از رسول الله ـ صلی الله علیه وسلم ـ دربارهٔ بیشترین چیزی که مردم را وارد بهشت می‌کند پرسیده شد؛ ایشان فرمودند: «تقوای الله و اخلاق نیک
از ابوهریره ـ رضی الله عنه ـ روایت است که گفت:
از رسول الله ـ صلی الله علیه وسلم ـ دربارهٔ بیشترین چیزی که مردم را وارد بهشت می‌کند پرسیده شد؛ ایشان فرمودند: «تقوای الله و اخلاق نیک»؛ و دربارهٔ بیشترین چیزی که مردم را به دوزخ می‌اندازد پرسیدند، فرمودند: «دهان و شرمگاه».
سُئِلَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ أَكْثَرِ مَا يُدْخِلُ النَّاسَ الْجَنَّةَ، فَقَالَ: «تَقْوَى اللهِ وَحُسْنُ الْخُلُقِ»، وَسُئِلَ عَنْ أَكْثَرِ مَا يُدْخِلُ النَّاسَ النَّارَ فَقَالَ: «الْفَمُ وَالْفَرْجُ».
پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ بیان داشته که بزرگ‌ترین اسبابی که انسان را وارد بهشت می‌کند، دو چیز است: تقوای الله و اخلاق نیک. تقوای الله یعنی آنکه میان خودت و عذاب الله مانع و حافظی قرار دهی و آن با انجام اوامر و دوری از نواهی پروردگار است. و اخلاق نیک: با گشاده‌رویی و بخشندگی و آزار نرساندن به دیگران می‌باشد. و اینکه بزرگ‌ترین اسبابی که مردم را به دوزخ می‌کشاند دو چیز است: زبان و شرمگاه. از جمله گناهان زبان: دروغ و غیبت و سخن‌چینی و سایر گناهان است. و از جمله گناهان شرمگاه: زنا و لواط و ... است.
وارد شدن به بهشت اسبابی دارد که وابسته به الله است، از جمله: تقوای الله؛ و اسباب دیگری دارد که وابسته به مردم است، از جملهٔ اخلاق نیک.
خطر زبان بر صاحبش و اینکه از اسباب ورود به دوزخ است.
خطر شهوات و فواحش بر انسان و اینکه از بیشترین اسباب افتادن در دوزخ است.
بیشتر (11)
سنن ترمذی (3/ 536) (2004).
سنن ابن‌ماجه (5/ 318) (4246).
مُسنَد احمد (13/ 287) (7907).
توضيح الأحكام من بلوغ المرام.
للبسام (7/ 509).
منحة العلام في شرح بلوغ المرام.
لعبد الله الفوزان (10/ 369).
فتح ذي الجلال والإكرام.
لابن عثيمين (6/ 453).
سبل السلام بشرح بلوغ المرام.
للصنعاني (2/ 696).