“ចូរម្នាក់ៗនៃពួកអ្នកកុំសម្អាតបន្ទាប់ពីបន្ទោបង់រួចដោយប្រើដុំថ្មតិចជាងបីដុំ”។
អំពី សាល់ម៉ាន رضي الله عنه បាននិយាយថា៖
ពួកមុស្ហរីគីនបាននិយាយមកកាន់ពួកយើងថា៖ ពិតណាស់ ខ្ញុំឃើញមិត្តភក្តិរបស់ពួកអ្នកបានបង្រៀនពួកអ្នក សូម្បីតែរឿងទាក់ទងនឹងការបត់ជើង។ គាត់បានឆ្លើយថា៖ បាទ ពិតមែនហើយ។ ពិតណាស់ លោកបានហាមឃាត់ពួកយើងម្នាក់ៗមិនឲ្យសម្អាតបន្ទាប់ពីបន្ទោបង់រួចដោយប្រើដៃស្ដាំ ឬតម្រង់មុខទៅកាន់ទិសគិបឡាត់ និងបានហាមប្រើលាមកសត្វ និងឆ្អឹង។ ហើយលោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ “ចូរម្នាក់ៗនៃពួកអ្នកកុំសម្អាតបន្ទាប់ពីបន្ទោបង់រួចដោយប្រើដុំថ្មតិចជាងបីដុំ”។
قَالَ لَنَا الْمُشْرِكُونَ: إِنِّي أَرَى صَاحِبَكُمْ يُعَلِّمُكُمْ حَتَّى يُعَلِّمَكُمُ الْخِرَاءَةَ، فَقَالَ: أَجَلْ، إِنَّهُ نَهَانَا أَنْ يَسْتَنْجِيَ أَحَدُنَا بِيَمِينِهِ، أَوْ يَسْتَقْبِلَ الْقِبْلَةَ، وَنَهَى عَنِ الرَّوْثِ وَالْعِظَامِ وَقَالَ: «لَا يَسْتَنْجِي أَحَدُكُمْ بِدُونِ ثَلَاثَةِ أَحْجَارٍ».
សាល់ម៉ាន អាល់ហ្វារីស៊ី رضي الله عنه បាននិយាយថា៖ ពួកមុស្ហរីគីនបាននិយាយមកកាន់ពួកយើងក្នុងន័យចំអកថា៖ ពិតប្រាកដណាស់ ណាពីរបស់ពួកអ្នកបានបង្រៀនពួកអ្នកនូវរឿងគ្រប់យ៉ាងទាំងអស់ សូម្បីតែរបៀបនៃការបត់ជើងតូច ឬបត់ជើងធំ។ ពេលនោះ សាល់ម៉ានបានឆ្លើយថា៖ បាទ ពិតមែនហើយ។ លោកបានបង្រៀនពួកយើងពីសុជីវធម៌នៃការបន្ទោបង់ ដោយក្នុងចំណោមនោះ ណាពី ﷺ លោកបានហាមឃាត់ពួកយើងមិនឲ្យសម្អាតបន្ទាប់ពីបន្ទោបង់រួចដោយប្រើដៃស្ដាំនោះឡើយដើម្បីជាការការពារដៃស្តាំពីភាពកខ្វក់ និងឲ្យតម្លៃដល់ដៃស្តាំ ហើយហាមមិនឲ្យតម្រង់មុខទៅកាន់ទិសគិបឡាត់នៅពេលបត់ជើងតូច ឬបត់ជើងធំ ព្រមទាំងបានហាមមិនឲ្យសម្អាតក្រោយបន្ទោបង់រួចដោយប្រើលាមកសត្វ និងឆ្អឹងសត្វនោះឡើយ ហើយក៏មិនត្រូវសម្អាតបន្ទាប់ពីបន្ទោបង់រួចដោយប្រើដុំថ្មតិចជាងបីដុំនោះដែរ។
បញ្ជាក់ពីភាពពេញលេញនៃច្បាប់បញ្ញត្តិឥស្លាមចំពោះគ្រប់បញ្ហាដែលមនុស្សត្រូវការ។
បញ្ជាក់ពីសុជីវធម៌នៃការបន្ទោបង់ និងការសម្អាតក្រោយបន្ទោបង់រួច។
ហាមឃាត់ការបែរមុខទៅកាន់ទិសគិបឡាត់ក្នុងពេលបត់ជើងតូច ឬបត់ជើងធំ ដោយយោងទៅលើសម្តីរបស់សាល់ម៉ាន៖ “លោកបានហាមឃាត់ពួកយើង” ហើយជាគោលការណ៍ ការហាមឃាត់ គឺបញ្ជាក់ពីបម្រាម។
ហាមឃាត់មិនឲ្យសម្អាតបន្ទាប់ពីបន្ទោបង់រួចដោយប្រើដៃស្ដាំ ដើម្បីជាការឲ្យតម្លៃដល់ដៃស្តាំ។
គេឲ្យតម្លៃដល់ដៃស្តាំជាងដៃឆ្វេង ពីព្រោះគេប្រើប្រាស់ដៃឆ្វេងក្នុងការសម្អាតភាពកខ្វក់ និងរបស់កខ្វក់ផ្សេងៗ។ ចំណែកឯដៃស្តាំវិញ គឺផ្សេងពីនេះ។
អនុញ្ញាតឲ្យសម្អាតភាពកខ្វក់(ក្រោយបន្ទោបង់)ដោយប្រើទឹក ឬដុំថ្ម ទោះបីប្រការកខ្វក់នោះតិច ឬច្រើនក៏ដោយ។
ហាមឃាត់មិនឲ្យសម្អាតបន្ទាប់ពីបន្ទោបង់រួចដោយប្រើដុំថ្មតិចជាងបីដុំ ព្រោះថាការប្រើដុំថ្មតិចជាងនេះ ជាទូទៅ គឺមិនអាចសម្អាតបានស្អាតល្អនោះឡើយ។
រាល់អ្វីដែលសម្រេចបាននូវគោលបំណងនៃការជម្រះ និងការសម្អាតគឺគ្រប់គ្រាន់ហើយ។ ណាពី បានលើកយកតែថ្មមកបញ្ជាក់ ព្រោះតែគេភាគច្រើនប្រើប្រាស់វា។ ដូច្នេះ មិនមែនថាមានន័យថា អ្វីផ្សេងមិនអាចប្រើប្រាស់បាននោះឡើយ។
ចំពោះការសម្អាតបន្ទាប់ពីបន្ទោបង់រួចដោយប្រើដុំថ្ម ស៊ូណិតសម្អាតដោយចំនួនសេស។ ប្រសិនបើគេអាចសម្អាតបានស្អាតដោយប្រើដុំថ្មចំនួនបួនដុំ គឺស៊ូណិតបន្ថែមឲ្យគ្រប់ប្រាំដុំ ដោយយោងតាមប្រសាសន៍របស់ណាពី ﷺ ដែលលោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ “ជនណាដែលសម្អាតក្រោយបន្ទោបង់រួចដោយប្រើដុំថ្ម ចូរឲ្យគេសម្អាតដោយចំនួនសេស”។
ហាមឃាត់ពីការសម្អាតក្រោយបន្ទោបង់រួចដោយប្រើលាមកក្រៀម ពីព្រោះអាចដោយសារតែវាជារបស់កខ្វក់ ឬអាចដោយសារតែវាជាចំណីរបស់ពពួកជិន។
ហាមឃាត់ពីការសម្អាតក្រោយបន្ទោបង់រួចដោយប្រើឆ្អឹង ពីព្រោះអាចដោយសារតែវាជារបស់កខ្វក់ ឬអាចដោយសារតែវាជាអាហាររបស់ពួកជិន។
សហេស មូស្លីម (1/ 224) (262).
បន្ថែមទៀត (14)
مشارق الأنوار على صحاح الآثار.
عياض بن موسى اليحصبي السبتي.
معجم اللغة العربية المعاصرة.
أحمد مختار عبد الحميد عمر بمساعدة فريق عمل.
توضيح الأحكام شرح بلوغ المرام.
عبد الله بن عبد الرحمن البسام.
تسهيل الإلمام بفقه الأحاديث من بلوغ المرام.
صالح بن فوزان بن عبد الله الفوزان.
فتح ذي الجلال والإكرام شرح بلوغ المرام.
محمد بن صالح العثيمين.
منحة العلام في شرح بلوغ المرام.
عبد الله صالح الفوزان.
شرح سنن أبي داود.
عبد المحسن بن حمد بن عبد المحسن العباد.