Aayara Anduniya wɔ̀ nà à bɔ̀ŋɔ haliita nɔ̀ ?
Dě binɛ zǎ hɛ̀ika à ná bara bá hɛ̀ifɔ kuna nɔ̀ à hunu ?
Dě dū ka à de kà kó gono nɔ̀ jirise bɔ̀nŋɔ̀ ?
Mɛi yáa nà n haliita ?
Mɛi yáa nà siriyani wɔ̀ ká à mutu kó sawayo dàmu n gáa gbéi jinayo nna húnde koniyo gáayo kuna ?
Bɔ̀rɔ̀ fɔ si ká à ba tutu ǹ mà cì à sɛ ká fuu wɔ̀ kà nɔ̀ ka ná bara ká bɔ̀rɔ̀ fɔ yáa nà à cini ! Dě binɛ ǹ mà cì à sɛ ká hɛ̀ifɔ ká à si yáa nà fuu wɔ̀ tɛ ! Dě ya, mɛtɛ bɔ̀rɔ̀fɔyoo tɛ kó warikáayo ň cì ká anduniya bèerì wɔ̀ kà nɔ̀ ka si nna halìitàkpɛ fɔ cimmanī ?! Mɛtɛ lǎkalintɛɛ tɛ ka tutu ǹ mà cì à sɛ ká anduniya jisiyo cirici ká ǎ sawayo wɔ̀ de kà nɔ̀ jirise bɔ̀nŋɔ̀ ?!
Sikā si ká Irikpɛ Bèerì Fɔ Gono ka Bara anduniya wɔ̀ nna hɛ̀ika à gono à kuna Halìitàkpɛ nna ǹ bɛ̀rɛ̀ bɛ̀rɛ̀kpɛ , Nŋa nɔ̀ Irikpɛ ká ǎ Gɛiyo kó Béerīyo.
Irikpɛ Di, Kpei Ká Ǎ Gɛiyo, nà̵ dìyàyo sammà iri ga, ka À Kpeitɛrɛ tilayo zumani ǹ ga , nŋa al-kurani jìrìmàntɛ nɔ̀ tilayo di kɔkɔ̀rɔ̀ kà Irikpɛ nà à zumani Muhammadu ká à bara Irikpɛ dìyàyo kɔkɔ̀rɔ̀ ga. À tilayo nna À dìyàyo di mɛɛcìnɛ̀yo kuna nɔ̀ :
Irikpɛ Di nà iri beiyanī À Bɔ̀ŋɔ̄ɔ nna hɛ̀ika À Bara nna À hakiyo káayo À gonna iri ga, ka yei ka iri hakiyo káayo iri gonna À ga kpàarɛ tɛ .
Nŋa À nà iri cìba ká Nŋa nɔ̀ Irikpɛ Di Ká À nà haliitayo kulu haliita, nŋa Ǎ hunayo nɔ̀ ka su ba bu , nŋa haliitayo kulu gono À Kàmmɛ̀ kuna nɔ̀ kó gonoyo À lìizaayo nna À bɛ̀rɛ bɛ̀rɛyo cìre .
Nŋa À nà iri nɔ laabaari ká beiyo gono hɛ̀ikáayo ň cìbayo hɛ̀ika À Bara kuna, cimi nɔ̀ binɛ ká À Béiyo nà hɛ̀i kulu kɔɔli, Nŋa nɔ̀ kpɛ̌nɛ Kpéi ká Ǎ mã kó diya , hɛ̀ifɔ suu tukuyo À sɛ ganna kuna bère bɔ̀nŋɔ̀ dɔ̄ kuna .
Irikpɛ Di Nŋa nɔ̀ Kpei ká Ǎ Hunayo kó Kɛiyo nna À Bɔ̀ŋɔɔ ka Bara haliitayo Kɛiyànìkpɛ Ká zǎ À Fɔlɔnku dɔ̄ nɔ̀ haliitayo kulu hunayo gono, Kpéi Ká Ǎ Gɛiyo. Nŋa nɔ̀ kpɛ̌nɛ Kpei Ká Ǎ kɛiyo nna À Bɔ̀ŋɔ ka Bara haliita kulu Kɛiyànìkpɛ Ká nna Àla nɔ̀ hɛ̀i kulu hunayoo kɛi deidei, Kpei Ká Ǎ Gɛiyo; Kpei Bèerì cì:{ Irikpɛ nɔ̀, kpéi fɔ si ká à hìma ǹ mà bɔɔta nna cimi fàase Nŋa, Kpéi ká Ǎ Hunayo kó Kɛiyo nna À Bɔ̀ŋɔɔ , dùsum su gu À zà bère jibìri . À ŋmɛnɛ nɔ̀ hɛ̀i ká à gono bɔ̀nŋɔ̀ dɔ̄ɔyo kuna nna hɛ̀i ká à gono ganna kuna . Mɛi yáa ba hini ka fàaba À Dɔ̄ dě à ná ci nna À hìnì nɔyo ? Ǎ bei hɛ̀i ká à gono haliitayo mɔ̀ɔjìnɛ̀ nna hɛ̀i ká à gono ǹ banna, nŋayo binɛ suu bá hɛ̀ifɔ bei À Beiyo kuna fàase hɛ̀ika À bā ǹ mà bei . À Tìta Hɛ̄i ka bisa bɔ̀nŋɔ̀ dɔ̄ɔyo nna ganna , nŋa ǹ cɛ̀rimayo binɛ suu gaabu À Sɛ . Nŋa yǎ Bèerīyo kó Bara Jirima Bèerìkpɛ Ká Ǎ Bayo.[Suuratu albakara : 255].
Nŋa À nà iri beiyani kpɛ̌nɛ ká Nŋa nɔ̀ Nɔrukpɛ Ká ǹ ba À zém nna Tɔyo ka Kube ŋmɛnɛ zémyo. Nŋa À nà iri nɔ laakaliyo nna gáa ŋmɛnɛ mãyo nna beiyo hayayo káayo ň duwa kó màamaaciyo káayo ǹ gono À haliitayo ga bei nnā kó À Kpèitɛ̀rɛ yiiko kpɛ̌nɛ béi nnā . Hàyayo nɔ̀ ya káayo ǹ gu À Kpèitɛrɛ Bayo nna À gáabi nna À Zémyo Kùbèntɛyo cìba iri sɛ . Nŋa À kpeitɛ̀rɛ yei ka iri hàlìitàtɛ̀rɛ tabiya dèidèintɛ dɛ̀ɛsɛ iri ga ka nàm à gu À Tɔyo ka Kube cìbayo ka yei kó cìbayo ká à suu tɛ ǹ mà À Zém nna hartàyo .
Nŋa À nà iri beiyanī kpɛ̌nɛ ká Irikpɛ Di Gono samayo bɔ̀nŋɔ̀ dɔ̄ nɔ̀, À si haliitayo kuna kuna , ya nɔ̀ binɛ haliitayo suu huroyo À Kpéitɛrɛ kuna kuna .
Nŋa À yei ka iri nɔ laabaari ká à bara tilasi nɔ̀ iri 'n jìnde nɔ À sɛ, Kpéi ká Ǎ Gɛiyo. Nŋa nɔ̀ iri Hàlìitàkpɛ, anduniya Hàlìitàkpɛ nna à bɛ̀rɛ̀ bɛ̀rɛ̀kpɛ .
Dě ya Kpei Hàlìitàkpɛ gonna Bayo nna Jirima Bèerì Zémyo , nŋa à suu hini ka tɛ ǹ mà À Zém nna ká Ǎ bukaata haliita fɔ ga dě binɛ nna hartayoo . Ká à bara ya nì , Irikpɛ Di suu dìrìŋa nɔ̀ ya , À binɛ suu jìbìrì , À suu ŋmǎ , nŋa à binɛ́ suu hini ka tɛ À 'n gonna wèi , dě binɛ kō . Mɛɛcìnɛ̀yo káayo kuna hɛ̀ifɔ ká ǎ ŋmàanɛɛyo nna Hàlìitàkpɛ Bayo nna À Jirima ná bara ká ǹ gono dìyàtɛ̀rɛ cimi ŋmɛnɛ ká Irikpɛ dìyàyo - yèenāayo mà tɔ ǹ ga - kà nnā kuna nɔ̀ ya .
Dě n bara ká ń cimi nɔyo Irikpɛ Ká À Bara Hàlìitàkpɛ sɛ ... aayara hanu fɔ kuna n nà n bɔ̀ŋɔ̄ hã guuri ká gànna ǹ nà n haliita ? Dě binɛ ifɔ̄ Irikpɛɛ bā iri ga ? Dě binɛ ifɔ̄ yǎ bara iri gonoyo ŋmɛnɛ guuri ?
Aayara ǎ hìnì ka tɛ à 'n bara ká Irikpɛ nà iri haliita nɔ̀ ka du ka iri nàmu ya kɔɔnu ? Dě binɛ ǎ bara ká Irikpɛ nà haliitayo wɔ̀ kulu haliita nɔ̀ ká à ná ci guuri dě binɛ nufi fɔ gànna ?
Ka síima nna ká irii beiyo ká à suu tɛ iri 'n dìra hunayo wɔ̀ kuna ká bɔ̀rɔ̀ fɔ kulu su ba duwa à gbei hɛnnɔ dě binɛ ilàalɔ ká à tɛ bana , à suu bara ká hanŋa gùnguyo gono àzaalimiyo sɛ nŋa bàna hɛnnɔ gono ihɛnnɔ tɛ̀ɛkpɛ̀ɛyo sɛ ?
Hɛ̀i ká à bara cimi nɔ̀ ká Nɔrukpɛ Ká À Bara Hàlìitàkpɛ Ká Ǎ Bayo kó Bara Jirima Bèerìkpɛ Di Ká Nŋa nɔ̀ "Allaahu" nà iri nɔ guuri ká gànna À nà iri haliita làabaari , nŋa nɔ̀ bɔɔta mŋáayo Irikpɛ Fɔlɔnku sɛ, nna hɛ̀i ká Ǎ bā iri ga. Nŋa À yei ka iri beiyanī ká Nŋa Fɔlɔnku yáa hìmaayo nna bɔɔta mŋáayo. Nŋa À nà yaasi ká iri bà bɔɔta À sɛ kpàarɛ tɛ iri sɛ À dìyàyoo dɛ̀llɛ̀ bɔ̀nŋɔ̀ - yéenāayo mà tɔ ǹ ga - nna yaasi ká iri bà māanì nna Àla nna À fòoroyo gànayoo nna hɛ̀i kàayo À honŋu nàmuyo, nna hìnì ká iri ba tɔ nnā À yarda ga ka láakali ka mɔɔru nna À hanŋa cènniyo , nŋa kpɛ̌nɛ À nà iri beiyanī iri yeiyo dɔ̄ buyo banna.
Nŋa À yàara ka iri nɔ làabaari ká anduniya hunayo wɔ̀ de bara zarabani nɔ̀ , hunayo cimi ŋmɛnɛ ká ǎ kubeyo cɛrɛ ba gono nɔ̀ laahara kuna , buyo banna .
Nŋa À nà iri nɔ làabaari Kpɛ̌nɛ ká warka à nà Irikpɛ gana zaŋa ká À fóoro, ka yei ka mɔɔru nna hɛ̀ika À honŋu , hunayo hɛnnɔ gono à sɛ anduniya kuna nna niima ká à suu beeni laahara kuna . Ya nɔ̀ binɛ warka à nà Irikpɛ sàabo ka À gutulù bɔ̀nŋɔ fute gono à sɛ anduniya kuna nna àzaaba ká à suu kanti laahara kuna .
Andebi (Irikpɛ mà à fɔ̌ ka à saabu ka à yéenanī) jìngari mɔ̀ɔ yaasi .
75 languages
Andebi (Irikpɛ mà à fɔ̌ ka à saabu ka à yéenanī) jìngari mɔ̀ɔ yaasi .
Andebi (Irikpɛ mà à fɔ̌ ka à saabu ka à yéenani) jìngari mɔ̀ɔ yaasi tila kuna , beikpɛɛ jìrìmantɛ Abdul Aziz bnu Baz (Irikpɛ mà mãa à sisibi) nà andebi (Irikpɛ mà à fɔ̌ ka à saabu ka à yéenani) jìngari mɔ̀ɔ yaasi kunkuni nɔ̀ yaasi sɔ̀ɔcintɛ nna hìni cirici lóoyo bɔnŋɔ, zeeriyo mɛɛcìnɛ̀ hɛnnɔ alàafiantɛyo ga bɔnŋɔ kpɛ̌nɛ, domi tila di mà hìni cìba àlsilàama sɛ à jìngariyo kuna . Tila di kuna à nà jìngari ziigoyo nna à sunnayo nna à tɛyo yaasi kpaaranī , zǎ alwàla tɛyo halī sallamayo, dàliili nna kpáarani tɛyo marguyo ka kana bɔnŋɔ, koo ŋmaarɛ boroo mó…