მე ვკითხე: "ო, ალლაჰის შუამავალო, ვის უნდა მოვეპყრო ყველაზე კეთილშობილურად?" მიპასუხა: «შენს დედას, შემდეგ ისევ შენს დედას, შემდეგ ისევ შენს დედას, შემდეგ შენს მამას, შემდეგ – ყველაზე ახლობელს, შემდეგ კი – მასზე უფრო ახლობელს
ბაჰზ იბნ ჰაქიმმა თავისი მამიდან, ხოლო მან მისი ბაბუიდან გადმოსცა, რომ მან თქვა:
«მე ვკითხე: "ო, ალლაჰის შუამავალო, ვის უნდა მოვეპყრო ყველაზე კეთილშობილურად?" მიპასუხა: «შენს დედას, შემდეგ ისევ შენს დედას, შემდეგ ისევ შენს დედას, შემდეგ შენს მამას, შემდეგ – ყველაზე ახლობელს, შემდეგ კი – მასზე უფრო ახლობელს».
قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ: مَنْ أَبَرُّ؟ قَالَ: «أُمَّكَ، ثُمَّ أُمَّكَ، ثُمَّ أُمَّكَ، ثُمَّ أَبَاكَ، ثُمَّ الْأَقْرَبَ فَالْأَقْرَبَ».
ალლაჰის მოციქულმა (ალლაჰის ლოცვა და მშვიდობა მას) განმარტა, რომ ყველაზე მეტად ვისაც ეკუთვნის კეთილშობილური მოპყრობა, სიკეთე, კარგი ურთიერთობა, თბილი თანაცხოვრება და ურთიერთკავშირი – ეს არის დედა, მან სამჯერ გაიმეორა დედის უფლება, რათა ხაზი გაესვა მის უპირატესობას ყველა სხვა ადამიანის მიმართ, გამონაკლისის გარეშე. შემდეგ მოციქულმა (ალლაჰის ლოცვა და მშვიდობა მას) განმარტა, თუ ვის ეკუთვნის დედის შემდეგ კეთილმოქცევა: შემდეგ – მამას, შემდეგ – ყველაზე ახლო ნათესავებს, თანმიმდევრობით, ვისაც უფრო ახლოს აქვს ნათესაური კავშირი, მას უფრო მეტად ეკუთვნის შენგან სიკეთე და ურთიერთკავშირი, ვიდრე შორეულს.
ამ ჰადისში დედას ენიჭება უპირატესობა, შემდეგ მამას, შემდეგ კი ყველაზე ახლო ნათესავებს, თანმიმდევრობით, მათი სიახლოვის მიხედვით.
ეს ჰადისი მშობლების, განსაკუთრებით კი დედის აღმატებულ ადგილს აჩვენებს.
ჰადისში სამჯერ გამეორებულია დედისადმი კეთილმოშიშება, რადგან: მისი მოწყალება და სიკეთე შვილებზე უზარმაზარია. ის განიცდის უამრავ სირთულეს და ტკივილს – ორსულობის, მშობიარობისა და ძუძუთი კვების დროს, რაც მხოლოდ დედის წილად მოდის, შემდეგ კი ის მამასთან ერთად მონაწილეობს შვილის აღზრდაში.
სუნან აბი დაუდ (7/ 453) (5139).
სუნან ალ-თირმიზი (3/ 463) (1897).
მუსნად აჰმად (33/ 230) (20028).
მეტი... (8)
عون المعبود شرح سنن أبي داود.
للعظيم آبادي (14/ 33).
توضِيحُ الأحكَامِ مِن بُلوُغ المَرَام.
للبسام (6/ 54).
منحة العلام في شرح بلوغ المرام.
لعبد الله الفوزان (8/ 187).
فتح ذي الجلال والاكرام بشرح بلوغ المرام.
لابن عثيمين (5/ 194).