Skip to content

«هیچ زیانی [روا] نیست و هیچ زیان رساندنی [جایز] نیست».

از ابوسعید سعد بن مالک بن سنان الخُدری رضی الله عنه روایت است که رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمودند:

«هیچ زیانی [روا] نیست و هیچ زیان رساندنی [جایز] نیست».

«لَا ضَرَرَ وَلَا ضِرَارَ».

از ابن ماجه و دارقطنی و دیگران مسنداً روایت شده است.
حديث حسن
توضیح

پیامبر اکرم صلی الله علیه وسلم بیان نمودند که هر گونه ضرر و مظاهر آن باید از خود و دیگران دفع شود، پس برای هیچ کس جایز نیست که به خود و دیگران آسیب برساند. و برای شان جایز نیست که ضرر را با ضرر دفع کند زیرا ضرر با ضرر برطرف نمی شود مگر به عنوان قصاص، بدون این که از حد تجاوز کند.

از فوائد حدیث

نهى از مجازات بيشتر از حد آن.

الله متعال به چيزى كه به بندگانش ضرر برساند امر نكرده است.

این حدیث قاعده‌ای است در حرام بودن ضرر و ضرار، چه به گفتار باشد یا به کردار یا به ترک فعل.

یکی از احکام شرع این است که «ضرر رفع می شود.» شریعت ضرر را تایید نمی کند و ضرر رساندن به دیگران را نفی می کند.

منابع
بیشتر (6)

سنن دار قطنی. (4/ 51) (3079).

التحفة الربانية في شرح الأربعين حديثًا النووية (ص74).

شرح الأربعين النووية.

لابن عثيمين (ص325).

فتح القوي المتين في شرح الأربعين وتتمة الخمسين.

للعباد (ص112).