“នៅពេលដែលជនមូស្លីមត្រូវបានគេសួរសំណួរនៅក្នុងផ្នូរ រូបគេនឹងធ្វើសាក្សីថា គ្មានទេម្ចាស់ដែលត្រូវគោរពសក្ការៈដ៏ពិតប្រាកដ លើកលែងតែអល់ឡោះ ហើយពិតណាស់ មូហាំម៉ាត់ គឺជាអ្នកនាំសាររបស់អល់ឡោះ”។
អំពី អាល់ហ្ពារ៉ក ពិន អាហ្ស៊ិប رضي الله عنه ពិតណាស់ រ៉ស៊ូលុលឡោះ ﷺ លោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖
“នៅពេលដែលជនមូស្លីមត្រូវបានគេសួរសំណួរនៅក្នុងផ្នូរ រូបគេនឹងធ្វើសាក្សីថា គ្មានទេម្ចាស់ដែលត្រូវគោរពសក្ការៈដ៏ពិតប្រាកដ លើកលែងតែអល់ឡោះ ហើយពិតណាស់ មូហាំម៉ាត់ គឺជាអ្នកនាំសាររបស់អល់ឡោះ”។ នេះហើយគឺជាអត្ថន័យនៃបន្ទូលរបស់អល់ឡោះដែលទ្រង់បានមានបន្ទូលថា៖ ﴿يُثَبِّتُ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا بِالْقَوْلِ الثَّابِتِ فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَفِي الْآخِرَةِ ﴾ [سورة ابراهيم(27)] (អល់ឡោះនឹងពង្រឹងដល់បណ្ដាអ្នកដែលមានជំនឿនឹងពាក្យពេចន៍ដែលរឹងមាំ(ពាក្យស្ហាហាហ្ទះ)ទាំងក្នុងជីវិតលោកិយ និងនៅថ្ងៃបរលោក)។
«المُسْلِمُ إِذَا سُئِلَ فِي القَبْرِ: يَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ»، فَذَلِكَ قَوْلُهُ: {يُثَبِّتُ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا بِالقَوْلِ الثَّابِتِ فِي الحَيَاةِ الدُّنْيَا وَفِي الآخِرَةِ} [إبراهيم: 27].
អ្នកមានជំនឿនឹងត្រូវបានគេសួរសំណួរនៅក្នុងផ្នូរដោយម៉ាឡាអ៊ីកាត់ពីរនាក់ដែលទទួលបន្ទុកលើកិច្ចការនេះគឺ មុនកើរ និង ណាកៀរ ដូចដែលមានបញ្ជាក់នៅក្នុងហាទីស្ហជាច្រើនពីឈ្មោះទាំងពីរនេះ។ ពេលនោះ រូបគេនឹងធ្វើសាក្សីថា “لا إله إلا الله محمد رسول الله” (គ្មានទេម្ចាស់ដែលត្រូវគោរពសក្ការៈដ៏ពិតប្រាកដទេ លើកលែងតែអល់ឡោះ ហើយមូហាំម៉ាត់ជាអ្នកនាំសាររបស់អល់ឡោះ)។ ណាពី ﷺ បានមានប្រសាសន៍ថា នេះហើយជាពាក្យពេចន៍ដែលរឹងមាំ(القول الثابت)ដែលអល់ឡោះជាម្ចាស់ទ្រង់បានមានបន្ទូលអំពីពាក្យនេះថា៖ ﴿يُثَبِّتُ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا بِالْقَوْلِ الثَّابِتِ فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَفِي الْآخِرَةِ ﴾ [سورة ابراهيم(27)] (អល់ឡោះនឹងពង្រឹងដល់បណ្ដាអ្នកដែលមានជំនឿនឹងពាក្យពេចន៍ដែលរឹងមាំ(ពាក្យស្ហាហាហ្ទះ)ទាំងក្នុងជីវិតលោកិយ និងនៅថ្ងៃបរលោក)។
បញ្ជាក់ថា ពិតណាស់ ការសួរសំណួរនៅក្នុងផ្នូរ គឺមានពិត។
ភាពសប្បុរសរបស់អល់ឡោះជាម្ចាស់ចំពោះខ្ញុំបម្រើទាំងឡាយរបស់ទ្រង់ដែលជាអ្នកមានជំនឿ ទាំងនៅក្នុងលោកិយ និងនៅថ្ងៃបរលោក ដោយការពង្រឹងពួកគេលើពាក្យពេចន៍ដែលរឹងមាំ។
ឧត្តមភាពនៃការធ្វើសាក្សីទទួលស្គាល់ពីជំនឿលើអល់ឡោះជាម្ចាស់តែមួយគត់(តាវហេទ) និងការស្លាប់ក្នុងស្ថានភាពនេះ។
ការពង្រឹងរបស់អល់ឡោះដល់អ្នកមានជំនឿនៅក្នុងលោកិយនេះតាមរយៈការឲ្យពួកគេមានភាពនឹងនរលើសេចក្តីជំនឿនិងដើរតាមមាគ៌ាត្រឹមត្រូវ ពង្រឹងដល់ពួកគេនៅពេលស្លាប់តាមរយៈការឲ្យពួកគេស្លាប់លើជំនឿឯកទេពនិយម(តាវហេទ) និងពង្រឹងនៅក្នុងផ្នូរនៅពេលដែលម៉ាឡាអ៊ីកាត់ទាំងពីសួរចម្លើយ។
សហេស អាល់ពូខរី (6/ 80) (4699).
សហេស មូស្លីម (4/ 2201) (2871).
បន្ថែមទៀត (4)
بهجة الناظرين شرح رياض الصالحين.
لسليم الهلالي (1/ 498).
نزهة المتقين شرح رياض الصالحين.
لمجموعة من الباحثين (1/ 386).