«ዒድን ከዑመር ቢን ኸጧብ - አላህ መልካም ሥራቸውን ይውደድላቸውና - ጋር ለመስገድ ተገኘሁ። እንዲህም አሉ: "እነዚህ ሁለት ቀናቶች የአላህ መልክተኛ (የአላህ ሰላትና ሰላም በእርሳቸው ላይ ይስፈን) ከመጾም የከለከሉት ቀናቶች ናቸው። (እነርሱም) ከጾማችሁ የምትፈቱበት ቀን (ዒድ አልፊጥር) እና ሌላኛው ቀን ደግሞ ከእርዳችሁ የምትበሉበት የሆነው ቀን (ዒደል አድሓ) ናቸው።"»
ኢብኑ አዝሃር ነፃ ያወጡት ባሪያ ከሆነው ከአቡ ዑበይድ እንደተላለፈው እንዲህ አለ:
«ዒድን ከዑመር ቢን ኸጧብ - አላህ መልካም ሥራቸውን ይውደድላቸውና - ጋር ለመስገድ ተገኘሁ። እንዲህም አሉ: "እነዚህ ሁለት ቀናቶች የአላህ መልክተኛ (የአላህ ሰላትና ሰላም በእርሳቸው ላይ ይስፈን) ከመጾም የከለከሉት ቀናቶች ናቸው። (እነርሱም) ከጾማችሁ የምትፈቱበት ቀን (ዒድ አልፊጥር) እና ሌላኛው ቀን ደግሞ ከእርዳችሁ የምትበሉበት የሆነው ቀን (ዒደል አድሓ) ናቸው።"»
شَهِدْتُ العِيدَ مَعَ عُمَرَ بْنِ الخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ، فَقَالَ: هَذَانِ يَوْمَانِ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ صِيَامِهِمَا: يَوْمُ فِطْرِكُمْ مِنْ صِيَامِكُمْ، وَاليَوْمُ الآخَرُ تَأْكُلُونَ فِيهِ مِنْ نُسُكِكُمْ.
ነቢዩ (የአላህ ሰላትና ሰላም በእርሳቸው ላይ ይስፈን) ዒደል ፊጥርና ዒደል አድሓን ከመጾም ከለከሉ። ዒደል ፊጥር ከረመዳን ወር ጾም የሚፈታበት ቀን ስለሆነ ነው። የዒደል አድሓ ቀን ደግሞ ከኡድሒያው ስጋ የሚበላበት ቀን ስለሆነ ነው።
የዒደል ፊጥርና አድሓ ቀናትን መጾም ክልክል ነው። እንዲሁም የአያመ ተሽሪቅ ቀናትም ዒደል አድሓን ተከትለው የሚመጡ ቀናት ስለሆኑ ሐጅ ላይ ሆኖ የሚያርደውን ያላገኘ ሰው እስካልሆነ ድረስ መጾም ክልክል ነው። ሐጅ ላይ የሚያርደው ያጣ ግን ለርሱ አያመ ተሽሪቆችን መጾም ይፈቀድለታል።
ኢብኑ ሐጀር እንዲህ ብለዋል: «ሁለቱ ቀናት ባህሪያቸውን ገልፆ የመከልከሉ አስፈላጊነት ማፍጠር ግዴታ የሆነበትን ምክንያት ለመጠቆም ነው ተብሏል። እርሱም በዒደል ፊጥር ከጾም መለያየታችንንና ከዚህ ቀን በኋላ ያለውን ቀን በመብላት ጾሙ መሙላቱን ለማሳየት ሲሆን ዒደል አድሓ ደግሞ በማረድ ቁርባን ያቀረበ ሰው ካረደው እንዲበላ ነው።»
ኹጥባ አድራጊ ሰው በኹጥባው ወቅት ከጊዜው ጋር ተያያዥ የሆኑን ህግጋት ማውሳትና አጋጣሚዎችን ማጥናቱ ይወደድለታል።
ከኡዱሒያ እርድ መብላት በሸሪዓ የተደነገገ መሆኑን እንረዳለን።
ሶሒሕ አልቡኻሪ (3/ 42) (1990).
ሶሒሕ ሙስሊም (2/ 799) (1137).
ተጨማሪ (8)
تيسير العلام.
لعبد الله البسام (ص344).
تنبيه الأفهام شرح عمدة الإحكام.
لابن عثيمين (3/ 461).
الإفهام في شرح عمدة الأحكام.
لابن باز (ص426).
خلاصة الكلام شرح عمدة الأحكام.
لفيصل آل مبارك (ص161).