هرکه برای آن بجنگد که کلمهٔ الله برتر باشد، او در راه الله [جنگیده] است
از ابوموسی اشعری ـ رضی الله عنه ـ روایت است که:
از رسول الله ـ صلی الله علیه وسلم ـ دربارهٔ مردی پرسیده شد که از روی شجاعت می‌جنگد و از روی تعصب می‌جنگد و از روی ریا می‌جنگد، اینکه کدام‌یک در راه الله است؟ رسول الله ـ صلی الله علیه وسلم ـ پرسید: «مَنْ قَاتَلَ لِتَكُونَ كَلِمَةُ اللهِ هِيَ الْعُلْيَا، فَهُوَ فِي سَبِيلِ اللهِ»: «هرکه برای آن بجنگد که کلمهٔ الله برتر باشد، او در راه الله [جنگیده] است».
سُئِلَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنِ الرَّجُلِ يُقَاتِلُ شَجَاعَةً، وَيُقَاتِلُ حَمِيَّةً، وَيُقَاتِلُ رِيَاءً، أَيُّ ذَلِكَ فِي سَبِيلِ اللهِ؟ فَقَالَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «مَنْ قَاتَلَ لِتَكُونَ كَلِمَةُ اللهِ هِيَ الْعُلْيَا، فَهُوَ فِي سَبِيلِ اللهِ».
از پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ دربارهٔ اختلاف نیت مردم در جنگ پرسیده شد؛ کسی که از روی شجاعت یا تعصب و غیرت یا برای خودنمایی کردن در برابر مردم و دیگر اهداف می‌جنگد؛ اینکه کدام‌یک از این نیت‌ها در راه الله است؟ پس پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ خبر می‌دهد که کسی وصف جنگجوی در راه الله را می‌گیرد که برای برتری و اعلای کلمهٔ الله بجنگد.
اصل در درستی یا تباهی اعمال، نیت و خالص بودن عمل برای الله متعال است.
اگر قصد اصلی از جهاد، اِعلای کلمة الله باشد و هدف مشروع دیگری مانند به دست آوردن غنیمت هم به آن افزوده شود، به اصل نیت آسیب نمی‌زند.
دور کردن دشمنان از سرزمین و حریم خود، از مصادیق نبرد در راه الله است.
فضیلت وارد شده دربارهٔ مجاهدان، ویژهٔ کسی است که برای اِعلای کلمة الله بجنگد.
بیشتر (6)
صحیح بخاری (9/ 136) (7458).
صحیح مسلم (3/ 1513) (1904).
تيسير العلام شرح عمدة الأحكام.
لعبد الله البسام (ص753).
الإعلام بفوائد عمدة الأحكام.
لابن الملقن (10/ 380).