Skip to content

ਇਹਸਾਨ ਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਕਿਹੜੇ-ਕਿਹੜੇ ਰੂਪ ਹਨ?

الباب / الفصل
قسم الأخلاق

السؤال

س٤: ما هو خلق الإحسان وصوره؟

ਪ੍ਰ4: ਇਹਸਾਨ ਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਕਿਹੜੇ-ਕਿਹੜੇ ਰੂਪ ਹਨ?

الجواب

ج:الإحسان: هو مراقبة الله على الدوام، وبذل الخير والإحسان للمخلوقين.

قال النبي ﷺ:

«إِنَّ اللَّهَ كَتَبَ الْإِحْسَانَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ»

رواه مسلم.

من صور الإحسان:

✔ الإحسانُ في عِبادة الله تَعَالَى، وذلك بالإخلاص في عبادته.

✔ الإحسان إلى الوالدَينِ، بالقول والفعل.

✔ الإحسان إلى الأرحام والأقارب.

✔ الإحسان إلى الجارِ.

✔ الإحسان إلى اليتامَى والمَساكين.

✔ الإحسان إلى المُسيء إليك.

✔ الإحسان في الجِدال.

✔ الإحسان في الكلام.

✔ الإحسان إلى الحيوان.

ਉੱਤਰ- ਇਹਸਾਨ: ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਹ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣਾ ਕਿ ਅਸੀਂ ਅੱਲਾਹ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਵਿੱਚ ਹਾਂ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਮਖਲੂਕਾਂ (ਜੀਵਾਂ) ਨਾਲ ਭਲਾਈ ਅਤੇ ਉਪਕਾਰ ਵਾਲਾ ਵਤੀਰਾ ਰੱਖਣਾ।

ਨਬੀ ﷺ ਨੇ ਫ਼ਰਮਾਇਆ ਹੈ:

"ਬੇਸ਼ੱਕ ਅੱਲਾਹ ਤਆਲਾ ਨੇ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਭਲੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕਰਨਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।"

ਇਮਾਮ ਮੁਸਲਿਮ ਨੇ ਰਿਵਾਇਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਇਹਸਾਨ ਦੇ ਰੂਪ:

✔ ਅੱਲਾਹ ਤਆਲਾ ਦੀ ਇਬਾਦਤ ਵਿੱਚ ਇਹਸਾਨ; ਭਾਵ ਉਸਦੀ ਇਬਾਦਤ ਨੂੰ ਖਾਲਸ ਨੀਅਤ ਅਤੇ ਸੱਚੇ ਮਨ ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ।

✔ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਬੋਲਾਂ ਅਤੇ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਇਹਸਾਨ।

✔ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਅਤੇ ਸਕੇ-ਸੰਬੰਧੀਆਂ ਨਾਲ ਇਹਸਾਨ।

✔ ਪੜੋਸੀਆਂ ਨਾਲ ਇਹਸਾਨ।

✔ ਯਤੀਮਾਂ (ਅਨਾਥਾਂ) ਅਤੇ ਗਰੀਬਾਂ ਨਾਲ ਇਹਸਾਨ।

✔ ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ ਨਾਲ ਇਹਸਾਨ ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਬੁਰਾ ਸਲੂਕ ਕਰਦਾ ਹੈ।

✔ ਬਹਿਸ ਤੇ ਤਕਰਾਰ ਵਿੱਚ ਇਹਸਾਨ।

✔ ਬੋਲ-ਚਾਲ ਵਿੱਚ ਇਹਸਾਨ।

✔ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨਾਲ ਇਹਸਾਨ।