السؤال
س11: ما آداب النوم؟
پرسش ۱۱: آداب خواب چیست؟
الجواب
ج:1. أنام مبكرًا.
لحديث:
«عن أبي برزة رضي الله عنه أن رسول الله صلى الله عليه وسلم كان يكره النوم قبل العشاء، والحديث بعدها»
رواه البخاري.
- أنام على طهارة.
- لا أنام على بطني.
- أنام على جنبي الأيمن، وأضع يدي اليمنى تحت خدي الأيمن.
- أنفض فراشي.
- في الحديث:
عن البراء بن عازب رضي الله عنه قال: قال النبي صلى الله عليه وسلم:
«إذا أتيت مضجعك فتوضأ وضوءك للصلاة ثم اضطجع على شقك الأيمن»
- وعن أبي هريرة رضي الله عنه قال: رأى رسول الله صلى الله عليه وسلم رجلا مضطجعا على بطنه فقال:
«إن هذه ضجعة لا يحبها الله»
رواه الترمذي وأحمد.
- وقال النبي صلى الله عليه وسلم:
«إذا أوى أحدكم إلى فراشه، فلينفض فراشه بداخلة إزاره؛ فإنه لا يدري ما خلفه عليه»
- أتلو أذكار النوم، من آية الكرسي، وسورة الإخلاص، والمعوذتين ثلاث مرات. وأقول:
«باسمك اللهم أموت وأحيا».
- أستيقظ لصلاة الفجر.
- وأقول بعد الاستيقاظ من النوم:
«الحمد لله الذي أحيانا بعدما أماتنا وإليه النشور».
پاسخ: ۱. زود میخوابم.
به دلیل این حدیث که:
«از ابوبرزه روایت است که رسول الله صلی الله علیه وسلم خوابیدن قبل از عشا و سخن گفتن پس از آن را بد میداشت».
به روایت بخاری.
۲- با وضو میخوابم.
۳- بر روی شکم نمیخوابم.
۴- بر روی پهلوی راستم میخوابم و دست راستم را زیر گونهٔ راست میگذارم.
۵- رختخوابم را میتکانم.
در حدیث آمده است که:
از براء بن عازب رضی الله عنه روایت است که پیامبر صلی الله علیه وسلم فرمودند:
«هرگاه خواستی به رختخواب بروی چنانکه برای نماز وضو میگیری وضو بگیر، سپس بر پهلوی راست خود بخواب».
و از ابوهریره رضی الله عنه روایت است که گفت: رسول الله صلی الله علیه وسلم مردی را دیدند که بر شکم خود خوابیده است، پس فرمودند:
«این خوابیدنی است که الله آن را دوست ندارد».
به روایت ترمذی و احمد.
و پیامبر صلی الله علیه وسلم میفرماید:
«هرگاه یکی از شما [برای خوابیدن] به بسترش رفت بستر خود را با داخل ازارش بتکاند، زیرا نمیداند که پس از او چه آنجا بوده است» (ازار: لباسی که قسمت پایین بدن و پاها را میپوشاند. منظور آن است که پیش از خواب بسترش را با چیزی بتکاند).
۶- اذکار خواب را میخوانم، از جمله آیة الکرسی و سه بار سورهٔ اخلاص و فلق و ناس، و میگویم:
«باسْمِكَ اللَّهُمَّ أمُوتُ وأَحْيَا» (به نام تو ای الله میمیرم و زنده میشوم).
۷- برای نماز صبح بیدار میشوم.
۸- و پس از بیداری میگویم:
«الحَمْدُ لِلَّهِ الذي أحْيَانَا بَعْدَ ما أمَاتَنَا، وإلَيْهِ النُّشُورُ» (ستایش مخصوص الله است که ما را پس از آنکه میراند زنده گرداند و رستاخیز به سوی اوست).