Skip to content

وقتی مسلمان در قبر سوال می‌شود، گواهی می‌دهد که معبود به حقی جز الله نیست و محمد فرستادهٔ الله است

از بَراء بن عازِب ـ رضی الله عنه ـ روایت است که رسول الله ـ صلی الله علیه وسلم ـ فرمودند:

«المُسْلِمُ إِذَا سُئِلَ فِي القَبْرِ: يَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ»: «وقتی مسلمان در قبر سوال می‌شود، گواهی می‌دهد که معبود به حقی جز الله نیست و محمد فرستادهٔ الله است». و این همان کلام حق تعالی است که می‌فرماید: {يُثَبِّتُ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا بِالقَوْلِ الثَّابِتِ فِي الحَيَاةِ الدُّنْيَا وَفِي الآخِرَةِ} [إبراهيم: ۲۷] (الله کسانی را که ایمان آورده‌اند با سخن ثابت در زندگی دنیا و در آخرت استوار می‌گرداند).

«المُسْلِمُ إِذَا سُئِلَ فِي القَبْرِ: يَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ»، فَذَلِكَ قَوْلُهُ: {يُثَبِّتُ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا بِالقَوْلِ الثَّابِتِ فِي الحَيَاةِ الدُّنْيَا وَفِي الآخِرَةِ} [إبراهيم: 27].

بخارى و مسلم در روايت آن اتفاق دارند
حديث صحيح
شرح

مؤمن در قبرش سوال می‌شود و دو فرشتهٔ موکل یعنی منکر و نکیر از او سوال می‌پرسند. نام این دو فرشته در چند روایت آمده است. پس او شهادت می‌دهد که معبود به حقی جز الله نیست و محمد فرستادهٔ الله است (شهادتین را بر زبان می‌آورد). پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ فرمودند که این همان قول ثابت (سخن استوار) است که الله تعالی دربارهٔ آن می‌فرماید: {يُثَبِّتُ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا بِالقَوْلِ الثَّابِتِ فِي الحَيَاةِ الدُّنْيَا وَفِي الآخِرَةِ} [إبراهيم: ۲۷] (الله کسانی را که ایمان آورده‌اند با سخن ثابت در زندگی دنیا و در آخرت استوار می‌گرداند).

از نکات این حدیث

پرسش قبر، حق است.

فضل و محبت الله بر بندگان مؤمنش در زندگی دنیا و آخرت که آنان را در گفتن سخن ثابت استوار می‌سازد.

فضیلت گواهی توحید و مردن بر آن.

الله متعال مومن را در دنیا با ثبات و پایداری بر ایمان و طی کردن مسیر مستقیم و راه راست استوار و ثابت‌قدم می‌دارد و به هنگام مرگ با مردن بر توحید و در قبر به هنگام سوال کردن دو فرشته.

منابع
بیشتر (6)

صحیح بخاری (6/ 80) (4699).

صحیح مسلم (4/ 2201) (2871).

بهجة الناظرين شرح رياض الصالحين.

لسليم الهلالي (1/ 498).

نزهة المتقين شرح رياض الصالحين.

لمجموعة من الباحثين (1/ 386).