«په تاسو کې دې هېچاته مرګ نه راځي، مګر په داسې حال کې چې په الله ښه ګمان ولري».
له جابر رضي الله عنه څخه روایت دی وایي چې: له رسول الله صلی الله علیه وسلم څخه مې د هغه د مرګ نه درې ورځې مخکې اورېدلي چې وییل یې:
«په تاسو کې دې هېچاته مرګ نه راځي، مګر په داسې حال کې چې په الله ښه ګمان ولري».
«لَا يَمُوتَنَّ أَحَدُكُمْ إِلَّا وَهُوَ يُحْسِنُ بِاللهِ الظَّنَّ».
رسول الله صلی الله علیه وسلم مسلمان دې ته هڅوي چې هغه دې نه مري مګر په داسې حال کې چې په الله ښه ګمان ولري، داسې چې د ځنکندن پر مهال پرې د هیله مندۍ اړخ غالب وي چې الله تعالی به پرې رحم کوي او بخښي به یې، ځکه چې د عمل د ښه والي لپاره وېره اړینه ده، او هغه چې کوم حالت دی (ځنکدن) هغه د عملونو حالت نه دی، نو باید چې د هیله مندۍ اړخ پکې غالب وي.
د امت په ارشاد او لارښوونه د رسول الله صلی الله علیه وسلم ټینګار او په ټولو حالتونو کې سخته مهرباني؛ آن په مرګونې ناروغۍ کې یې هم خپل امت ته نصیحت کاوه او د نجات لارې یې ورښودلې.
الطیبي فرمایلي: خپل عملونه اوس ښه کړئ، تر څو د مرګ پر مهال پر الله نیک ګمانه اوسئ او یقینا چې د چا عمل له مرګ نه مخکې بد شو د مرګ پر مهال هم پر الله بد ګمانی کېږي.
د بنده لپاره تر ټولو غوره شرایط د امید او وېرې تر منځ اعتدال، او د مینې غلبه ده؛ نو محبت یوه سپرلۍ ده، امید تېز او وېره چلوونکی دی او الله د هغه د مهربانۍ او سخاوت سره نښلوونکی دی.
هغه څوک چې مرګ ورته راغلی وي، نو ورسره ناست خلک یې باید الله تعالی ته هیله مند کړي او دې ته چې په الله تعالی ښه ګمان ولري، په دې حدیث کې راغلي دي چې رسول الله صلی الله علیه وسلم له مرګ څخه درې ورځې مخکې دا وینا وکړه.
نور (7)
صحيح مسلم (4/ 2205) (2877).
شرح رياض الصالحين.
لابن عثيمين (3/ 333).
بهجة الناظرين شرح رياض الصالحين.
لسليم الهلالي (1/ 509).
نزهة المتقين شرح رياض الصالحين.
لمجموعة من الباحثين (1/ 398).
په کتابونو کې یاد شوی
6 کتابونهنور (6)
- الخطب المنبريةموسوعة الخطب المنبرية (القسم الثالث)«لَا يَمُوتَنَّ أَحَدُكُمْ إِلَّا وَهُوَ يُحْسِنُ بِاللهِ الظَّنَّ»
- قاموس الكبائرموسوعة الكبائر - المجموعة الثالثة«لَا يَمُوتَنَّ أَحَدُكُمْ إِلَّا وَهُوَ يُحْسِنُ بِاللَّهِ الظَّنَّ» [43].
- مجموعة زاد التربية الإسلامية (2)1«لَا يَمُوتَنَّ أَحَدُكُمْ إِلاَّ وَهُوَ يُحْسِنُ الظَّنَّ بالله».
- مشروع منهاج زادكزادك 1 طالب«لَا يَمُوتَنَّ أَحَدُكُمْ إِلَّا وَهُوَ يُحْسِنُ الظَّنَّ بِاللهِ تعالى»
- نبراس طالب (3)نبراس طالب 3«لَا يَمُوتَنَّ أَحَدُكُمْ إِلَّا وَهُوَ يُحْسِنُ الظَّنَّ بِاللهِ تعالى»
- نبراس طالب (3)نبراس طالب 3«لَا يَمُوتَنَّ أَحَدُكُمْ إِلَّا وَهُوَ يُحْسِنُ الظَّنَّ بِاللهِ عزوجل»