همه چیز بر مبنای تقدیر است، حتی عجز و کیس یا کیس و عجز
از طاوس روایت است که گفت: گروهی از اصحاب رسول الله صلی الله علیه وسلم را درک نمودم که می‌گفتند: همه چیز بر مبنای تقدیر است. او می‌گوید: از عبدالله بن عمر رضی الله عنهما شنیدم که می‌گفت: رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمودند:
«كُلُّ شَيْءٍ بِقَدَرٍ، حَتَّى الْعَجْزِ وَالْكَيْسِ، أَوِ الْكَيْسِ وَالْعَجْزِ»: «همه چیز بر مبنای تقدیر است، حتی عجز و کیس یا کیس و عجز».
«كُلُّ شَيْءٍ بِقَدَرٍ، حَتَّى الْعَجْزِ وَالْكَيْسِ، أَوِ الْكَيْسِ وَالْعَجْزِ».
پیامبر صلی الله علیه وسلم بیان نموده‌اند که همه چیز بر مبنای تقدیر است؛ حتی عجز یعنی ترک آنچه انجامش واجب است و امروز و فردا کردن و به تاخیر انداختن آن از وقتش در امور دنیا و آخرت. و حتی کیس، یعنی نشاط و سرزندگی و مهارت در امور دنیا و آخرت. و الله عزوجل عجز و کیس و همه چیز را مقدر نموده و چیزی در هستی رخ نمی‌دهد مگر آنکه علم و مشیت الله بر آن گذشته است.
...:
بیان اعتقاد صحابه رضی الله عنهم دربارهٔ تقدیر.
همه چیز بر اساس تقدیر الله رخ می‌دهد، حتی ناتوانی و نشاط و سرزندگی.
دقت و هشیاری صحابه رضوان الله علیهم در نقل حدیث رسول الله صلی الله علیه وسلم.
ایمان به همهٔ تقدیر، خیر و شر آن.
بیشتر (4)
صحیح مسلم (4/ 2045) (2655).
إكمال المعلم (8/143).
شرح النووي على مسلم (16/205).
الفتح الرباني لترتيب مسند الإمام أحمد بن حنبل الشيباني (1/ 122).