Encyclopedia of Prophetic Hadiths

"yamaleleen seen sàppe yi, ndax yamale sàppe yi daa bokk ci matug julli gi"

Dégg naa Yonnente Yàlla bi yal na ko Yàlla dolli xéewal ak mucc mu wax ne: "Yàlla mu baarkeel mi te kawe nee na: éey yaw doomu Aadama ji boo ma ñaanee yaakaar ma ma jéggal la ak lu man a nekk ci yaw te duma faale, yaw doomu Aadama say bàkkaar bu eggoon ca niiri asamaan si nga jéggalu ma kon dinaa la jéggal te duma faale dara, yaw doomu Aadama boo ma indiloon luy jege suuf si ci bàkkaar yu bari, nga daje ak man te bokkaalewóo ma ak dara dinaa la indil njéggal lu toll ni moom".

"matalleen sàppe si jiitu, teg ca sa ca topp, lu cay am ci mànkite na nekk ca sàppe su mujj sa.

Tënkal nañ nu waxtu ngir jemp ay mustaas, ak lelli ay we, ak suqi poqtaan, ak wat karawi naq, ci ñu bañ ko a bàyyi lu ëpp ñent-fukki guddi.

«Yàlla du tooñ benn way-gëm ci jëfam ju baax di ko wàññi, dana ka ko jox fii ci àdduna fay ka ko ca allaaxira, bu dee ab yéefér nag ay jëfam yu baax yi mu def ngir Yàlla fii ci àdduna, dañu ka koy dundale, ba bu demee allaaxira, du fa fekk jenn jëf ju baax buñu koy fay».

Yonnente bi -yal na ko Yàlla dolli xéewal ak mucc- bu daan dugg ci wanag day wax: «Allaahumma innii ahuusu bika minal xubusi wal xabaa-isi».

Jenn waay dafa dugg ci Jàkka ji bisu àjjuma ci bunt bi mel mi karu àttekaay, fekk Yonnente Yàlla bi yal na ko Yàlla dolli xéewal ak mucc moo ngi taxaw di xutba, mu jublu Yonnente Yàlla bi yal na ko Yàlla dolli xéewal ak mucc daal di taxaw, topp mu ne ko: "yaw Yonnente Yàlla bi, alal yi sànku na, yoon yi dagg na, ñaanal nu Yàlla mu xettali nu, Yonnente Yàlla bi yal na ko Yàlla dolli xéewal ak mucc yëkkëri ay yoxoom, topp mu ne: "Allaahuma axisnaa, Allaahuma axisnaa, Allaahuma axisnaa", Anas nee na: giñ naa ci Yàlla ne, gisuñu ci asamaan si aw xiin du caagine aw niir, te it genn kër walla néeg doxul sunu diggante ak Salh, nee na: aw niit wu mel ni Turs daal di feeñ ca ginnaawam, ba mu nekkee ca diggu asamaan sa, mu daal di tasaroo topp mu taw, giñ naa, gisunu jant bi juróom-benni fan, topp jenn waay dugg bawoo ca bunt booba ca àjjuma ja, fekk Yonnente Yàlla bi yal na ko Yàlla dolli xéewal ak mucc taxaw di xutba, mu taxaw jublu ko, ne ko: yaw Yonnente Yàlla bi alal ji sànku na, yoon yi dagg na, ñaanal Yàlla mu téye ko, nee na: Yonnente Yàlla bi yal na ko Yàlla dolli xéewal ak mucc yëkkëti ñaari loxoom, topp mu ne: "yaw Yàlla sunu Boroom na dem ca la nu wër déet ci sunu kaw, yaw Yàlla sunu Boroom ca tund ya ak ca Montaañ ya ak ca biir xur ya, ak ca saxuwaayu garab ya " nee na: mu taxaw, nu gént di dox ci ron jant bi, Sariik nee na: laaj naa Anas ibn Maalik: ndax waa ju njëkk ja la? Mu ne ma: "lu ma ci xam".

Benn waay dafa laaj Yonnente bi ci bis-pénc ne ko: kañ la bis-pénc? Mu ne ko: "lan nga ko waajalal". Mu ne ko: du dara, lu dul ne bëgg naa Yàlla ak ub yonnenteem yal na ko Yàlla dolli xéewal ak mucc, mu ne ko: "ki nga bëgg ngay nekkal". Anas nee na: masuñoo bég ci dara kem ni ñu bége ci li Yonnente bi wax ne: "ki nga bëgg ngay nekkal" Anas wax ne: man bëgg naa Yonnente bi yal na ko Yàlla dolli xéewal ak mucc ak Abuu Bakrin ak Umar, te maa ngi am yaakaar a nekk ak ñoom ndax li ma leen bëgg, donte jëfuma lu tolni seen jëf ya.