จงยำเกรงอัลลอฮ์ไม่ว่าคุณจะอยู่ที่ใด และเมื่อทำความผิดไปแล้ว ก็จงตามด้วยความดี ความดีนั้นจะลบล้างความผิดนั้น และจงปฏิบัติต่อผู้คนด้วยมารยาทอันดีงาม
จากอบู ซัร ญุนดุบ อิบนุ ญุนาดะฮ์ และอบู อับดุรเราะห์มาน มุอาซ อิบนุ ญะบัล เราะฎิยัลลอฮุอันฮุมา จากท่านเราะสูลุลลอฮ์ ﷺ กล่าวว่า:
"จงยำเกรงอัลลอฮ์ไม่ว่าคุณจะอยู่ที่ใด และเมื่อทำความผิดไปแล้ว ก็จงตามด้วยความดี ความดีนั้นจะลบล้างความผิดนั้น และจงปฏิบัติต่อผู้คนด้วยมารยาทอันดีงาม"
«اتَّقِ اللَّهَ حَيْثُمَا كُنْت، وَأَتْبِعْ السَّيِّئَةَ الْحَسَنَةَ تَمْحُهَا، وَخَالِقْ النَّاسَ بِخُلُقٍ حَسَنٍ».
ท่านนบี ﷺ ได้สอนไว้สามประการ ดังนี้: ประการแรก: การยำเกรงต่ออัลลอฮ์ โดยการปฏิบัติสิ่งที่ถูกกำหนดให้ทำ และละเว้นจากสิ่งต้องห้าม ในทุกสถานที่ ทุกเวลา และทุกสภาพ ไม่ว่าจะเป็นในที่ลับหรือในที่เปิดเผย ทั้งในยามสุขสบายและยามทุกข์ยาก และในกรณีอื่น ๆ ด้วย ประการที่สอง: เมื่อเผลอทำความผิด (บาป) ลงไปแล้ว ก็จงกระทำความดีตามหลัง เช่น การละหมาด การบริจาคทาน การทำความดี การรักษาความสัมพันธ์เครือญาติ การกลับเนื้อกลับตัว (เตาบะฮ์) และการงานดีอื่น ๆ เพราะแท้จริงแล้วสิ่งเหล่านี้จะลบล้างความผิดนั้นได้ ประการที่สาม: การประพฤติตนต่อผู้อื่นด้วยมารยาทที่ดี เช่น ยิ้มให้กัน มีความเมตตาและอ่อนโยน ทำความดี และงดเว้นจากการทำร้ายผู้อื่น
ความโปรดปรานของอัลลอฮ์ ﷻ ที่มีต่อบ่าวของพระองค์ในการประทานความเมตตา การอภัยในบาป และการยกโทษให้
หะดีษนี้ครอบคลุมสิทธิ์สามประการ คือ สิทธิ์ของอัลลอฮ์ด้วยการยำเกรง (ตักวา) สิทธิ์ของตนเองด้วยการกระทำความดีลบล้างความชั่วที่ได้กระทำไป และสิทธิ์ของผู้อื่นด้วยการปฏิบัติต่อกันด้วยมารยาทและจริยธรรมอันดีงาม
ส่งเสริมให้ทำความดีหลังจากที่ได้ทำความชั่ว และคุณธรรมที่ดี เป็นหนึ่งในคุณลักษณะของความยำเกรง ซึ่งที่ระบุแยกออกมาต่างหาก (ในหะดีษ) ก็เนื่องด้วยความจำเป็นที่จะต้องอธิบายให้เห็นความสำคัญของมันอย่างชัดเจน
สุนัน อัตติรมีซีย์ (3/ 526) (1987).
เพิ่มเติม (7)
40 หะดีษอิมามนะวะวีย์ (ص100) (ح18).
التحفة الربانية في شرح الأربعين حديثًا النووية.
لإسماعيل الأنصاري (ص40).
شرح الأربعين النووية.
لابن عثيمين (ص195).
فتح القوي المتين في شرح الأربعين وتتمة الخمسين.
لعبد المحسن البدر (ص67).
อ้างอิงในหนังสือ
15 หนังสือเพิ่มเติม (15)
- العلم الواجب بدون فقه وبدون زيادات1عَنْ أَبِي ذَرٍّ جُنْدُبُ بْنِ جُنَادَةَ، وَأَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ -رَّضِي اللَّهُ عَنْهُمَا-، عَن الرَّسُولِ -صَلَّى اللَّهُ عَلَيْه وَسَلَّمَ- قَالَ: (اتَّقِ اللهَ حَيْثُمَا كُنْتَ، وَأَتْبِعِ السَّيِّئَةَ الْحَسَنَة
- رياض الصالحينرياض الصالحين مع فوائد وهدايات - 1 «اتَّقِ اللهَ حَيْثُمَا كُنْتَ، وَأتْبعِ السَّيئَةَ الْحَسَنَةَ تَمْحُهَا، وَخَالِقِ النَّاسَ بخُلُقٍ حَسَنٍ».
- شرح الأربعين النووية«اتَّقِ اللَّهَ حَيْثُمَا كُنْت، وَأَتْبِعِ السَّيِّئَةَ الْحَسَنَةَ تَمْحُهَا، وَخَالِقِ النَّاسَ بِخُلُقٍ حَسَنٍ».
- مجموعة زاد التربية الإسلامية (2)1«اتَّقِ الله حَيْثُمَا كُنْتَ، وأتبِعْ السيئةَ الحسنةَ تمحُها، وخالِقِ الناسَ بخُلُقٍ حَسَنٍ».
- مجموعة زاد الحديث(3)1«اتَّقِ الله حَيْثُمَا كُنْتَ، وَأَتْبِعِ السَّيِّئَةَ الحَسَنَةَ تَمْحُهَا، وَخَالِق النَّاسَ بِخُلُقٍ حَسَنٍ»
- مجموعة زاد الحديث(3)1(وَخَالِق النَّاسَ بِخُلُقٍ حَسَنٍ)
- مجموعة زاد الحديث(3)1«وَخَالِقِ النَّاسَ بِخُلُقٍ حَسَنٍ»
- مشروع منهاج زادكزادك معلم 2«وَخَالِقِ النَّاسَ بِخُلُقٍ حَسَنٍ»
- مشروع منهاج زادكزادك 2 طالب نهائي«اتَّقِ اللهَ حَيْثُمَا كُنْتَ، وَأَتْبِعِ السَّيِّئَةَ الحَسَنَةَ تَمْحُهَا، وَخَالِقِ النَّاسَ بِخُلُقٍ حَسَنٍ»
- نبراس طالب (1)1«اتَّقِ اللهَ حَيْثُمَا كُنْتَ، وَأَتْبِعِ السَّيِّئَةَ الحَسَنَةَ تَمْحُهَا، وَخَالِقِ النَّاسَ بِخُلُقٍ حَسَنٍ»
- نبراس طالب (2)نبراس طالب (2) عَنْ معاذ بن جبل رضي الله عنه قَالَ: قَالَ لِي رَسُولُ اللهِ صلى الله عليه وسلم: «اتَّقِ اللهَ حَيْثُمَا كُنْتَ، وَأَتْبِعِ السَّيِّئَةَ الْحَسَنَةَ تَمْحُهَا، وَخَالِقِ النَّاسَ بِخُلُقٍ حَسَنٍ»
- نبراس طالب (4)1«وَخَالِقِ النَّاسَ بِخُلُقٍ حَسَنٍ»
- نبراس طالب (5)1«اتَّقِ اللهَ حَيْثُمَا كُنْتَ، وَأَتْبِعِ السَّيِّئَةَ الْحَسَنَةَ تَمْحُهَا، وَخَالِقِ النَّاسَ بِخُلُقٍ حَسَنٍ»
- وثيقة منهج نبراس لمدارس نهاية الأسبوع1"اتق الله حيثما كنت، واتبع السيئة الحسنة تمحها، وخالق الناس بخلق حسن"
- وثيقة منهج نبراس لمدارس نهاية الأسبوع1"اتق الله حيثما كنت، واتبع السيئة الحسنة تمحها، وخالق الناس بخلق حسن"