ސަލާމް ކުރުމުގެ އަދަބުތަކަކީ ކޮބައިހެއްޔެވެ؟
- الباب / الفصل
- قسم الآداب الإسلامية
السؤال
س19: ما آداب السلام؟
ސ 19: ސަލާމް ކުރުމުގެ އަދަބުތަކަކީ ކޮބައިހެއްޔެވެ؟
الجواب
ج:1. عندما ألقى مسلمًا أبدأ بالسلام، بقول: «السلام عليكم ورحمة الله وبركاته» لا يبدأ بغير السلام، ولا أشير بيدي وحدها.
- أتبسم في وجه من أسلم عليه.
في الحديث:
«لا تحقرن من المعروف شيئًا، ولو أن تلقى أخاك بوجه طلق»
رواه مسلم.
- وأصافحه بيدي اليمنى.
- إذا حياني أحد بتحية أحييه بأحسن منها، أو أرد مثلها.
- لقوله تعالى:
﴿وَإِذَا حُيِّيتُم بِتَحِيَّةٖ فَحَيُّواْ بِأَحۡسَنَ مِنۡهَآ أَوۡ رُدُّوهَآۗ إِنَّ ٱللَّهَ كَانَ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءٍ حَسِيبًا﴾
[النساء: ٨٦].
- لا أبدأ الكافر بالسلام، وإذا سلم أرد عليه "وعليكم".
- لحديث:
«لا تبدؤوا اليهود، ولا النصارى بالسلام»
- ويسلم الصغير على الكبير، والراكب على الماشي، والماشي على القاعد، والقليل على الكثير.
قال رسول الله صلى الله عليه وسلم:
«يسلم الراكب على الماشي، والماشي على القاعد، والقليل على الكثير»
متفق عليه.
- عدم مصافحة المرأة التي لا تحل من غير المحارم.
- في الحديث عن أم المؤمنين عائشة رضي الله عنها قالت:
«ولا والله، ما مست يد رسول الله صلى الله عليه وسلم يد امرأة قط»
ޖ: 1. އަހަރެންނާ މުސްލިމަކާ ބައްދަލުވުމުން އަހަރެން އިސްވެ ސަލާމްކުރަމެވެ. އެއީ މިހެންނެވެ: «السلام عليكم ورحمة الله وبركاته» ސަލާމްކުރުން ނޫން ކަމަކުން ނުފެށެއެވެ. އަދި ހަމައެކަނި އަހަރެންގެ އަތުން އިޝާރާތްވެސް ކޮށްނުލަމެވެ.
- އަހަރެން ސަލާމް ކުރާ މީހާގެ މޫނުމަތީ ހިނިތުންވަމެވެ.
ޙަދީޘްގައިވެއެވެ:
"ހެޔޮކަމުން އެއްވެސް ކަމެއް ތިބާ ދަށްކޮށްނުލާށެވެ. އެއީ ތިބާގެ އަޚާއާ އުފާވެރި މޫނަކާގެން ބައްދަލުކުރުންވިޔަސްމެއެވެ."
ރިވާކުރެއްވީ މުސްލިމެވެ.
- އަދި އަހަރެންގެ ކަނާތުން އޭނާއާ އަތާ އަތްޖޯޑުކުރަމެވެ.
- މީހަކު އަހަރެންނާ ސަލާމްކޮށްފިނަމަ، އެއަށްވުރެ ރަނގަޅު ސަލާމަކުން، ނުވަތަ އެފަދަ ސަލާމަކުން ޖަވާބުދެމެވެ.
އެއީ އެކަލާނގެ މިބަސްފުޅަށްޓަކައިއެވެ:
(އަދި ތިޔަބައިމީހުންނަށް ސަލާމަކުން ސަލާމްކުރެވިއްޖެ ނަމަ، ފަހެ އެ އަށްވުރެ ރަނގަޅަށް، ނުވަތަ އެއާއި އެއްވަރަށް ސަލާމް ދޭށެވެ. ނުވަތަ އެ ސަލާމް ރައްދުކުރާށެވެ! ހަމަކަށަވަރުން ކޮންމެ ކަމެއްގެ ހިސާބު ބައްލަވާ އިލާހަކު ކަމުގައި ﷲ ވޮޑިގެންވެއެވެ.)
[އައްނިސާއު: 80]
- އަހަރެން ކާފަރުންނަށް އިސްވެ ސަލާމް ނުކުރަމެވެ. އަދި އޭނާ އަހަރެންނަށް ސަލާމްކޮށްފިނަމަ އަހަރެން ޖަވާބުދެނީ "وعليكم".އެވެ
އެއީ މި ޙަދީޘަށްޓަކައިއެވެ:
“ޔަހޫދީންނާއި ނަޞާރާއިންނަށް އިސްވެ ސަލާމް ނުކުރާށެވެ."
- ކުޑަކުއްޖާ ބޮޑުމީހާއަށް، އަދި ސަވާރުވެ ހުންނަ މީހާ ހިނގާބިނގާވެ އުޅޭ މީހާއަށް ، އަދި ހިގަމުންދާ މީހާ އިށީދެ އިންނަ މީހާއަށް ، އަދި މަދުމީހުން ގިނަ މީހުންނަށް ސަލާމްކުރާނީއެވެ.
ﷲ ގެ ރަސޫލާ ﷺ ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ:
"ސަވާރުވެ އިންނަ މީހާ ހިނގާބިގާވެ އުޅޭ މީހާއަށް ، އަދި ހިނގަމުންދާ މީހާ އިށީނދެ އިންނަ މީހާއަށް، އަދި މަދުމީހުން ގިނަ މީހުންނަށް ސަލާމްކުރާށެވެ."
މުއްތަފަޤުން ޢަލައިހި (ބުޚާރީއާއި މުސްލިމް ނެރުއްވާ އެއްބަސްވެވިފައިވާ ޙަދީޘެކެވެ.)
- އަންހެނާ އޭނާގެ މަޙްރަމުން ފިޔަވައި، ދެން ހުއްދަ ނުވާ މީހުންނާ އަތާ އަތްޖޯޑު ނުކުރުމެވެ.
އުންމުލް މުއުމިނީން، ޢާއިޝާ رضي الله عنها ގެ އަރިހުންވާ ޙަދީޘްގައިވެއެވެ: އެކަމަނާ ވިދާޅުވިއެވެ:
"ﷲ ގަންދީ ހުވާކޮށްފައި ބުނަމެވެ! ﷲ ގެ ރަސޫލާ ﷺ ގެ އަތްޕުޅު ދުވަހަކުވެސް (ހިލޭ) އަންހެނެއްގެ އަތުގައި ބީހިފައި ނުވެއެވެ."