مردی نزد پیامبر صلی الله علیه وسلم آمد و در بارهای بعضی امور با او صحبت کرد و سپس گفت: آنچه الله بخواهد و تو بخواهی، پس پیامبر صلی الله علیه وسلم فرمودند: «آیا مرا هم ردهٔ الله قرار دادی؟ بگو: تنها آنچه الله بخواهد».
از ابن عباس رضی الله عنهما روایت است که:
مردی نزد پیامبر صلی الله علیه وسلم آمد و در بارهای بعضی امور با او صحبت کرد و سپس گفت: آنچه الله بخواهد و تو بخواهی، پس پیامبر صلی الله علیه وسلم فرمودند: «آیا مرا هم ردهٔ الله قرار دادی؟ بگو: تنها آنچه الله بخواهد».
أَنَّ رَجُلًا أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَكَلَّمَهُ فِي بَعْضِ الْأَمْرِ، فَقَالَ: مَا شَاءَ اللهُ وَشِئْتَ، فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «أَجَعَلْتَنِي لِلَّهِ عَدْلًا؟ قُلْ: مَا شَاءَ اللهُ وَحْدَهُ».
مردی نزد پیامبر صلی الله علیه وسلم آمد و دربارهٔ مسئلهای با او صحبت کرد، سپس گفت: «آنچه الله بخواهد و تو بخواهی»، پس پیامبر صلی الله علیه وسلم این سخن او را مورد انکار قرار داد و بیان کرد که عطف مشیت مخلوق بر مشیت الله با «و» شرک اصغر است و جایز نیست که مسلمان چنین بگوید، سپس او را به سخن درست یعنی «تنها آنچه الله بخواهد» راهنمایی کرد، یعنی در مشیت تنها باید از الله نام برده شود و مشیت و خواستهٔ دیگری با هیچ یک از انواع عطف [از جمله واو عطف] به او معطوف نشود.
...:
نهی از گفتن: آنچه الله و تو بخواهی و مانند این سخن که در آن مشیت بنده با «و» به مشیت الله معطوف شود، زیرا این شرک اصغر است.
وجوب انکار منکر.
رسول الله صلی الله علیه وسلم از مرزهای توحید محافظت نموده و راههای شرک را بسته نموده.
هنگام انکار منکر بهتر است با پیروی از پیامبر صلی الله علیه وسلم شخص دعوت شونده را به بدیل مباحِ راهنمایی نمود.
جمع بین سخن پیامبر صلی الله علیه وسلم در این حدیث که فرمودند: (تنها آنچه الله بخواهد) و سخن شان در حدیثی دیگر که فرمودند: «بگو: آنچه الله بخواهد سپس آنچه تو بخواهی» اینگونه است که گفتن «آنچه الله بخواهد سپس آنچه تو بخواهی» جایز است، اما گفتن «تنها آنچه الله بخواهد» بهتر است.
گفتن: «آنچه الله بخواهد سپس آنچه تو بخواهی» جایز است، اما گفتن «آنچه تنها الله بخواهد» بهتر است.
بیشتر (9)
سنن کبری نسایی. (9/ 362) (10759).
سنن ابن ماجه. (3/ 252) (2117).
مسند احمد. (5/ 297) (3247).
الجديد في شرح كتاب التوحيد.
لمحمد القرعاوي (ص373).
الملخص في شرح كتاب التوحيد.
لصالح الفوزان (ص335).
القول المفيد على كتاب التوحيد.
لابن عثيمين (2/ 230).