێژا سپێدێ.
چوار ڕوكاعهت بهری نڤێژا نیڤرۆ.
دوو ڕوكاعهت پشتی نڤێژا نیڤرۆ.
دوو ڕوكاعهت پشتی نڤێژا مهغرهب.
دوو ڕوكاعهت پشتی نڤێژا عهیشا.
خێرا وێ: پێغهمبهرێ خودێ دبێژیت:
ئانكو: ((ههر كهسێ د شهڤ و ڕۆژهكێدا دوازده ڕوكاعهتێن سوننهت بكهت، خودێ دێ مالهكێ بۆ وی ل بهحهشتێ ئاڤاكهت)).
ئیمام موسلم و ئیمام ئهحمهد و هندهكێن دی ڤێ فهرموودهیێ ڤهدگوهێزن.
ب: ب خێرترین ڕۆژ د حهفتییێدا ڕۆژا ئهینییێیه، پێغهمبهرێ خودێ دبێژیت:
((ب خێرترین ڕۆژێن ههوه؛ ڕۆژا ئهینییێیه، د وێ ڕۆژێدا ئادهم یێ هاتییه ئافراندن و ههر د وێ ڕۆژێدا ڕوحا وی یا هاتییه كێشان، و پفكرنا بۆقێ ژی د وێ ڕۆژێدایه و كهڤتن و كهفتن و مرنا ههمى خهلكى ژی ههر د وێ ڕۆژێدایه، ڤێجا د وێ ڕۆژێدا گهلهك صهلهواتان بدهنه سهر من، چونكی صهلهواتێن ههوه دگههنه من)).
ڤهگوهێزهرێ فهرموودهیێ دبێژیت: ئینا صهحابییان گۆت: ئهی پێغهمبهرێ خودێ؛ چاوا دێ صهلهواتێن مه گههنه ته و ئاخێ لهشێ ته یێ خواری و نهمایه؟ گۆت:
((خودایێ مهزن لهشێن پێغهمبهران ل سهر ئهردی حهرام كرییه)).
ئهبو داوود و هندهكێن دی ڤێ فهرموودهیێ ڤهدگوهێزن.
ب: نڤێژا ئهینییێ فهڕزه ل سهر ههر موسلمانهكێ نێر و بالق و ئاقل و ل مالا خۆ بیت و نەچووبیتە وەغەرێ.
خودێ كهرهم دكهت:
ئانكو: ((ئهى ئهوێن باوهرى ب خودێ ئيناى و دويكهفتنا پێغهمبهرێ وى كرى، ئهگهر بانگهلدێرى ل ڕۆژا ئهينییێ بۆ نڤێژێ بانگدا، هوين بۆ گوهدانا خوتبێ و كرنا نڤێژێ لهزێ بكهن، كڕين و فرۆتنێ و ههر تشتهكێ ههوه موژيل بكهت بهێلن، ئهڤ كاره يێ فهرمان پێ ل ههوه هاتییه كرن بۆ ههوه چێتره؛ ژ بهر وێ خێر و گونههـ ژێبرنا دێ گههته ههوه، ئهگهر هوين مفايێ خۆ بزانن وێ چهندێ بكهن. ئهڤ ئايهته دهليله كو واجبه مرۆڤ بچیته نڤێژا ئهينییێ و گوهدارییا خوتبێ بكهت)).
[الجمعة: ٩].
ب: چێنابیت مرۆڤ بێی ئهگهر و عوزرهكا شهرعی ژ نڤێژا ئهینییێ ڤهمینیت و نهچیتێ، ب تنێ بۆ وی دروسته نهچیت یێ شهریعهتی هێجهتهك بۆ دانای و بۆ دروستكری، و گۆتنهك ژ پێغهمبهری هاتییه ڤهگوهاستن كو دبێژیت:
((ههر كهسهكێ سێ ئهینییان ژبهر بێخیرهتی و سست و خاڤیيێ بهێلیت، خودێ دێ مۆهرهكێ ل سهر دلێ وی دهت)).
ئهبو داوود و هندهكێن دی ڤێ فهرموودهیێ ڤهدگوهێزن.
ب: ١- سهرشویشتن.
ژ بهر گۆتنا پێغهمبهری:
ئانكو: ((سهرشويشتنا ڕۆژا ئهینییێ واجبه ل سهر ههر موسلمانهكێ بالغ بیت)).
بۆخاری ڤێ فهرموودهیێ ڤهدگوهێزیت.
- ل خۆ كرنا بێهنخۆشییێ (گۆلاڤێ).
ژ بهر ڤێ فهرموودهيێ :
ئانكو: ((ئهركه ل سهر ههمی موسلمانان ئهو ل ڕۆژا ئهینییێ سهرێ خۆ بشوون و بلا ئێك ژ وان ژ بێهنخۆشییێن مالا خۆ ل خۆ بكهت)).
ئیمام ئهحمهد و تیرمذی ڤێ فهرموودهیێ ڤهدگوهێزن.
- ل بهرخۆكرنا جوانترین و تازهترین جلك.
ئانكو: ((چ گونهھ ل سهر ئێك ژ ههوه نینه ئهگهر دهستێ وی یێ بهرفرهھ بیت ئهو دوو جلكێن تایبهت بۆ ڕۆژا ئهینییێ تهڕخان بكهت، ژ بلی ههردوو جلكێن ئهو بۆ كارێ خۆ دكهته بهر خۆ)).
ئبن ماجه ڤهدگوهێزيت و مالك د (موطأ)ـێدا ڤهدگوهێزيت.
- زوی چوونا مزگهفتێ.
- چوونا مزگهفتێ ب پێیان.
ئانكو: ((ههر كهسێ ب ڕهنگهكێ تهمام سهرێ خۆ ل ڕۆژا ئهینییێ بشووت و ل دهمهكێ زوی بهێته مزگهفتێ و خۆ نێزیكی گوتارخوینی بكهت و گوهدارییا وی بكهت و خۆ بێدهنگ بكهت، هنگی بۆ ههر پێنگاڤهكا ئهو دهاڤێژیت دێ خێرا سالهكێ د گهل گرتنا ڕۆژییێن وێ و ڕابوونا شهڤنڤێژێن وێ هێته نڤیسین)).
تیرمذی و نهسائی ڤێ فهرموودهیێ ڤهدگوهێزن.
- گهلهك صهلهواتدان ل سهر پێغهمبهری .
پێغهمبهرێ خودێ دبێژیت:
ئانكو: ((ل ڕۆژا ئهینییێ گهلهك صهلهواتان بدهنه سهر من، چونكی مهلائیكهت ل ڕۆژا ئهينى ئاماده دبن و دبنه شاهد ل سهر وان صهلهواتدانان، و ههر گاڤا ئێك ژ ههوه صهلهواتان بدهته سهر من؛ ئهو صهلهوات دێ بۆ من هێنه نیشاندان ههتا ئهو ژ گۆتنا وان ب دویماهیك دهێت)).
ئبن ماجه ڤێ فهرموودهیێ ڤهدگوهێزیت.
۷. خواندنا سوڕهتا (الكهف).
ئانكو: ((ههر كهسێ ل ڕۆژا ئهینییێ سووڕهت كههف بخوینیت؛ دێ د ناڤبهرا ههردوو ئهینییاندا بۆ وی بیته ڕوناهی)).
حاكم و هندهكێن دی ڤێ فهرموودهیێ ڤهدگوهێزن.
۸. لێگهڕیان ل وێ دهمژمێرا دوعا تێدا قهبویل دبن.
ژ بهر وێ فهرموودهیا ژ ئهبو هورهیرهی (خودێ ژێ ڕازی بیت) ژ پێغهمبهرێ خودێ ڤهگوهاستی كو وی بهحسێ ڕۆژا ئهینییێ كر و گۆت:
ئانكو: ((دهمژمێرهك یا د وێ ڕۆژێدا ههی؛ ههر موسلمانهكێ د وێ دهمژمێرێدا یێ ڕابههی بیت و نڤێژێ بكهت و داخوازا تشتهكی بۆ خۆ تێدا ژ خودێ بكهت، خودێ دێ وی تشتی دهته وی)).
بۆخاری و موسلم ڤهدگوهێزن.
ب: (خوشوع)ـا د نڤێژێدا ئهڤهیه دل یێ ئاماده بیت و ئهندام تێدا د ئارامبن.
خودێ كهرهم دكهت:
ئانكو: ((ب ڕاستى ئهوێن باوهرى ب خودێ و پێغهمبهرێ وى ئيناى و كـار ب شريـعهتێ وى كرى سـهركهڤتن (1)
ئهوێن ژ سالۆخهتێن وانه ئهو د نڤێژێن خۆدا ب ترسن، دلێن خۆ بۆ خالی دكهن)).
[المؤمنون: 1-2].
ب: زهكات: مافهكێ واجبه د مالهكێ تایبهتدا كو یێ تهخهكا دیاركرییه و د دهمهكێ دیاركریدا.
- زهكات ستوینهكه ژ ستوینێن ئیسلامێ، و خێر و سهدهقهیهكا واجبه؛ ژ زهنگینان دهێته وهرگرتن و ب ههژاران دهێته دان.
خودێ كهرهم دكهت:
ئانكو: ((زهكاتا مالێ خۆ بدهن)).
[البَقَرَةِ: ٥٠].
ب: ڕۆژی: ئهڤهیه مرۆڤ ژبهر خودێ خۆ ژ ههمی وان تشتێن ڕۆژى پێ دكهڤيت دویر بێخیت ههر ژ دهمێ سپێدێ و ههلاتنا سپێدێ ههتا ڕۆژ ئاڤا دبیت، د گهل ههبوونا ئنیهتێ، و ڕۆژی دوو جۆرن:
- ڕۆژیگرتنهكا واجب و پێدڤی: وهكی ڕۆژییێن ههیڤا ڕهمهزانێ كو ئهڤه ژی ستوینهكه ژ ستوینێن ئیسلامێ.
خودێ كهرهم دكهت:
ئانكو: ((گهلى ئهوێن باوهرى ب خودێ و پێغهمبهرێ وى ئيناى و كار ب شهريعهتێ وى كرى، خودێ ڕۆژى ل سهر ههوه نڤيسییه كانێ چاوا ل سهر مللهتێن بهرى ههوه نڤيسى بوو؛ دا بهلكى هوين تهقوا خودايێ خۆ بكهن، و - ب گوهدارى و پهرستنا وى ب تنێ - پهرژانهكى بكهنه د ناڤبهرا خۆ و گونههاندا)).
[البَقَرَةِ: ٥٠].
- ڕۆژیگرتنهكا نه واجب و پێدڤی: وهكی ڕۆژیگرتنا ڕۆژا دووشهمبی و پێنج شهمبییێ د ههمی حهفتییاندا، و ڕۆژیگرتنا سێ ڕۆژان ژ ههمی ههیڤان، و باشترین ڕۆژێن ههیڤێ ژی كو مرۆڤ تێدا ڤان سێ ڕۆژييا بگريت ، ڕۆژیگرتنا ڕۆژێن سپینه كو ئهو ژی ڕۆژێن (13، 14، 15)ـنه ژ ههمى ههیڤێن ئهسمانی.