Skip to content

«کسی که بغیر الله سوگند یاد کند کفر و یا شرک ورزیده است».

از ابن عمر رضی الله عنهما روایت است که از مردی شنید که می گفت: سوگند به کعبه، ابن عمر فرمود به غیر الله سوگند نمی شود، چون از رسول الله صلی الله علیه وسلم شنیدم که می فرمودند:

«کسی که بغیر الله سوگند یاد کند کفر و یا شرک ورزیده است».

«مَنْ حَلَفَ بِغَيْرِ اللهِ فَقَدْ كَفَرَ أَوْ أَشْرَكَ».

ابو داود و ترمذی و احمد روایت کرده اند.
حديث صحيح
توضیح

پیامبر اکرم صلی الله علیه وسلم خبر می دهد هر کس به غیر الله و اسماء و صفات او سوگند یاد کند به الله کافر و یا شرک ورزیده است، زیرا سوگند مستلزم بزرگی سوگند شونده می باشد، و بزرگی فقط برای الله است؛ پس سوگند یاد نمی شود مگر به الله و اسماء و صفات او سبحانه و تعالی، و این نوع سوگند شرک اصغر می باشد؛ ولى اگر سوگند دهنده توسط آن تعظیم سوگند شونده را مانند تعظیم الله متعال و یا بزرگتر از آن بداند؛ اینجاست که مرتکب شرک اکبر شده است.

معنای کلمه ها

من حلف: الحلف: اليمين، وهي توكيد الحكم بذكر معظّم تطمئن له نفس المخاطب.

كفر أو أشرك: يحتمل أن يكون هذا شكًّا من الراوي، ويحتمل أن تكون "أو" بمعنى الواو فيكون كفر وأشرك.

از فوائد حدیث

این که تعظیم در سوگند حق الله سبحانه و تعالی می باشد، پس جز به الله و اسماء و صفات او سوگند یاد نمی شود.

حرص ورزیدن صحابۀ کرام به امر به معروف و نهی از منکر، به ویژه اگر منکر به شرک یا کفر تعلق بگیرد.

منابع

(9/ 275) (5375).

(10/ 249) (6072).

(1/ 343).

بیشتر (14)

سنن ترمذی. (3/ 194) (1535).

سنن ابو داود. (5/ 154- 155) (3251).

مسند احمد. (9/ 249) (5346).

فتح المجيد شرح كتاب التوحيد.

لعبد الرحمن التميمي (ص413).

القول المفيد على كتاب التوحيد.

لابن عثيمين (2/ 214).

الملخص في شرح كتاب التوحيد.

لصالح الفوزان (ص326).

الجديد في شرح كتاب التوحيد.

لمحمد القرعاوي (ص365).

التمهيد لشرح كتاب التوحيد.

لصالح آل الشيخ (ص452).

فتاوى اللجنة الدائمة.