Skip to content

آداب خواب چیست؟

الباب / الفصل
قسم الآداب الإسلامية

السؤال

س11: ما آداب النوم؟

پرسش ۱۱: آداب خواب چیست؟

الجواب

ج:1. أنام مبكرًا.

لحديث:

«عن أبي برزة رضي الله عنه أن رسول الله صلى الله عليه وسلم كان يكره النوم قبل العشاء، والحديث بعدها»

رواه البخاري.

  1. أنام على طهارة.
  2. لا أنام على بطني.
  3. أنام على جنبي الأيمن، وأضع يدي اليمنى تحت خدي الأيمن.
  4. أنفض فراشي.
  • في الحديث:

عن البراء بن عازب رضي الله عنه قال: قال النبي صلى الله عليه وسلم:

«إذا أتيت مضجعك فتوضأ وضوءك للصلاة ثم اضطجع على شقك الأيمن»

  • وعن أبي هريرة رضي الله عنه قال: رأى رسول الله صلى الله عليه وسلم رجلا مضطجعا على بطنه فقال:

«إن هذه ضجعة لا يحبها الله»

رواه الترمذي وأحمد.

  • وقال النبي صلى الله عليه وسلم:

«إذا أوى أحدكم إلى فراشه، فلينفض فراشه بداخلة إزاره؛ فإنه لا يدري ما خلفه عليه»

  1. أتلو أذكار النوم، من آية الكرسي، وسورة الإخلاص، والمعوذتين ثلاث مرات. وأقول:

«باسمك اللهم أموت وأحيا».

  1. أستيقظ لصلاة الفجر.
  2. وأقول بعد الاستيقاظ من النوم:

«الحمد لله الذي أحيانا بعدما أماتنا وإليه النشور».

پاسخ: ۱. زود می‌خوابم.

به دلیل این حدیث که:

«از ابوبرزه روایت است که رسول الله صلی الله علیه وسلم خوابیدن قبل از عشا و سخن گفتن پس از آن را بد می‌داشت».

به روایت بخاری.

۲- با وضو می‌خوابم.

۳- بر روی شکم نمی‌خوابم.

۴- بر روی پهلوی راستم می‌خوابم و دست راستم را زیر گونهٔ راست می‌گذارم.

۵- رختخوابم را می‌تکانم.

در حدیث آمده است که:

از براء بن عازب رضی الله عنه روایت است که پیامبر صلی الله علیه وسلم فرمودند:

«هرگاه خواستی به رختخواب بروی چنانکه برای نماز وضو می‌گیری وضو بگیر، سپس بر پهلوی راست خود بخواب».

و از ابوهریره رضی الله عنه روایت است که گفت: رسول الله صلی الله علیه وسلم مردی را دیدند که بر شکم خود خوابیده است، پس فرمودند:

«این خوابیدنی است که الله آن را دوست ندارد».

به روایت ترمذی و احمد.

و پیامبر صلی الله علیه وسلم می‌فرماید:

«هرگاه یکی از شما [برای خوابیدن] به بسترش رفت بستر خود را با داخل ازارش بتکاند، زیرا نمی‌داند که پس از او چه آنجا بوده است» (ازار: لباسی که قسمت پایین بدن و پاها را می‌پوشاند. منظور آن است که پیش از خواب بسترش را با چیزی بتکاند).

۶- اذکار خواب را می‌خوانم، از جمله آیة الکرسی و سه بار سورهٔ اخلاص و فلق و ناس، و می‌گویم:

«باسْمِكَ اللَّهُمَّ أمُوتُ وأَحْيَا» (به نام تو ای الله می‌میرم و زنده می‌شوم).

۷- برای نماز صبح بیدار می‌شوم.

۸- و پس از بیداری می‌گویم:

«الحَمْدُ لِلَّهِ الذي أحْيَانَا بَعْدَ ما أمَاتَنَا، وإلَيْهِ النُّشُورُ» (ستایش مخصوص الله است که ما را پس از آنکه میراند زنده گرداند و رستاخیز به سوی اوست).