މަގުމަތީގެ އަދަބުތަކަކީ ކޮބައިހެއްޔެވެ؟
- الباب / الفصل
- قسم الآداب الإسلامية
السؤال
س15: ما آداب الطريق؟
ސ 15: މަގުމަތީގެ އަދަބުތަކަކީ ކޮބައިހެއްޔެވެ؟
الجواب
ج:1. أعتدل وأتواضع في مشيتي.
قال تعالى:
﴿وَلَا تَمۡشِ فِي ٱلۡأَرۡضِ مَرَحًاۖ إِنَّكَ لَن تَخۡرِقَ ٱلۡأَرۡضَ وَلَن تَبۡلُغَ ٱلۡجِبَالَ طُولٗا﴾
[الإسراء: ٣٧].
- ألقي السلام على من ألقاه.
- سأل النبي صلى الله عليه وسلم: أي الإسلام خير؟ قال:
«تطعم الطعام، وتقرأ السلام على من عرفت ومن لم تعرف»
متفق عليه.
- أغض بصري، ولا أؤذي أحدًا.
- آمر بالمعروف، وأنهى عن المنكر.
في الحديث عن النبي صلى الله عليه وسلم، قوله:
«فأعطوا الطريق حقها». قالوا: وما حق الطريق؟ قال: «غض البصر، وكف الأذى، ورد السلام، وأمر بالمعروف، ونهي عن المنكر»
- أميط الأذى عن الطريق.
- في الحديث:
«ويميط الأذى عن الطريق صدقة»
ޖ: 1. އަހަރެންގެ ހިނގުމުގައި މެދުމިންވެ، ހިތްތިރިކޮށް ތަވާޟަޢުވެރިވަމެވެ.
ﷲ ތަޢާލާ ވަޙީކުރެއްވިއެވެ:
(އަދި ތިބާ، ބޮޑާވެގެން ބިމުގައި ހިނގައިނޫޅޭށެވެ! ހަމަކަށަވަރުން، ތިބާޔަކަށް ބިންގަނޑު ފޫވައްޓައެއް ނުލެވޭނެތެވެ. އަދި ފަރުބަދަތަކާ ހަމަޔަށް ދިގުވެގެންވެސް ތިބާޔަކަށް ނުދެވޭނެތެވެ.)
[އަލްއިސްރާއު: 57]
- އަހަރެންނާ ސަލާމްކުރާ މީހަކަށް ސަލާމްކުރަމެވެ.
ނަބިއްޔާ ﷺ އާ ސުވާލުކުރެވުނެވެ: "އިސްލާމްކަމުން އެންމެ ހެޔޮވެގެންވަނީ ކޮންކަމެއްތޯއެވެ؟" ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ:
“ތިބާ މީސްތަކުންނަށް ކާންދިނުމެވެ. އަދި ތިބާ ދަންނަ މީހުންނާއި ނުދަންނަ މީހުންނާވެސް ސަލާމްކުރުމެވެ."
މުއްތަފަޤުން ޢަލައިހި (ބުޚާރީއާއި މުސްލިމް ނެރުއްވާ އެއްބަސްވެވިފައިވާ ޙަދީޘެކެވެ.)
- އަހަރެންގެ ބެލުން ތިރިކުރަމެވެ. އަދި އެއްވެސް މީހަކަށް ގެއްލުމެއް ނުދެމެވެ.
- އަހަރެން ހެޔޮ ކަންކަމަށް އަމުރުކޮށް، ނުބައި ކަންކަން މަނާކުރަމެވެ.
ނަބިއްޔާ ﷺގެ އަރިހުންވާ ޙަދީޘްގައިވެއެވެ:
“ފަހެ މަގަށް އޭގެ ޙައްޤު ތިޔަބައިމީހުން ދޭށެވެ." އެބޭކަލުން ދެންނެވިއެވެ: "މަގުގެ ޙައްޤަކީ ކޮބައިތޯއެވެ؟" ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ: "ބެލުން ތިރިކުރުމާއި، އުނދަގޫކުރުމުން ދުރުވުމާއި، ސަލާމަށް ޖަވާބުދިނުމާއި، ހެޔޮކަމަށް އަމުރުކުރުމާއި، މުންކަރާތް ނަހީކުރުމެވެ."
- މަގުގައި ހުންނަ އުނދަގޫވާ ކަހަލަ ތަކެތި އަހަރެން އެއްފަރާތްކުރަމެވެ.
ޙަދީޘްގައިވެއެވެ:
“މަގުމަތިން ގެއްލުން ހުރި އެއްޗެހި ދުރުކުރުމަކީ ޞަދަޤާތެކެވެ."