ខ្ញុំបានសួរថា៖ ឱរ៉ស៊ូលុលឡោះ! តើនរណាដែលខ្ញុំត្រូវធ្វើល្អជាមួយជាងគេ? លោកបានឆ្លើយថា៖ “គឺម្តាយរបស់អ្នក។ បន្ទាប់មក គឺម្តាយរបស់អ្នក។ បន្ទាប់មក គឺម្តាយរបស់អ្នក។ បន្ទាប់មក គឺឪពុករបស់អ្នក។ បន្ទាប់មកទៀត គឺអ្នកដែលជាប់សាច់ញាតិជិតជាងគេជាបន្តបន្ទាប់”។
អំពី ហ្ពាស់ហ្ស៍ ពិន ហាគីម អំពីឪពុករបស់គាត់ អំពីជីតារបស់គាត់បាននិយាយថា៖
ខ្ញុំបានសួរថា៖ ឱរ៉ស៊ូលុលឡោះ! តើនរណាដែលខ្ញុំត្រូវធ្វើល្អជាមួយជាងគេ? លោកបានឆ្លើយថា៖ “គឺម្តាយរបស់អ្នក។ បន្ទាប់មក គឺម្តាយរបស់អ្នក។ បន្ទាប់មក គឺម្តាយរបស់អ្នក។ បន្ទាប់មក គឺឪពុករបស់អ្នក។ បន្ទាប់មកទៀត គឺអ្នកដែលជាប់សាច់ញាតិជិតជាងគេជាបន្តបន្ទាប់”។
قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ: مَنْ أَبَرُّ؟ قَالَ: «أُمَّكَ، ثُمَّ أُمَّكَ، ثُمَّ أُمَّكَ، ثُمَّ أَبَاكَ، ثُمَّ الْأَقْرَبَ فَالْأَقْرَبَ».
ណាពី ﷺ លោកបានបញ្ជាក់ថា ជាការពិតណាស់ មនុស្សដែលគេត្រូវធ្វើល្អជាមួយជាងគេ មានភាពសប្បុរសជាមួយជាងគេ មានទំនាក់ទំនងល្អជាមួយជាងគេ និងភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងជាមួយជាងគេ គឺម្តាយ។ លោកបានបញ្ជាក់អំពីសិទ្ធិរបស់ម្តាយលើសអ្នកដទៃដោយលោកបានលើកឡើងដដែលៗចំនួនបីដង ដើម្បីបញ្ជាក់ពីឧត្តមភាពម្តាយលើសមនុស្សទាំងអស់ដោយគ្មានការលើកលែង។ រួចមក ណាពី ﷺ លោកបានមានប្រសាសន៍បញ្ជាក់ពីអ្នកដែលស្ថិតនៅលំដាប់បន្ទាប់ដែលគេត្រូវធ្វើល្អជាមួយថា៖ បន្ទាប់មក គឺឪពុក។ បន្ទាប់មកទៀត គឺអ្នកដែលជាប់សាច់ឈាមជិតជាងតាមលំដាប់នៃសាច់ញាតិ។ កាលណាជាប់សាច់ឈាមកាន់តែជិត គឺកាន់តែត្រូវផ្សារភ្ជាប់សាច់សាលោហិតជាងអ្នកដែលនៅឆ្ងាយ។
ហាទីស្ហនេះបង្ហាញពីការឲ្យអាទិភាពចំពោះម្តាយមុនគេ។ បន្ទាប់មក គឺឪពុក។ បន្ទាប់មកទៀត គឺអ្នកដែលជាប់សាច់ឈាមជិតជាងតាមលំដាប់ជាបន្តបន្ទាប់។
បង្ហាញពីឋានៈរបស់ឪពុកម្តាយ ជាពិសេស គឺម្តាយ។
នៅក្នុងហាទីស្ហបានលើកឡើងអំពីម្តាយចំនួនបីដង។ នេះក៏ព្រោះតែគុណបំណាច់ដ៏ធំធេងរបស់ម្តាយចំពោះកូនៗ រួមទាំងការលំបាក និងភាពនឿយហត់ជាច្រើនដែលម្តាយបានឆ្លងកាត់ក្នុងពេលមានផ្ទៃពោះ បន្ទាប់មក សម្រាលកូន បន្ទាប់ទៀត បំបៅដោះដែលជាកិច្ចការផ្តាច់មុខរបស់ម្តាយ។ បន្ទាប់មក ទើបឪពុករួមចំណែកនៅក្នុងការអប់រំកូន។
ស៊ូណាន់ អាពូទើវូទ (7/ 453) (5139).
ស៊ូណាន់ អាត់តៀរមីហ្ស៊ី (3/ 463) (1897).
មុសណាត់អះម៉ាត់ (33/ 230) (20028).
បន្ថែមទៀត (8)
عون المعبود شرح سنن أبي داود.
للعظيم آبادي (14/ 33).
توضِيحُ الأحكَامِ مِن بُلوُغ المَرَام.
للبسام (6/ 54).
منحة العلام في شرح بلوغ المرام.
لعبد الله الفوزان (8/ 187).
فتح ذي الجلال والاكرام بشرح بلوغ المرام.
لابن عثيمين (5/ 194).