Skip to content

آن یک سخن درست است که جن آن را می‌دزدد و همانند قدقد مرغ در گوش دوست خود قرار می‌دهد، سپس آنان بیش از صد دروغ به آن می‌افزایند

از عائشه ـ رضی الله عنها ـ روایت است که گفت:

مردمی از پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ دربارهٔ کاهنان پرسیدند، ایشان فرمود: «لَيْسُوا بِشَيْءٍ»: «چیزی نیستند». گفتند: یا رسول الله [اما] گاه آنان چیزی می‌گویند که رخ می‌دهد [یا درست از آب درمی‌آید]. پس رسول الله ـ صلی الله علیه وسلم ـ فرمودند: «تِلْكَ الْكَلِمَةُ مِنَ الْحَقِّ يَخْطَفُهَا الْجِنِّيُّ فَيَقُرُّهَا فِي أُذُنِ وَلِيِّهِ قَرَّ الدَّجَاجَةِ، فَيَخْلِطُونَ فِيهَا أَكْثَرَ مِنْ مِائَةِ كَذْبَةٍ»: «آن یک سخن درست است که جن آن را می‌دزدد و همانند قدقد مرغ در گوش دوست خود قرار می‌دهد، سپس آنان بیش از صد دروغ به آن می‌افزایند».

سَأَلَ أُنَاسٌ رَسُولَ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنِ الْكُهَّانِ، فَقَالَ لَهُمْ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «لَيْسُوا بِشَيْءٍ» قَالُوا: يَا رَسُولَ اللهِ، فَإِنَّهُمْ يُحَدِّثُونَ أَحْيَانًا بِالشَّيْءِ يَكُونُ حَقًّا، فَقَالَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «تِلْكَ الْكَلِمَةُ مِنَ الْحَقِّ يَخْطَفُهَا الْجِنِّيُّ فَيَقُرُّهَا فِي أُذُنِ وَلِيِّهِ قَرَّ الدَّجَاجَةِ، فَيَخْلِطُونَ فِيهَا أَكْثَرَ مِنْ مِائَةِ كَذْبَةٍ».

بخارى و مسلم در روايت آن اتفاق دارند
حديث صحيح
شرح

از پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ دربارهٔ کسانی پرسیدند که خبر از غیب و آینده می‌دهند. ایشان در پاسخ فرمودند: به آنان اهمیت ندهید و سخن‌شان را باور نکنید و کارشان برای‌تان مهم نباشد. گفتند: اما گاه سخن آنان موافق واقع می‌شود، چنانکه اگر بگویند فلان امر غیبی در فلان ماه و فلان روز رخ می‌دهد، به همان صورت که گفته‌اند اتفاق می‌افتد. پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ فرمودند: جنیان آنچه را از خبر آسمان می‌شنوند دزدیده و نزد اولیای خود از جمله کاهنان فرود می‌آورند، سپس آن کاهن بر چیزی که از اخبار آسمان شنیده صد دروغ می‌افزاید.

معانی کلمات

يخْطفُها: يأخذها بسرعة.

فَيَقُرُّهَا في أُذُنِ: يلْقِيهَا على مسَامِع.

قرَّ الدجاج: صوتها عند مخاطبة دجاجة أخرى.

از نکات این حدیث

نهى از تصديق کاهنان و اينكه آنچه به زبان مى‌آورند، دروغ و ساختگى است، اگر چه احياناً راست باشد.

با بعثت پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ آسمان از شیاطین و اینکه چیزی از وحی یا جز آن را بشنوند، حفظ شده است، مگر آن دسته از شیاطین که استراق سمع کنند و از اصابت شهاب‌ها جان سالم به در برند.

جنیان دوستانی از انسان‌ها برمی‌گیرند.

منابع
بیشتر (11)

صحیح بخاری (8/ 47) (6213).

صحیح مسلم (4/ 1750) (2228).

نزهة المتقين (2/ 1143).

كنوز رياض الصالحين.

لمجموعة من الباحثين (17/ 557).

بهجة الناظرين.

لسليم الهلالي (3/ 177).

مرقاة المفاتيح شرح مشكاة المصابيح.

لعلي القاري (7/ 2904).

شرح رياض الصالحين.

لابن عثيمين (6/ 404).