با پیامبر صلیاللهعلیهوسلم نماز خواندم، پس ایشان به سمت راست خود اینگونه سلام میدادند: «السَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَةُ اللَّهِ وَبَرَكَاتُهُ»، و به سمت چپ خود: «السَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَةُ اللَّهِ».
از وائل بن حُجرٍ رضیاللهعنه روایت است که گفت:
با پیامبر صلیاللهعلیهوسلم نماز خواندم، پس ایشان به سمت راست خود اینگونه سلام میدادند: «السَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَةُ اللَّهِ وَبَرَكَاتُهُ»، و به سمت چپ خود: «السَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَةُ اللَّهِ».
صَلَّيْتُ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَكَانَ يُسَلِّمُ عَنْ يَمِينِهِ: «السَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَةُ اللَّهِ وَبَرَكَاتُهُ»، وَعَنْ شِمَالِهِ: «السَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَةُ اللَّهِ».
پیامبر صلیاللهعلیهوسلم هرگاه میخواستند از نمازشان خارج شوند (آن را به پایان برسانند)، به سمت راست و چپ خود سلام میدادند؛ به این صورت که چهرهٔ خود را به سمت راست برمیگرداندند و میفرمودند: «السلام عليكم ورحمة الله وبركاته»، و به سمت چپ خود نیز با برگرداندن چهره به سمت چپ سلام میدادند و میفرمودند: «السلام عليكم ورحمة الله».
مشروعیت دو سلام در پایان نماز، و اینکه آن از ارکان نماز است.
مستحب بودن اضافه کردن عبارت «وبركاته» در برخی اوقات؛ زیرا پیامبر صلیاللهعلیهوسلم بر آن مداومت نمیکردند.
گفتن دو سلام در نماز، رکنی واجب است، اما عملِ برگرداندن چهره هنگام گفتن آن دو، مستحب است.
شایسته است که گفتن «السلام علیکم و رحمة الله» در حین عملِ برگرداندن چهره باشد، نه قبل و نه بعد از آن.
بیشتر (6)
سنن ابیداوود (2/ 239) (997).
المجموع شرح المهذب (مع تكملة السبكي والمطيعي) النووي (3/ 479).
المنهاج شرح صحيح مسلم بن الحجاج.
النووي (4/ 153).
توضيح الأحكام شرح بلوغ المرام.
لعبد الله البسام (2/ 291).