آنگاه قطعاً در آن روز، از [تمام] نعمتها بازخواست خواهید شد
از زُبَیر بن عوّام روایت است که گفت:
وقتی آیهٔ {ثُمَّ لَتُسْأَلُنَّ يَوْمَئِذٍ عَنِ النَّعِيمِ} [تکاثر: ۸] (آنگاه قطعاً در آن روز، از [تمام] نعمتها بازخواست خواهید شد) نازل شد، زبیر گفت: یا رسول الله، از کدام نعمت پرسیده خواهد شد؟ حال آنکه چیزی نیست دو سیاه، خرما و آب؟ فرمود: «أَمَا إِنَّهُ سَيَكُونُ»: «بلکه آن [سوال] خواهد بود».
لَمَّا نَزَلَتْ: {ثُمَّ لَتُسْأَلُنَّ يَوْمَئِذٍ عَنِ النَّعِيمِ} [التكاثر: 8]، قَالَ الزُّبَيْرُ: يَا رَسُولَ اللهِ، وَأَيُّ النَّعِيمِ نُسْأَلُ عَنْهُ، وَإِنَّمَا هُمَا الْأَسْوَدَانِ التَّمْرُ وَالْمَاءُ؟ قَالَ: «أَمَا إِنَّهُ سَيَكُونُ».
وقتی این آیه نازل شد که: {ثُمَّ لَتُسْأَلُنَّ يَوْمَئِذٍ عَنِ النَّعِيمِ} [تکاثر: ۸] (آنگاه قطعاً در آن روز، از [تمام] نعمتها بازخواست خواهید شد) یعنی دربارهٔ آنکه آیا شکر نعمتهایی را که الله به شما ارزانی داشته، انجام دادهاید یا نه، از شما پرسیده خواهد شد؛ زبیر بن عوام ـ رضی الله عنه ـ پرسید: یا رسول الله، دربارهٔ کدام نعمت پرسیده خواهیم شد؟! تنها دو نعمت است که جایی برای پرسش ندارند و آنها خرما و آب است! پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ فرمود: شما با وجود این وضعیتی که دارید، دربارهٔ نعمتها پرسیده خواهید شد، زیرا این دو از نعمتهای بزرگ الله تعالی هستند.
تاکید بر شکر الله تعالی برای نعمتهایش.
نعمتها از جمله چیزهایی هستند که در روز قیامت دربارهٔ آنها پرسیده خواهد شد، کم باشند یا زیاد.
بیشتر (5)
سنن ترمذی (5/ 375) (3356).
سنن ابنماجه (5/ 262) (4158).
شرح سنن ابن ماجه للسيوطي (ص: 307).
تحفة الأحوذي (9/203).
مرشد ذوي الحجا والحاجة إلى سنن ابن ماجه والقول المكتفى على سنن المصطفى (25/ 251).